სასამართლო პირამიდა? - ღია წერილი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს

სასამართლო პირამიდა? - ღია წერილი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს

access_time2017-06-09 12:30:22

უძრავი ქონების კომპანია, შპს „მარგის" გენერალური დირექტორი ოლეგ ვადაჭკორია ღია წერილს ავრცელებს. „კომერსანტი" მას უცვლელად გთავაზობთ:

 


„თბილისის საქალაქო სასამართლოს ვესტიბიულში გამოტანილ ბანერზე, სასამართლოს თანამშრომლების ერთ-ერთი დახასიათებით, ისინი ორიენტირებულნი არიან მოქალაქის დროის დაზოგვაზე. ცხადია, რომ ეს ეხება სამართლიანობის მაძიებელ, ანუ სასამართლო პროცესში მონაწილე მოქალაქეს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით განსზღვრულია სასამართლოში საქმის განხილვის კონკრეტული ვადები. ეს ვადა არ შეიძლება აღემატებოდეს ხუთ თვეს.


საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული უფლებით, 2011 წლის ზაფხულში, შეგებებული სარჩელით (საქმე #2/8280-11) მივმართეთ ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას. მიუხედავად არაერთი მოთხოვნისა, დავის განხილვა ჯერ არ დაწყებულა. განვლილ პერიოდში, ამ საქმის გაჭიანურებასთან დაკავშირებით, ადვოკატებთან და მოსამართლეებთან გავიარე კონსულტაციები. მკაფიოდ გამოიკვეთა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი საქმის განხილვის ვადის დარღვევას ჰქონია ბანალური მიზეზი - სასამართლოს გადატვირთულობა.


ტერმინ გადატვირთვის გამოყენება საპროცესო ვადების დარღვევასთან დაკავშირებით, სრულად ავლენს ამ საკითხისადმი საქართველოს სასამართლო ხელისუფლების ზერელე დამოკიდებულებას.


გადატვირთულობაში მოიაზრება რაიმე სისტემის იმგვარად დატვირთვა, რომ შესაძლებელი გახდება მისი წყობიდან გამოსვლა. საყოველთაოდ ცნობილი გადატვირთულობის მაგალითია დასახლებული პუნქტის ქუჩების სისტემაში სატრანსპორტო ნაკადების საცობი. არ საჭიროებს სპეციალურ ცოდნას ის, რომ ასეთი პრობლემის გადასაჭრელად საჭიროა ან:

 

- სატრანსპორტო ნაკადში ავტომანქანების რაოდენობის შეზღუდვა

 

- ქუჩების გამტარუნარიანობის გაზრდა.

 

მე არ გამიგია, რომ სასამართლოს გადატვირთულობის მიზეზით, სარჩელის მიღებაზე ვინმესთვის უარი ეთქვათ. ასეთი უარი უმალ აღქმული იქნებოდა, როგორც პირის კონსტიტუციური უფლების დარღვევა.


არც სარჩელის მიღების საპროცესო კოდექსით გაწერილი ერთ-ერთი ძირითადი პირობა - ბაჟის გადახდა - არ გადაუტანია კანონმდებელს საქმის განხილვის დამთავრებამდე.


უდავო ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ სასამართლო საპროცესო კოდექსის ნორმის დაცვით ღებულობს სარჩელს და ითხოვს ბაჟის გადახდას და იმავე საპროცესო კოდექსით დადგენილ ვადაში არ ამთავრებს საქმის განხილვას.


ამგვარად, სასამართლო განუხრელად იცავს იმ ნორმას, რომელიც უზრუნველყოფს სასამართლო სისტემას ფინანსური ნაკადით და არღვევს იმ ნორმას, რომლითაც დათქმულია საქმის განხილვის დამთავრების, ანუ სასამართლოდან საქმეთა ნაკადის გასვლის ვადა.


ქვეყნად ადამიანის მოვლენის პირველივე წუთიდან იწყება სიცოცხლის საზომის - დროის ათვლა. ადამიანის საქმიანობაც, მიუხედავად იმისა, ინტელექტუალურია თუ ფიზიკური, მიმდინარეობს მხოლოდ დროში.  დრო არის ადამიანის საქმიანობის ეფექტურობის საზომი. დრო იმდენად მნიშვნელოვანია ადამიანისთვის, რომ კაცობრიობა, ადამიანის გაჩენის დღიდან დაუღალავად ცდილობს ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობის გაზრდას.



იურიდიული პირებიც მომსახურების მიწოდებისას უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებენ მის ხანგრძლივობას. ამიტომაცაა კონკურენციის ძირითადი შედეგი მეწარმის მზაობა, მიაწოდოს მომხმარებელს მაღალი ხარისხის მომსახურება მოკლე დროში.

 

წარმოუდგენელია მომხმარებელს შესთავაზო ისეთი სატრანსპორტო მომსახურება, რომლის დროსაც მომხმარებელს:


-ეცოდინება, თუ როდის გავა საწყისი წერტილიდან მისთვის მიწოდებული სატრანსპორტო საშუალება;


- არ ეცოდინება, თუ როდის ჩავა ეს სატრანსპორტო საშუალება დანიშნულების ადგილზე.


კონსტიტუციით გარანტირებული სიცოცხლის უფლება არსებობს მხოლოდ და მხოლოდ დროში. არავინ იცის მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობა. ადამიანის მოვალეობა ქვეყნის, საზოგადოებისა და ოჯახის სამსახურში იყო, არის და იქნება ეფექტურად გამოიყენოს ამ მსახურებისათვის ბოძებული დრო.


სასამართლოს ეფექტურობაც ასევე დამოკიდებულია დავის განხილვაზე დახარჯულ დროზე. საპროცესო კოდექსით დადგენილი საქმის განხილვის ვადის დაცვის გარეშე არ განხორციელდება ეფექტური სასამართლოს უფლება. სასამართლოში საქმის განხილვის ვადების დაცვის უზრუნველყოფა, საქმის განხილვის დაწყებისა და დამთავრების თარიღების კონტროლით, ევალება სწორედ, სასამართლო სისტემის გამართულ მუშაობაზე პასუხისმგებელ - იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს.


საქმის განხილვის დაწყების შვიდწლიანი ლოდინის გამო, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში, ვუჩივლე - იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს. გამწესრიგებელ სხდომაზე მოსამართლემ მკითხა - საქმის განხილვის დაწყების გაჭიანურებაზე მოსამართლისათვის ხომ არ გიჩივლიაო. მე ვიუარე. მოსამართლემ განჩინებით შეწყვიტა N3/2430-17 საქმის წარმოება. თავის განჩინებაში მოსამართლემ არც კი განიხილა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს შესაძლო კავშირი, სასამართლოში საპროცესო კოდექსის დარღვევასთან. მოსამართლემ თავის განჩინებაში მიუთითა საქმის წარმოების შეწყვეტის ორი საფუძველი: ერთი ის, რომ მე უნდა მეჩივლა იმ მოსამართლისათვის, რომელმაც საქმის დაწყება გააჭიანურა; მეორე ის, რომ თურმე ადმინისტრაციული კანონმდებლობით სასამართლოში ამგვარი დავა დაუშვებელიაო. პირველი საფუძვლით საქმის წარმოების შეწყვეტა ცინიკურია, რადგან სასამართლოს გადატვირთულობის პირობებში ამ ტიპის საჩივრის შეტანა ისეთივე სიბრიყვეა, როგორიც მგზავრის ჩაჯდომა პიკის საათში საცობში გაჩერებულ ტაქსში და შემდეგ მძღოლზე საჩივრის დაწერა - მანქანაში ჩავჯექი და მძღოლმა მანქანა არ დაძრაო. მეორე საფუძვლით, კი ფაქტიურად ხელშეუხებლად ცხადდება იუსტიციის უმაღლესი საბჭო.


სასამართლოს ქრონიკული გადატვირთულობა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში საქმის განხილვის ზუსტი საპროცესო ვადების არსებობის პირობებში, მიუთითებს იმაზე, რომ საპროცესო ვადების დარღვევასთან დაკავშირებით სასამართლოში მოქმედებს დაუწერელი წესი. ამ დაუწერელი წესის გამო ხდება საქმეების განხილვის საპროცესო ვადების დარღვევაზე თვალის დახუჭვა. სწორედ ამ დაუწერელი წესის მოქმედებამ გამოიწვია სასამართლოების გადატვირთულობა. წარმოუდგენელია იმის დაშვება, რომ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსთვის უცნობია სასამართლოში ამ დაუწერელი წესის არსებობა.

 

ახლა მივადექი ყველაზე მთავარს.

 

ამ დაუწერელი წესით, ანუ საქმის განხილვის საპოცესო ვადების დარღვევით ილახება სასამართლო პროცესში მონაწილე, მინიმუმ ერთი მოქალაქის პატივი და ღირსება.

 

ადამიანის თვითშეფასების კატეგორიები -პატივი და ღირსება- ემყარება პიროვნების მიერ საზოგადოებაში არსებული ნორმების დაცვას და ამის შედეგად საზოგადოებაში მისი პიროვნების მიმართ დამოკიდებულების ჩამოყალიბებას.

 


სასამართლოში დავის გადატანით პიროვნება იცავს კანონიერ ნორმას და, ცხადია, ელოდება სასამართლოში დავის კანონისმიერი ნორმებით განხილვასა და გადაწყვეტას. დავის განხილვის საპროცესო ვადის დარღვევით მოსამართლე ხელყოფს სასამართლოში დავის გადაწყვეტისათვის მოსული პირის სიცოცხლის ვადას. აქ სიტყვა ხელყოფაში ვგულისხმობ, რომ ეფექტური სასამართლოს იმედით სასამართლოში თავისი ნებით მოსული ადამიანი, მხოლოდ მოსამართლის მიზეზით ხარჯავს იმაზე მეტ დროს, რაც ამ დავის გადასაწყვეტად განსაზღვრული იყო საპროცესო კოდექსით. სასამართლოში დავის გადასაწყვეტად მოსული ადამიანისათვის დამამცირებელია, სასამართლოში ჩამოყალიბებული დამოკიდებულება მისი პირადი დროის მიმართ. დამამცირებელია იმიტომ, რომ საქმის განხილვის ვადების დარღვევა საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებას გაურკვეველი დროით გადასწევს. შედეგად, პროცესში მონაწილე ადამიანი გადადის ლოდინის ისეთ რეჟიმში, როდესაც მისთვის უცნობია სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანის ბოლო ვადა, ეს კი, თავის მხრივ, წამების ელემენტსაც კი შეიცავს. ეს კარგად ხასიათდება ქართული სიტყვით - უმსგავსობა.

 

ყოველივე ზემოაღნიშნული გარემოებები და მოსამართლეთა უდრტვინველი დამოკიდებულება მათ განხილვაში აუარებელი საქმის ქონასთან, ერთობლიობაში, იძლევიან იმის დაშვების საფუძველს, რომ შექმნილი ვითარება ხელსაყრელია, სწორედაც რომ, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსათვის.

 

ღრმად პატივცემულ უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს უმორჩილესად ვთხოვ, კატეგორიულად მოსთხოვოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს - აღკვეთოს სასამართლოში საქმეების განხილვის ვადების დარღვევის მანკიერი ჩვეულება და გაზარდოს სასამართლოს გამტარუნარიანობა. სირცხვილია, როდესაც უმარტივესი საქმეების განხილვა წლობით ჭიანურდება და იუსტიციის საბჭო ამაზე არ რეაგირებს. 21-ე საუკუნეში, სასამართლოს სრული კომპიუტერიზაციის პირობებში, საპროცესო ვადების დარღვევის პრაქტიკის დანერგვა, მაღალი ალბათობით, ემსახურება მოსამართლეებზე არაჯანსაღი გავლენის მოპოვებას. ამის დასტურია ის ფაქტი, რომ ჩემი აღიარებითი სარჩელი იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიმართ მოსამართლემ დაუშვებლად სცნო, მირჩია საპროცესო ვადების დარღვევის საბაბით მოსამართლეზე დისციპლინარული სამართალწარმოების დაწყების თაობაზე საჩივრის დაწერა და მანვე, იმავე საპროცესო ვადების დარღვევით, გადმომცა თავისი გადაწყვეტილება.


საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით განსაზღვრულმა საქმის განხილვის კონკრეტულმა ვადამ გადამაწყვეტინა სასამართლო პროცესში მონაწილეობა. მგონია, ამ ვადების არსებობის გამო არიან სასამართლოში მოხვედრილი სხვა მოქალაქეებიც.

 

საქმის განხილვის დაწყების შვიდწლიანი ლოდინი მაძლევს უფლებას მოვიყვანო შემდეგი შედარება: საპროცესო კოდექსით დადგენილი საქმის განხილვის ვადის დარღვევა მოქალაქისათვის ისეთივე იმედგაცრუებაა, როგორიც ფინანსური პირამიდის მაღალი პროცენტით მოზიდული მოქალაქისათვის თანხების დაკარგვით მიღებული იმედგაცრუება. ოღონდ ერთ შემთხვევაში დაკარგული თანხის დაბრუნების ეფემერული შანსი არსებობს, ხოლო მეორე შემთხვევაში - დაკარგული დრო აღარასოდეს დაბრუნდება.


P.S. გთხოვთ, ამ პრობლემის გადაწყვეტა არ მოხდეს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსიდან საქმის განხილვის ვადების საპროცესო ნორმების ამოღების ხარჯზე"-ნათქვამია წერილში.

 

 



საქართველოს მორაგბეთა ნაკრებმა პორტუგალია დაამარცხა

საქართველოს მორაგბეთა ნაკრებმა პორტუგალია დაამარცხა
access_time2021-03-06 21:27:06
რაგბი ევროპის პირველ ტურში, საქართველოს ნაკრები პორტუგალიას შეხვდა. მატჩი ლისაბონში ჩატარდა და ის ქართველების გამარჯვებით, ანგარიშით 29:16...

სილქნეტი განცხადებას ავრცელებს

სილქნეტი განცხადებას ავრცელებს
access_time2021-03-06 14:30:55
...

„ფაიზერის“ ვაქცინის მცირე რაოდენობა შესაძლოა საქართველომ 3 კვირაში მიიღოს

„ფაიზერის“ ვაქცინის მცირე რაოდენობა შესაძლოა საქართველომ 3 კვირაში მიიღოს
access_time2021-03-05 18:15:08
ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, თამარ გაბუნიას ინფორმაციით, „ფაიზერის“ ვაქცინა საქართველოში სავარაუდოდ, 22 მარტის კვირაში შემოვა. როგორც მან სამინისტროში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, მარტის თვის ბოლოსთვის ქვეყანაში შესაძლოა „ასტრაზენეკას“ ვაქცინაც შემოვიდეს. „წინასწარი ინფორმაციით, „ფაიზერის“ ვაქცინის მოწოდება მოხდება 22 მარტის კვირაში, ამდენად, მარტის ბოლომდე ვაქცინაციის პროგრამა „ფაიზერის“ მიმართულებით დაიწყება. სიახლეა „ასტრაზენეკასთან“...

გაიაფებული რიყის დოქები ისევ ვერ გაიყიდა

გაიაფებული რიყის დოქები ისევ ვერ გაიყიდა
access_time2021-03-05 19:00:38
რიყის დოქები ისევ არ გაიყიდა. ხელახალი აუქციონზე მისი ფასი 24 მლნ-მდე ლარით იყო გაიაფებული და აუქციონზე 71,25 მლნ ლარად იყო შეთავაზებული. ქონება პროექტი „100 საინვესტიციო შეთავაზება ბიზნესს“ ფარგლებში იყო აუქციონზე გამოტანილი. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ამ უძრავი ქონების გაყიდვას ზუსტად ერთ წელზე მეტია ცდილობს. 2020 წლის 5 თებერვალს აუქციონზე მისი საწყისი გასაყიდი ფასი 95 მლნ ლარი იყო, თუმცა ვაჭრობა ლოტზე არ...

ყავის ლაბორატორია: კომპანიის ყოველი თვე ზარალიანია

ყავის ლაბორატორია: კომპანიის ყოველი თვე ზარალიანია
access_time2021-03-06 18:00:43
ყავის ლაბორატორიას შემოსავლები კორონავირუსის შედეგად შემცირებული აქვს. როგორც „ბიზნესპარტნიორს“ კომპანიის გენერალურმა მენეჯერმა თათია ზარქუამ განუცხადა, ლოკდაუნის დროს ბიზნესი მხოლოდ ონლაინ გაყიდვებით ფუნქციონირებდა, ახლა კი, მას შემდეგ, რაც შეზღუდვები მოიხსნა, გარე სივრცის მეშვეობითაც ახდენს რეალიზაციას. ზარქუა აცხადებს, რომ მიუხედავად ამისა, კომპანიის შემოსავალი ვერ აუდის გაზრდილ ხარჯებს, ამიტომ, კომპანიას ყოველი თვე ზარალიანი აქვს. „როდესაც...


მსგავსი სიახლეები

up