სავალუტო ბირჟის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი: არცერთმა კლიენტმა არ იცის, რა კურსით დებს ბანკი გარიგებებს

სავალუტო ბირჟის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი: არცერთმა კლიენტმა არ იცის, რა კურსით დებს ბანკი გარიგებებს

person access_time2016-03-31 09:25:00

თვის დასაწყისში მკვეთრი გამყარების შემდეგ ლარი შედარებით მცირე ნაბიჯებით, მაგრამ მაინც ვარდნას განიცდის. ეროვნული ბანკი საჯაროდ პროგნოზის გაკეთებისგან თავს იკავებს, მთავრობა კი იმედოვნებს, რომ ეროვნული ვალუტის დიდი რყევები აღარ იქნება. თუმცა ანალიტიკოსები როგორც გამყარების ისე გაუფასურების განმსაზღვრელ მკაფიო მაკრო ეკონომიკურ ფაქტორებს ვერ ხედავენ და ზოგადად ქართულ ბაზარზე ფულის საბაზრო ფასის დადგენის გაუმჭვირვალე პოლიტიკას უჩივიან. 


გადაცემა „ეკონომეტრის“ ეთერში ამ თემაზე უფრო დეტალურად ფინანსისტმა, თბილისის სავალუტო ბირჟის ყოფილმა ვიცე-პრეზიდენტმა ვახტანგ ხომიზურაშვილმა ისაუბრა. 


- ეკონომიკაში აქსიომაა, რომ ეროვნული ვალუტის არც უცაბედი გამყარება და არც გაუფასურება ქვეყნის ეკონომიკისთვის მისასალმებელი არ არის. ლარს კი ბოლო დროს სწორედ ეს ემართება და პრაქტიკულად პროგნოზს ვერავინ აკეთებს. რამდენად ექვემდებარება ბოლო დროს ლარის ქცევა პროგნოზს და როგორ უნდა მოახდინოს ადამიანმა ორიენტაცია? 


- პირველ რიგში უნდა აღვნიშნო, რომ ლარის გაუფასურებაზე რამდენიმე ფაქტორმა იმოქმედა. ეს არის უცხოური ინვესტიციები, ინვესტიციების შემოდინება და გადინება, ფულადი გზავნილები, ტურიზმთან დაკავშირებული პრობლემები, მეზობელ პარტნიორ ქვეყნებთან ურთიერთობა და მათი ეკონომიკური მდგომარეობა და ა.შ. ჩემი აზრით, ლარი გადამეტებულად იყო გაუფასურებული, ამას ცხადყოფდა მაკრო ეკონომიკური პარამეტრები. ლარის ასეთი გადამეტებული გაუფასურება დამსახურებაა იმ გაუმჭვირვალე პრინციპების, რა პრინციპებითაც ფორმირდება სავალუტო კურსი. დღეს ლარი უკვე კორექციას განიცდის, ანუ ხდება გამყარება და ეს ბუნებრივიც არის. გაუმჭვირვალობაში ვგულისხმობ იმას, რომ თვითონ ბიზნეს წრეები, ბიზნეს სუბიექტები, მოსახლეობა არ არის გათვითცნობიერებული თუ რა პროცესები მიმდინარეობს. 


- ლარის კურსის პროგნოზის პრობლემასთან დაკავშირებით ეროვნული ბანკის მხრიდან ტრადიციული კომენტარი აქამდე იყო, რომ კურსი მცურავია და შესაბამისად პროგნოზირება არის რთული. რამდენად ეთანხმებით ამ მოსაზრებას და რამდენად აუცილებელია ეროვნული ბანკის მიერ ოფიციალური პროგნოზის გაკეთება? 


- ყოველთვის ვიქნებით მკითხაობის რეჟიმში მანამ, სანამ არ იქნება უზრუნველყოფილი ინვესტიციების სტაბილური ნაკადი ეკონომიკის სექტორში, სანამ არ მივაღწევთ იმას, რომ კურსის ფორმირების მექანიზმი იყოს შეცვლილი და სანამ არ იქნება ლარის მიმართ გაზრდილი ნდობის ფაქტორი. დღეს პროგნოზის გაკეთება საკმაოდ რთულია, იმიტომ რომ მე მაგალითად არ ვიცი რას მოიმოქმედებს ეროვნული ბანკი და რა პოლიტიკას გაატარებს ახალი პრეზიდენტის ხელმძღვანელობით. პროგნოზი ერთია, ყოველთვის არის დევალვაციის მოლოდინი. ეს მოლოდინი ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან აქ უკვე ირთვება დომინოს პრინციპი- დავუშვათ მაკრო ეკონომიკურმა ფაქტორებმა განაპირობა დოზირებული ლარის გაუფასურება, მაგრამ ამას შემდეგ მოყვება ზედმეტი წნეხი ლარზე, იმიტომ რომ ყველა ცდილობს შეიძინოს ლარი. 1992 წელს ამის კარგი მაგალითი იყო, როდესაც სოროსმა განახორციელა შეტევა ფუნტ სტერლინგზე. ეს იყო სოროსის მიერ ბიძგი, რამაც შემდგომში ფუნტ სტერლინგი სავალალო მდგომარეობამდე მიიყვანა. 



- რისი მოლოდინი უნდა გვქონდეს ახლა, როდესაც მოულოდნელად გამყარებული ლარი თითქმის ყოველდღიურად ისევ უფასურდება? 


- ლარი უბრუნდება იმ რეალურ მდგომარეობას, რომელიც შესაბამისობაშია მაკრო ეკონომიკურ პარამეტრებთან. მინდა აღვნიშნო, რომ კურსის ფორმირების მექანიზმი არის ძალიან მნიშვნელოვანი. 


- ბიზნესი ჩივის, რომ საქართველოში ფულის საბაზრო ღირებულების დადგენა რეალურად არ ხდება. ბლუმბერგის ვაჭრობის სისტემაში მხოლოდ ბანკები მონაწილეობენ და ვაჭრობის მიმდინარეობაზე წვდომა მათ და ეროვნულ ბანკს აქვს. ეროვნული ბანკი თვლის, რომ ბლუმბერგის სავაჭრო პლატფორმაში გადატანით პროცესი უფრო პროგრესული და გამჭვირვალე გახდა, რადგან სწორედ ეს არის საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკა. რამდენად მართებულია ჩვენთვის ბლუმბერგის სისტემა?


- როდესაც ჩვენ ვეხებით საერთაშორისო პრაქტიკას, არ შეიძლება განვითარებული ბაზრების საფინანსო მოდელის გადმოღება პირდაპირ საქართველოში. იქ არის მილიარდობით ბრუნვა, ტრანზაქციები და არის უამრავი მონაწილე. საქართველოში არის შეზღუდული მონაწილეების რაოდენობა და ძალიან მცირე სავალუტო ტრანზაქციები. აქ საქმე ტექნოლოგიებში არ არის, არამედ პრინციპებშია. მაგალითად ადრე სავალუტო ბირჟაზე ბანკები ასრულებდნენ ფინანსური აგენტების როლს ანუ დილერების როლს. ეს ნიშნავდა იმას, რომ ყველამ იცოდა რა პრინციპით ყალიბდება ბანკთა შორის სავალუტო ბირჟაზე სავალუტო კურსი. შესაბამისად მაქსიმალური მოთხოვნა-მიწოდების კონცენტრაციის პირობებში ხდებოდა კურსის დაფიქსირება, ამიტომ აბსოლუტურად ყველა კლიენტმა იცოდა რა იყო საბირჟო კურსი. ამ შემთხვევაში ბანკების კლიენტურა დავალებებს აძლევდნენ კომერციულ ბანკებს, რომ შეეძინათ საბირჟო კურსით, იმიტომ რომ ყველაზე ობიექტური კურსი ბირჟაზე ყალიბდებოდა და ბანკები ასრულებდნენ ამას. დღესდღეობით არცერთმა კლიენტმა არ იცის ბანკმა რა კურსით დადო გარიგება. 


- კანონი არ კრძალავს სავალუტო ბირჟის არსებობას, რატომ არ ხდება მისი დაარსება თუ კი ასეთი მოთხოვნა არსებობს? 


- კანონი ბევრ რამეს არ კრძალავს, მაგრამ ეს ეროვნულ ბანკზეა დამოკიდებული. თუ მაგალითად ეროვნული ბანკი არ მიიღებს მონაწილეობას სავალუტო ბირჟაზე კომერციული ბანკების ჩართვას აზრი არ აქვს. მაშინ როდესაც დააყენეს ბლუმბერგზე გადართვის საკითხი, იყო ეროვნული ბანკის ინიციატივა და მან ძალიან მკაფიოდ შესთავაზა ბანკებს ბლუმბერგის სისტემა, იმიტომ რომ მაშინ სავალუტო ბირჟაზე ეროვნული ბანკი არ იღებდა მონაწილეობას. ანუ ბანკები ამ შემთხვევაში სავალუტო ინტერვენციების გარეშე დარჩნენ. 


- ანუ თქვენ თვლით, რომ ერთადერთი გამოსავალი არის სავალუტო ბირჟის არსებობა? 


- რა საკვირველია და ასევე პრინციპების შეცვლა.



დაკეტილი სკოლები - სექტემბრიდან სწავლება შერეული სისტემით გაგრძელდება

დაკეტილი სკოლები - სექტემბრიდან სწავლება შერეული სისტემით გაგრძელდება
access_time2020-07-04 18:00:12
გაეროს ბავშვთა ფონდის საქართველოს ოფისის წარმომადგენელმა დღეს მმართველ გუნდს პირდაპირ უთხრა, რომ სექტემბერში სწავლა ჩვეულ რეჟიმში უნდა განახლდეს. ღასან ხალილი ხელისუფლებას მოსწავლეთა საუკეთესო ინტერესების დაცვისკენ მოუწოდებს. მისი თქმით, სკოლების დაკეტვა ბავშვებზე ნეგატიურ გავლენას...

საპენსიო დანაზოგებით, შესაძლოა, სახელმწიფო საწარმოები დაფინანსდეს

საპენსიო დანაზოგებით, შესაძლოა, სახელმწიფო საწარმოები დაფინანსდეს
access_time2020-07-04 16:00:24
ფინანსთა მინისტრის მოადგილის, ნიკოლოზ გაგუას ინფორმაციით, დაგროვებითი საპენსიო სქემის დანაზოგებით, მთავრობა სახელმწიფო საწარმოების დაფინანსების შესაძლებლობას...

ტრამპი ბაიდენს თითქმის ყველა გამოკითხვაში ჩამორჩება

ტრამპი ბაიდენს თითქმის ყველა გამოკითხვაში ჩამორჩება
access_time2020-07-04 20:00:13
ამერიკის საპრეზიდენტო არჩევნებამდე 5 თვეზე ნაკლები დრო რჩება. რესპუბლიკელი პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი კი ეროვნული მასშტაბით ჩატარებულ გამოკითხვებში მნიშვნელოვნად ჩამორჩება მის სავარაუდო მეტოქეს დემოკრატიული პარტიიდან. დემოკრატი ჯო ბაიდენი, შეერთებული შტატების ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი მას ისეთ შტატებშიც კი უსწრებს, რომელიც ტრადიციულად კონსერვატიული არჩევანით იყო ცნობილი. ასეთებია მაგალითად, მისური და ტეხასი. პრეზიდენტს დღეს ფართოდ აკრიტიკებენ პანდემიის ცუდად მართვისთვის. შეერთებული...

Hotsale.ge-ზე განთავსებულ 400-ზე მეტ სასტუმროში ერთ კვირაში 2000 ჯავშანი გაიყიდა

Hotsale.ge-ზე განთავსებულ 400-ზე მეტ სასტუმროში ერთ კვირაში 2000 ჯავშანი გაიყიდა
access_time2020-07-04 17:30:40
დას­ვე­ნე­ბის სე­ზო­ნი მალე აქ­ტი­ურ ფა­ზა­ში შევა, დამ­სვე­ნე­ბელ­თა დიდი ნა­წი­ლი კი, სა­ქარ­თვე­ლო­ში არ­სე­ბულ კუ­რორ­ტებს შე­არ­ჩევს. სა­ინ­ტე­რე­სოა, წელს სად შე­იძ­ლე­ბა ხა­რის­ხი­ა­ნად დას­ვე­ნე­ბა და მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი და­ნა­ზო­გე­ბის გა­კე­თე­ბა. რო­მე­ლი სას­ტუმ­რო­ე­ბია ყვე­ლა­ზე მო­თხოვ­ნა­დი და რო­გო­რია მათი ფა­სე­ბი? ამის შე­სა­ხებ  HOTSALE.GE-ს დი­რექ­ტორს თა­თუ­ლი ზა­კა­ლაშ­ვილს...

ნიუ-იორკის უძრავი ქონების ბაზარი ჩამოიშალა

ნიუ-იორკის უძრავი ქონების ბაზარი ჩამოიშალა
access_time2020-07-04 13:00:42
კორონავირუსის გამო შემოღებული 3 თვიანი კარანტინი აშშ-ში უძრავი...


მსგავსი სიახლეები

up