„სახელმწიფო ობლიგაციების ხარისხი ვარდება - სებ-ი კი მეორადი კაპიტალის ბაზარზე საერთოდ არ ფიქრობს“

„სახელმწიფო ობლიგაციების ხარისხი ვარდება - სებ-ი კი მეორადი კაპიტალის ბაზარზე საერთოდ არ ფიქრობს“

access_time2019-11-07 10:00:56

მთელ მსოფლიოში უცხოელი თუ ადგილობრივი ინვესტორისთვის, სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდები, კაპიტალდაბანდების ერთ-ერთ ყველაზე საიმედო ფორმად მიიჩნევა, მათი მინიმალური რისკიანობის და მაღალი ლიკვიდურობის გათვალისწინებით. განვითარებული ფინანსური ბაზრების პირობებში, ფასიანი ქაღალდები  ქვეყნის მონეტარული პოლიტიკის ეფექტიანობას და ეკონომიკური პოტენციალის ზრდას ემსახურება. საქართველოში კი ფასიანი ქაღალდების ემისიიდან ბიუჯეტში შესული თანხა, ძირითადად, მიმდინარე ვალდებულებების გასტუმრებას ხმარდება.


თუმცა, ეკონომისტების ნაწილი მთავარ პრობლემად ფასიანი ქაღალდების მეორადი ბაზრის პრაქტიკულად არარსებობას მიიჩნევს. აღსანიშნავია ისიც, რომ პირველად ბაზარს მთლიანად კომერციული ბანკები აკონტროლებენ და სხვა პირებისთვის, მათ შორის კერძო ინვესტორებისთვის, ფასიანი ქაღალდების შეძენა კომერციული ბანკის მეშვეობით ხდება, რაც მათთვის არამომგებიანია.


„აუქციონებში მონაწილეობა მხოლოდ კომერციულ ბანკებს შეუძლიათ, სხვა პირები კი სახელმწიფო ფასიან ქაღალდებს პირდაპირი წესით ვერ ყიდულობენ, ამიტომ ისინი არც ინტერესდებიან ამ აუქციონებით. თუკი ფიზიკურ პირს ან ინვესტორს სახაზინო ვალდებულებები შეძენა სურს, მან უნდა მიაკითხოს კომერციულ ბანკს, ის მიიღებს შეკვეთას, შეიძენს პირველად ბაზარზე და მერე მიჰყიდის მას მეორად ბაზარზე. ფასიანი ქაღალდების ბაზრის განვითარების თვალსაზრისით ეს ერთ-ერთი პრობლემაა. სახელმწიფოს ურჩევნია სახაზინო ვალდებულებები გაავრცელოს კომერციული ბანკების მეშვეობით, რადგან მას არ გააჩნია იმისი რესურსი, რომ მეორად ბაზარზე გაიტანოს და იქ იმუშაოს. ვიღაცამ ხომ უნდა იმუშაოს მეორად ბაზარზე და ამ შემთხვევაში შუამავლები კომერციული ბანკები არიან. საერთოდ კომერციულ ბანკებს რომ ჰკითხო, ისინი ახდენენ ხოლმე მეორად ბაზარზე სახაზინო ვალდებულებების გაყიდვას, თუმცა მცირე რაოდენობით“, - განაცხადა საბანკო სფეროს სპეციალისტმა მიხეილ თოქმაზიშვილმა.


სახელმწიფო ფასიან ქაღალდებში ინვესტირების სტიმულირების მიზნით, მეორადი ვაჭრობის თანამედროვე, საერთაშორისო პრაქტიკით წარმართვაზე საუბრობს საბირჟო სფეროს სპეციალისტი ვახტანგ ხომიზურაშვილი.



 „სახაზინო ვალდებულებები და საერთოდ სახელმწიფო ობლიგაციები უცხოური თუ ადგილობრივი ინვესტორისთვის მიმზიდველი მაშინ იქნებოდა, თუ ეროვნული ბანკის მიერ  შეიქმნებოდა მეორადი მიმოქცევის ბაზარი ანუ რეალურად სავაჭრო სისტემა, სადაც ნებისმიერ მომენტში კომერციული ბანკი ან სახაზინო ობლიგაციის მფლობელი შეძლებდა სახელმწიფო ობლიგაციების ყიდვა-გაყიდვას. მეორადი მიმოქცევა ჩვენს ქვეყანაში პრაქტიკულად არ არსებობს, ეროვნული ბანკი ამ საკითხზე საერთოდ თვალს ხუჭავს, ის შემოიფარგლება მხოლოდ პირველად ბაზარზე განთავსებით. მთელ მსოფლიოში გამოყენებულია ისეთი საბირჟო მოედნები ან სავაჭრო სისტემები, სადაც ხდება სახელმწიფო ობლიგაციების მიმოქცევა ანუ თავისუფალი ყიდვა-გაყიდვა. ჩვენთან ეს არ არსებობს და ეროვნული ბანკი საერთოდ არც ფიქრობს ამაზე, თუმცა, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია, ჯერ ერთი - უცხოელი ინვესტორებისთვის, მეორე - ბანკების ლიკვიდურობისათვის, მესამე - საპროცენტო განაკვეთების ფორმირებისათვის, რადგან საპროცენტო განაკვეთები ზუსტად აისახება მეორადი მიმოქცევის დროს და ჩვენთან ეს მომენტი ძალიან ჩამორჩენილია. უცხოურმა ინვესტორმა რომც იყიდოს სახელმწიფო ობლიგაცია ისევ და ისევ ბანკს უნდა მიჰყიდოს და კომერციულმა ბანკმა შეიძლება ისეთი პირობები უთხრას, რომელიც მისთვის ძალიან წამგებიანი იქნება. ამ პირობებში, სახელმწიფო ობლიგაციების ხარისხი ძალიან ვარდება, ეროვნული ბანკი კი მეორადი კაპიტალის ბაზარზე საერთოდ არ ფიქრობს და არც კომპეტენტური პერსონალი ჰყავს, ვინც ამ პრობლემას გადაჭრის“, - განმარტავს ვახტანგ ხომიზურაშვილი.


გარდა ამისა, განვითარებული ქვეყნების პრაქტიკიდან გამომდინარე სახელმწიფო ფინანსური რესურსის მოსაზიდად ფასიანი ქაღალდების ემისიას უცხოელ ინვესტორებზე აქტიურად უნდა ახდენდეს. ასევე მნიშვნელოვანია სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების ბაზრის უფრო მოქნილობა, რათა კონკურენციის გასაზრდელად სახაზინო ვალდებულებებისა და ობლიგაციების ყიდვის სურვილი კომერციული ბანკების გარდა სხვა პირებსაც გაუჩნდეთ.


„რაც შეეეხება საერთაშორისო გამოცდილებას, იქ ბანკები ერთმანეთში ყიდიან და ყიდულობენ სახელმწიფო ობლიგაციებს, ამ შემთხვევაში ეს არის ლიკვიდური ბაზარი ანუ ნებისმიერ მომენტში მე შემიძლია მიმდინარე ფასებში გავყიდო ან ვიყიდო სახელმწიფო ობლიგაციები. ეს ხელს უწყობს ბანკების ლიკვიდურობას, ნაკლებია მოთხოვნა რეფინანსირების სესხებზე, იმიტომ რომ ბანკს თუ სჭირდება და ობლიგაციები აქვს პორტფელში, რაღაც ნაწილი შეიძლება გაყიდოს და ამ ფულადი სახსრებით შეავსოს ის დეფიციტი რაც გააჩნია. შესაბამისად არც უჩნდება რეფინანსირების სესხზე ასეთი მოთხოვნილება. ჩვენთან ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან რეფინანსირების სესხები საერთოდ ნეგატიურად მოქმედებენ, ზრდიან ფულის მასას და ეს პირდაპირ აწვება ლარის კურსს, რაც დამატებითი წნეხია. ამიტომ მნიშვნელოვანია უცხოური გამოცდილების გამოყენება, მათ შორის სავალუტო კურსის ფორმირებასთან დაკავშირებით“, - აღნიშნავს ვახტანგ ხომიზურაშვილი.


2019 წლის 9 თვის მონაცემებით, ეროვნული ვალუტით ემიტირებული მთავრობის ფასიანი ქაღალდების უმეტესობის მფლობელი კომერციული ბანკები (რეზიდენტი) არიან. მათ საკუთრებაში იანვრიდან-სექტემბრის ჩათვლით 25.270 მლნ ლარის ფასიანი ქაღალდია, სხვა კლიენტების მფლობელობაში (რეზიდენტი და არარეზიდენტი) კი 1.660 მლნ ლარის.

 


ნინო თამაზაშვილი




The Wall Street Journal: ნავთობი სწრაფად ძვირდება

The Wall Street Journal: ნავთობი სწრაფად ძვირდება
access_time2021-03-08 20:30:41
OPEC+-მა ახალ შეთანხმებას მიაღწია, რომელიც მოკლევადიან პერიოდში ნავთობის ბაზარზე მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს - ალიანსის ქვეყნები მოპოვების მაჩვენებელს უცვლელად დატოვებენ. გამონაკლისის სახით, რუსეთს და ყაზახეთს ჯამური მოპოვების დღე-ღამეში 150 000 ბარელით გაზრდის უფლება მიეცა.შესაბამისად, პადნემიამდელ პერიოდთან შედარებით მოპოვების შემცირდება 6,9 მლნ. ბარელი იქნება, მაშინ, როდესაც აპრილში ეს მაჩვენებელ 9 მლნ.-ს...

Focus: ევროკავშირის ერთიანობა ვაქცინაციას ეწირება

Focus: ევროკავშირის ერთიანობა ვაქცინაციას ეწირება
access_time2021-03-08 19:00:31
ევროკავშირის ერთიანი ვაქცინაციის ფრონტი, არასაიმედოობის გამო, იშლება - სულ უფრო ხშირად სხვადასხვა ქვეყნები ინიციატივას საკუთარ თავზე იღებენ. ეს არა მხოლოდ ვაქცინაციის პრობლემებთან, არამედ ევროკავშირში ძალის ახალი ცენტრების გამოჩენასთანაცაა დაკავშირებული.კერძოდ, ავსტრია და დანია ისრაელთან ე.წ.  სავაქცინო ალიანსის შექმნას გეგმავენ. ევროკავშირის რეაქცია ამ დემარშზე მოზომილი იყო - ევროკომისიის წარმომადგენლის ერიკ მამერის თქმით, „ევროკავშირის...

"კომენდანტის გადაწევის შემთხვევაში შეიძლება რესტორნებს რამე ეშველოს" - გურამ ბაღდოშვილი

access_time2021-03-08 14:30:54
სარესტორნო ქსელ „ჩვენის“ დამფუძნებელი, გურამ ბაღდოშვილი „ბიზნესპარტნიორთან“ რესტორნების შიდა სივრცეებში მუშაობის დღეიდან განახლებას ეხმაურება და აცხადებს, რომ შიდა სივრცეებისთვის გამკაცრებული რეგულაციები ისეთია, რომ შესაძლოა რესტორნების ნაწილი არც გაიხსნას.   „ზოგიერთ რესტორანს შიდა სივრცის ნაწილი ძალიან მცირე აქვს, აქედან გამომდინარე მგონია გახსნა არ უღირს. წარმოიდგინეთ, თუ 50 კვადრატული მეტრის ფართი გაქვს, სულ 5-6 ადამიანის მასპინძლობა შეგიძლია,“ - აცხადებს...

ეკვადორი, სომხეთი, კენია - სად ვყიდით და ვყიდულობთ ცოცხალ ყვავილებს

ეკვადორი, სომხეთი, კენია - სად ვყიდით და ვყიდულობთ ცოცხალ ყვავილებს
access_time2021-03-08 16:00:00
საქართველოდან ცოცხალი ყვავილების ექსპორტი გაიზარდა, ქვეყანაში იმპორტი კი შემცირდა. კერძოდ, სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2020 წელს საქართველოდან 39 870 აშშ დოლარის ცოცხალი ყვავილები გავიდა, ხოლო 2019 წელს - 28 830 აშშ დოლარის. რაც შეეხება იმპორტს, 2019 წელს საქართველომ 2,531 მლნ დოლარის ყვავილები შეიძინა, ხოლო 2020 წელს - 1,518 მლნ აშშ დოლარის. „ბიზნესპრესნიუსი“ დაინტერესდა, სად ვყიდით და ვყიდულობთ ცოცხალ...

როგორი იქნება გერმანიაში ლეგალურად დასაქმებულების ანაზღაურება?!

როგორი იქნება გერმანიაში ლეგალურად დასაქმებულების ანაზღაურება?!
access_time2021-03-08 12:28:25
საზღვარგარეთ დროებითი დასაქმების მსურველი საქართველოს მოქალაქეებისთვის სარეგისტრაციო პორტალი მიმდინარე წლის 15 თებერვალს ამოქმედდა და გერმანიაში სოფლის მეურნეობის სექტორში, სეზონურ სამუშაოზე ლეგალური დასაქმების მიზნით, საქართველოს 95 000-ზე მეტი მოქალაქე უკვე დარეგისტრირდა.როდის და რა პირობებით შეძლებენ საქართველოს მოქალაქეები გერმანიაში დასაქმებას, როგორია შერჩევის კრიტერიუმები და კიდევ რომელი ქვეყნების დამატება მოხდება...


მსგავსი სიახლეები

up