საწვავზე ფასების შემცირების მაგივრად კომპანიები ფასის გაზრდაზე საუბრობენ

საწვავზე ფასების შემცირების მაგივრად კომპანიები ფასის გაზრდაზე საუბრობენ

access_time2020-01-15 17:40:39

ბოლო რამდენიმე თვეა საწვავის ფასი საქართველოში, თითქმის არ შეცვლილა. იმის მიუხედავად, რომ ამ პერიოდში როგორც ადგილობრივ ეკონომიკაში, ისე გლობალურ ბაზრებზე მრავალი ცვლილება მოხდა, ეს ადგილობრივ საწვავის ბაზარზე პრაქტიკულად არ ასახულა. მეტიც ბოლო პერიოდში ირანისა და აშშ-ს დაძაბული მდგომარეობის გამო, ადგილობრივი მსხვილი იმპორტიორები საწვავის ფასის მატებაზეც ალაპარაკდნენ. ერთი შეხედვით ეს ლოგიკურიცაა, თუ ბოლო კვირებში რამდენიმე დოლარით გაძვირებულ ნავთობის ფასს შევხედავთ. თუმცა, საინტერესოა რა მდგომარეობაა სინამდვილეში და რამდენად არსებობს საბაზრო და ობიექტური საფუძველი საწვავზე ფასების გასაზრდელად.


იმის გასაგებად, თუ რა ხდება სინამდვილეში ბოლო 2 თვის მონაცემები ქრონოლოგიურად გავაანალიზოთ და შევხედოთ ყველა იმ პარამეტრს, რომელსაც ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია საწვავის ფასზე.


მთავარი ფაქტორი რომელზეც ობიექტურად პირდაპირ ვართ დამოკიდებულები, არის ნავთობის ფასი. თუ 2019 წლის დეკემბრის მონაცემების მიმოვიხილავთ დავინახავთ, რომ დეკემბერში მცირედით ნამდვილად იზრდებოდა ბარელის ფასი. კერძოდ, მთელი დეკემბრის განმავლობაში ჭთI-ის ნავთობის ფასმა 3 დოლარით მოიმატა. ეს მართალია მიზერული ფასის მატებაა და ადგილობრივ ბაზარზე საწვავზე ფასის გასაზრდელად არასაკმარისი არგუმენტია, თუმცა როგორც მინიმუმ, ასეთ რეალობაში ვერც ფასები შემცირდებოდა ადგილობრივ ბაზარზე, რომ არა მეორე, ასევე მთავარი გარემოება, ეროვნული ვალუტის კურსი.


საქმე ის გახლავთ, რომ ზემოთ ხსენებულ პერიოდში, ადგილობრივ ბაზარზე სახეზე გვქონდა ეროვნული ვალუტის შეუქცევადი გამყარება. საერთო ჯამში კი ეროვნულმა ვალუტამ პოზიციები 15 პუნქტით გაიუმჯობესა, რაც საკმაოდ მნიშვნელოვანი ნახტომია.


კერძოდ თუ ნოემბრის ბოლოს 1 დოლარი 2.98 ლარად ივაჭრებოდა, დეკემბრის თვეში 1 დოლარის ღირებულება 2.83 ლარს აღარ აჭარბებდა. ცხადია ლარის ასეთი დოზით გამყარებას გაცილებით უფრო დიდი ეფექტი ჰქონდა და გადაფარა კიდეც ბარელის 3 დოლარიანი გაძვირება, თუმცა ადგილობრივ ბაზარზე მსხვილ იმპორტიორებს ფასები თითქმის არ დაუკორექტირებიათ, თუ არ ჩავთვლით 5 თეთრიან შემცირებას, რომელიც დეკემბრის მიწურულს განხორციელდა და რომელიც, მხოლოდ კომპანიების ნაწილმა განახორციელა.


ფასების შემცირება, რომ გაცილებით მეტად იყო შესაძლებელი, ამას ცხადყოფს არაბრენდირებული კომპანიების საფასო პოლიტიკაც. რომლებმაც ფასები საშუალოდ 10-15 თეთრით შეამცირეს ლიტრზე. მეტიც ფასები შემცირდა ბრენდირებული კომპანიების საკუთრებაში არსებულ, არაბრენდირებულ ა/გ-ც.



მაგალითად, თუ ამავე პერიოდში კომპანია “სოკარის ბრენდირებულ სადგურებზე საფასო პოლიტიკის ცვლილებას ადგილი არ ქონია,„სოკარის“ არაბრენდირებულ სადგურებზე ყველა ტიპის საწვავის ფასი შემცირდა. ცხადია ამას კომპანია ვერ გააკეთებს და ვერც არაბრენდირებულ სადგურზე წაგებაზე ვერ გაყიდის პროდუქტს, თუ რეალურად საბაზრო პრინციპები, ამის საშუალებას არ აძლევს.


მეტი თვალსაჩინოებისთვის შეგვიძლია კიდევ ერთ სტატისტიკას გადავავლოთ თვალი და ვნახოთ, თუ როგორ იქცეოდნენ კომპანიები ფასის მატების დროს და რამდენ პუნქტიანი ვალუტის ცვლილებაზე რეაგირებდა, მათი საფასო პოლიტიკა ფასის ზრდის მიმართულებით.


მაგალითად, ივლისის თვეში ეროვნული ვალუტა სულ 3 თეთრით გაუფასურდა, თუმცა ბრენდირებული კომპანიებისთვის ეს საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რათა საწვავზე ფასები 5-7 თეთრით გაეზარდათ. საგულისხმოა ის გარემოება, რომ ამავე პერიოდში საშუალოდ 4 დოლარით შემცირდა ბარელის ფასი გლობალურ ბაზრებზე.


თუმცა როგორც ვახსენეთ არსებულ სიტუაციაში კომპანიები უკვე საწვავის ფასის გაზრდასაც განიხილავენ, რომ არაფერი ვთქვათ შემცირებაზე. ზემოთ მოყვანილი გარემოებები ნათლად აჩვენებს, რომ კომპანიებს შეძლოთ საწვავზე ფასების შემცირება, თუმცა არსებული არაკონკურენტული გარემოს გამო მათ ამის აუცილებლობას ბაზარი არ უყენებდა და ფასები საწვავზე პრაქტიკულად უცვლელი დატოვეს.


რაც შეეხება დღეს არსებულ მდგომარეობას სიტუაცია დღეს ბევრად უფრო სტაბილურია, ვიდრე მაგალითად 2019 წლის მიწურულს. მაგალითად თუ გასული წლის მეორე ნახევარში ეროვნულ ვალუტას გაუფასურების ტრენდი ეჭირა, დეკემბრის მეორე ნახევრიდან დღემდე, კურსი სტაბილურია და როგორც მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმისთვისაა დამახასიათებელი, საკუთარ დერეფანში მოძრაობს, რომელიც 2.88 ლარიან ნიშნულს არ აღემატება. ეს კი ლარისთვის მნიშვნელოვნად გაუმჯობესებული პოზიციაა 2019 წლის მდგომარეობასთან შედარებით, რაც კომპანიებს საკმაოდ ოპტიმალურ მდგომარეობაში აყენებს, თუმცა საწვავის ფასებზე ეს პოზიტიური მდგომარეობა არ მოქმედებს.


მნიშვნელოვანია ნავთობის ფასის უკანასკნელი მდგომარეობაც, რომელიც ასევე ოპტიმიზმის საფუძველს იძლევა. კერძოდ, ბოლო ერთი კვირაა ბირჟებზე ნავთობი მნიშვნელოვნად იაფდება და ბარელის ფასი უკვე 4 დოლარით არის შემცირებული. ასეთ რეალობაში გაუგებარია რა პარამეტრებზე დაყრდნობით განიხილავენ კომპანიები საწვავზე ფასების მატებას.


თუმცა, სამართლიანობა მოითხოვს აღინიშნოს რიგი გარემოებები, რომელიც საწვავის ბაზარზე წლების განმავლობაში მიმდინარეობს. ამ მიმართულებით თვალსაჩინოა მაკონტროლებლის მიერ, ნავთობის ლობის წინააღმდეგ გამოჩენილი სისუსტე. საუბარია კონკურენციის სააგენტოს მეორად დასკვნამდე, რომლის თანახმადაც კონკურენციის სააგენტომ 18.5 -ჯერ შეუმცირა კომპანიებს საჯარიმო სანქცია. თუმცა არავის განუმარტავს თუ რის საფუძველზე იქნა დაშვებული ეს ამნისტია კომპანიებისთვის. იმდენად, რამდენადაც კონკურენციის სააგენტოს მომზადებული მეორადი დასკვნა, არსებითად არ განსხვავდებოდა პირველადი დასკვნიდან და დარღვევები, რომელზეც კომპანიები სავსებით სამართლიანად დაჯარიმდნენ, მეორად დასკვნაშიც თითქმის უცვლელი სახით გვხვდებიან.


საგულისხმოა ისიც, რომ კონკურენციის სააგენტოს ახალი ხელმღვანელი ჰყავს, რომელმაც მთელს საზოგადოებას ცოტახნის წინ მისცა პირობა, რომ სააგენტო დაარეგულირებდა ნებისმიერ ბაზარს, სადაც კონკურენციის კანონმდებლობის გადაცდომას ექნებოდა ადგილი, თუმცა ჯერ-ჯერობით, სააგენტო საწვავის ბაზრით დაინტერესებას არ აპირებს.


გაზეთი „ბანკები და ფინანსები“


თეგები:
საწვავი



Reuters - მსოფლიომ შესაძლოა მშპ-ს მეხუთედი დაკარგოს - კვლევა

Reuters - მსოფლიომ შესაძლოა მშპ-ს მეხუთედი დაკარგოს - კვლევა
access_time2021-04-22 20:00:21
გლობალურმა ეკონომიკამ შესაძლოა 2050 წლისთვის მსოფლიოს შემოსავლების მეხუთედი დაკარგოს, თუ კლიმატის ცვლილების შესწავლის პროგრამამ კრახი განიცადა. განსაკუთრებული რისკის ქვეშ აზია იმყოფება - კვლევა  Swiss Re-მ გამოაქვეყნა.   მოხსენება, რომელიც ინსტიტუტმა გაავრცელა, ხაზს უსვამს, რომ შემოსავალი შესაძლოა 18 პროცენტით დაბალი იყოს ვიდრე მსოფლიოში, სადაც კლიმატის ცვლილება არაა მოსალოდნელი.   აღმოჩნდა, რომ თუ პარიზის შეთანხმების...

რუსეთ-ჩეხეთის კრიზისი - დააწესებს თუ არა რუსეთი ჩეხურ ლუდზე ემბარგოს?!

რუსეთ-ჩეხეთის კრიზისი - დააწესებს თუ არა რუსეთი ჩეხურ ლუდზე ემბარგოს?!
access_time2021-04-22 19:00:26
რუსეთის ფედერაციის საზოგადოებრივი პალატის „ფხიზელი რუსეთის“ წევრმა სულთან ჰამზაევმა რუსული რადიოსადგურის ეთერში ჩეხური ლუდის აკრძალვის აუცილებლობაზე ისაუბრა, ეს ყველაფერი კი ჩეხეთის ქმედებების პასუხად.   მისი აზრით ასეთ შემხთევვაში ჩეხეთის პოლიტიკური ჯგუფები გაიაზრებენ, რომ მათი განცხადებები შეიძლება ეკონომიკური შედეგების მომტანი იყოს მთელი ქვეყნისთვის. ჰამზაევის თქმით, რუსები შეძლებენ სასმლის გარეშე არსებობას , ხოლო აკრძალვა კი მოსახლეობაში ალკოჰოლის პოპულარობას...

22 აპრილი - რეგიონში თურქული ლირა ყველაზე მეტად გაუფასურდა

22 აპრილი - რეგიონში თურქული ლირა ყველაზე მეტად გაუფასურდა
access_time2021-04-22 18:15:54
კორონავირუსის უარყოფითი ეფექტი ქართული ლარის კურსზე მკვეთრად აისახა. 2021 წლის 22 აპრილის ოფიციალური კურსების მიხედვით, წლის დასაწყისიდან ქართული ლარი აშშ დოლართან მიმართებაში დაახლოებით 16 პუნქტით გაუფასურდა. შედარებისთვის, დაახლოებით 62 პუნქტით არის გაუფასურებული თურქული ლირა, სომხური დრამი მცირედით გამყარდა და აზერბაიჯანული მანათი კი პრაქტიკულად უცვლელია. ეროვნული ბანკის მიერ 22 აპრილის ვაჭრობის შედეგად (რომლის ოფიციალური კურსი 23 აპრილისთვისაა) ეროვნული...

„BGEO-მ ფინანსური ზეწოლის ტაქტიკა გამოიყენა“ - რომან ფიფია სასამართლო დავას აგრძელებს

„BGEO-მ ფინანსური ზეწოლის ტაქტიკა გამოიყენა“ - რომან ფიფია სასამართლო დავას აგრძელებს
access_time2021-04-22 17:15:51
„დავა არ დასრულებულა, ის მიმართავს კანონით მისთვის მინიჭებულ ყველა საშუალებას რათა გააგრძელოს თავისი უფლებების დაცვა.“, - ამის შესახებ ინფორმაცია „კომერსანტს“  რომან ფიფიას წარმომადგენელმა მიაწოდა. საქმე ეხება  ინგლისის სასამართლოში BGEO PLC ჯგუფის წინააღმდეგ დაწყებულ სასამართლო პროცესს, რომელიც დღეს საქართველოს ბანკის ჯგუფის განცხადებით BGEO GROUP სასრაგებლოდ დასრულდა. ფიფიას წარმომადგენლის ინფორმაციით, „BGEO Group Limited“ გამოიყენა ფინანსური ზეწოლა, რომელიც მოსარჩელისგან...

თბილისის ახლო მომავლის ტრენდი ეკონომ კლასის საცხოვრებელი ბინებია

თბილისის ახლო მომავლის ტრენდი ეკონომ კლასის საცხოვრებელი ბინებია
access_time2021-04-22 17:00:54
Recov.ge-ის 2021წლის მონაცემებით, თბილისში ახალაშენებული ბინების ეკონომ სეგმენტი წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით 36%-ით, 2019-თან შედარებით კი 37%-ით გაიზარდა.   უძრავი ქონების ფასს სხვადასხვა ფაქტორი განსაზღვრავს, როგორებიცაა: მშენებლობის ხარისხი, სამშენებლო მასალები, ინფრასტრუქტურა თუ ლოკაცია.   იმისათვის, რომ დავადგინოთ რა არის დღეს ეკონომ კლასის პროექტებში ბინის ღირებულება, ამისათვის ყურადღება დიდწილად მაინც ადგილმდებარეობის...


მსგავსი სიახლეები

up