საქართველოში სიგარეტი მეზობელ ქვეყნებზე 2-ჯერ ძვირია, რაც კონტრაბანდის ზრდას იწვევს

საქართველოში სიგარეტი მეზობელ ქვეყნებზე 2-ჯერ ძვირია, რაც კონტრაბანდის ზრდას იწვევს

access_time2019-11-05 19:00:16

ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებით, საქართველომ ვალდებულება აიღო, რომ სიგარეტზე აქციზური გადასახადი ევროპაში არსებულ განაკვეთებს გაუტოლდეს. რამდენიმე წელიწადში აქციზის განაკვეთმა უნდა შეადგინოს საშუალო შეწონილი საცალო ფასის არანაკლებ 60%, მაგრამ არანაკლებ 90 ევროსი 1000 ღერ სიგარეტზე, რაც ერთ კოლოფზე მინიმუმ 5,9 ლარი გამოდის. დღეისათვის საქართველში აქციზის განაკვეთი კოლოფზე უკვე 3.3 ლარია.


ევროკავშირის წევრი ქვეყნები აქციზის გადასახადს 90 ევრომდე 10 და მეტი წლის განმავლობაში ზრდიდნენ. საქართველო კი ესეთი ტემპებით 90 ევროს 2-3 წელიწადში მიაღწევს.


აქციზის განაკვეთის დადგენის დროს საქართველოს მთავრობამ რამდენიმე შესაძლო სცენარიდან განაკვეთის ყველაზე სწრაფი მატების მეთოდი აირჩია. შესაბამისად, თავი იჩინა იმ უარყოფითმა შედეგებმა, რაც აქციზის გადასახადების უეცარ და მკვეთრი ზრდას ახასიათებს: გაიზარდა ინფლაცია და კონტრაბანდის მასშტაბმა მნიშვნელოვნად მოიმატა.


რა გავლენა მოახდინა თამბაქოს აქციზის ზრდამ სექტორზე და ქვეყნის ეკონომიკაზე, ეს საკითხი საკონსულტაციო კომპანია ACT Impact-მა შეისწავლა. კვლევამ აჩვენა, რომ სიგარეტის გაძვირების შემდეგ მწეველების დაახლოებით მესამედმა სიგარეტი უფრო იაფფასიანი გადასახვევი თამბაქოთი ჩაანაცვლა, რამაც მათ ჯანმრთელობას რისკი შეუქმნა.


ლიკა გოდერძიშვილი (ACT Impact-ის წამყვანი ეკონომისტი): „საერთაშორიო გამოცდილება გვიჩვენებს, რომ მეზობელ ქვეყნებში თამბაქოს ფასები როცა დაბალია, კონტრაბანდის შემოდინება იმატებს. კვლევამ აჩვენა, რომ სიგარეტის არალეგალურმა იმპორტმა აზერბაიჯანიდან - წლიურად საშუალოდ 10%-ით, ხოლო თურქეთიდან 34%-ით მოიმატა. სიგარეტის კონტრაბანდაზე აღძრული საქმეების რაოდენობა 2019 წლის პირველ ორ კვარტალში წინა წლის იმავე პერიოდთან შედარებით 211% -ით არის მომატებული, ამოღებული სიგარეტის კოლოფების რაოდენობა კი 148%-ით გაიზარდა. ამ მონაცემებს ადასტურებენ სამთავრობო უწყებების წარმომადგენლებიც. ისინი აღიარებენ, რომ საზღვრებზე გამკაცრებულია კონტროლის მიუხედავად, კონტრაბანდული სიგარეტი მაინც შემოდის. ხალხი ელოდება, რომ გადავიდეს საზღვარზე, გადმოიტანოს რამდენიმე კოლოფი სიგარეტი და გაყიდოს. ამავე დროს, მთავრობა საბიუჯეტო შემოსავლების კლებას ადასტურებს.



ევროკავშირის წინაშე აღებული ვალდებულებები უნდა შესრულდეს, მაგრამ ეს ცვლილებები კარგად დაგეგმილი და დროში გაწერილი უნდა იყოს. ცვლილებები უნდა მოხდეს კერძო სექტორის ჩართულობით, ბიზნესს ზიანი რომ არ მიადგეს. რადგან თამბაქოს ბიზნესში ბევრი ადამიანია ჩართული და კომპანიები თავიანთი ხარჯების დაბალანსების მიზნით პირველ რიგში, იძულებულები იქნებიან მუშახელი შეამცირონ”.
ივანე ხასია („ჯეი-თი-აი”-ს კორპორაციული დირექტორი): „აქციზის ნაჩქარევად და სამოქმედო გეგმის გარეშე მატებამ, ნეგატიური შედეგი მოიტანა. არ იყო გათვალისწინებული რეგიონში არსებული მდგომარეობა. რადგან მეზობელ ქვეყნებში სიგარეტი 2-ჯერ ნაკლები ღირს, შეუძლებელი გახდა კონტრაბანდის შეჩერება.




საქართველოს აქვს ვალდებულება, აქციზის განაკვეთი გრძელვადიან პერსპექტივაში ევროკავშირში არსებულ ნიშნულს გაუთანაბრდეს. ეს არგუმენტი გასაგებია და მისაღები, მაგრამ უნდა გაითვალისწინონ, რომ ევროკავშირის ქვეყნები ამ ნიშნულისკენ ეტაპობრივად, 12-13 წლის განმავლობაში მიდიოდნენ. საქართველო კი არსებული ტემპით ევროკავშირის ნიშნულს 2-3 წელიწადში მიუახლოვდება. ამასთან, მომხმარებლის მსყიდველუნარიანობა ვერ ეწევა აქციზის ზრდის არსებულ ტემპს. ეს მათ უბიძგებს, სიგარეტი იაფფასიანი ალტერნატივით ჩაანაცვლონ. არაკონტროლირებადი ტერიტორიებიდან შემოდის სიგარეტი, რომელიც ლეგალურზე 2-3-ჯერ იაფი ღირს. ამიტომ საჭიროა აქციზის ზრდის გრძელვადიანი გეგმის შემუშავება. ასევე, მნიშვნელოვანია შემცირდეს ადვალური გადასახადი, რომელიც დღეისათვის სიგარეტის ფასის 30%-ია. ეს ევროკავშირის ქვეყნებში არსებული ტრენდია, და ამის სანაცვლოდ, მხოლოდ ფიქსირებული განაკვეთის ზრდა მოხდეს”.



გიორგი მჟავანაძე (ISET-ის კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მკვლევარი): „სიგარეტზე აქციზის გაზრდის დროს შეცდომები იყო დაშვებული. განაკვეთის ზრდის მიზანი იყო მოწევის შემცირება და ჯანდაცვის თვალსაზრისით მდგომარეობის გაუმჯობესება, ეს ცვლილება კარგ მიზანს ემსახურება, მაგრამ მიღწეული ვერ იქნება. რადგან ე.წ. შესახვევი თუთუნი დარჩა დაუბეგრავი. ფილტრიან და უფილტრო სიგარეტს შორის ფასთა სხვაობა გაიზარდა. ახალი ცვლილებების მიხედვით შესახვევ თამბაქოზე აქციზი გაიზარდა, მისი ფასი მაქსიმუმ 1,20-1,30 ლარი გახდება ანუ ფასთა შორის ისევ დიდი სხვაობა დარჩება და ეს არ არის საკმარისი. თანაც, მომავალ წლებში ფილტრიან სიგარეტზე აქციზის განაკვეთის ზრდა არის დაგეგმილი. მნიშვნელოვანია რომ ეს ცვლილება წინასწარ იქნას დაანონსებული გრძელვადიანი სამოქმედო გეგმის მეშვეობით, რაც ევროკავშირში აპრობირებული პრაქტიკაა, რათა კომპანიებმაც იცოდნენ და მომხმარებლებმაც, როდის და რამდენად გაიზრდება აქციზის განაკვეთი და პროდუქციის ფასი”.



სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ აქციზის განაკვეთის ზრდა თანდათან და წინასწარ შედგენილი გრაფიკით უნდა მოხდეს. ამ შემთხვევაში ქვეყანა თავიდან აიცილებს კონტრაბანდას და საგადასახადო შემოსავლების შემცირებას.


„კომერსანტი“




აქციის მონაწილეების მიერ „ქართული ოცნების“ ოფისთან წარწერის: „წადი“ გაკეთებას, პოლიციასთან შეხლა-შემოხლა მოჰყვა

აქციის მონაწილეების მიერ „ქართული ოცნების“ ოფისთან წარწერის: „წადი“ გაკეთებას, პოლიციასთან შეხლა-შემოხლა მოჰყვა
access_time2019-11-17 19:45:19
“ქართული ოცნების” ცენტრალურ ოფისთან მოძრაობა “შეცვალეს” წევრებსა და პოლიციას შორის შეხლა-შემოხლა მოხდა. მიზეზი აქციის მონაწილეების სურვილი იყო, პარტიის...

ვაჟა სირაძე - პოლიციის ძალები იქნებიან ყველა ადგილზე, სადაც აქციის მონაწილეები გადაინაცვლებენ

ვაჟა სირაძე - პოლიციის ძალები იქნებიან ყველა ადგილზე, სადაც აქციის მონაწილეები გადაინაცვლებენ
access_time2019-11-17 19:41:13
პარტია „ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ ცენტრალური ოფისისკენ პარლამენტთან მიმდინარე აქციის მონაწილეთა ერთი ნაწილი გაემართა.   „ოცნების“ ოფისთან მობილიზებულია საპატრულო პოლიციისა და კრიმინალური პოლიციის დანაყოფები. როგორც საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის უფროსმა ვაჟა სირაძემ  ჟურნალისტებს განუცხადა, პრევენციის მიზნით, პოლიციის ძალები არიან და იქნებიან ყველა იმ ადგილზე, სადაც აქციის მონაწილეები...

Zolotaia Korona ისევ ლიდერობს - როგორია ფულადი გზავნილების ქართული ბაზარი

Zolotaia Korona ისევ ლიდერობს - როგორია ფულადი გზავნილების ქართული ბაზარი
access_time2019-11-17 18:00:11
საქართველოში სწრაფი ფულადი გზავილების მიხედვით რუსეთი ისევ ლიდერია. კერძოდ, 2019 წლის ოქტომბერში მთლიანი ჩარიცხვების 18-22%, ხოლო გადარიცხვების 40-43% Zolotaia Korona-ზე მოდის.   აღსანიშნავია, რომ 2012 წლის შემოდგომამდე, წლების განმავლობაში, ფულადი გზავნილების სისტემებში ლიდერის პოზიცია Intel Express-ს და Unistream-ს ეკავა. თუმცა, უკვე 2012 წლის შემოდგომიდან დღემდე, პირველობას Zolotaia Korona ინარჩუნებს.   რაც შეეხება საქართველოს ფულადი გზავნილების...

„ქართული ოცნების“ ცენტრალურ ოფისში მმართველი პარტიის ლიდერების ნაწილი იმყოფება

„ქართული ოცნების“ ცენტრალურ ოფისში მმართველი პარტიის ლიდერების ნაწილი იმყოფება
access_time2019-11-17 15:25:27
...

აქციამდე რამდენიმე საათით ადრე პარლამენტში იარაღი შეიტანეს — მთავარი არხი

აქციამდე რამდენიმე საათით ადრე პარლამენტში იარაღი შეიტანეს — მთავარი არხი
access_time2019-11-17 12:44:25
ტელეკომპანია მთავარის ინფორმაციით, საპროტესტო აქციამდე რამდენიმე საათით ადრე პარლამენტში იარაღი შეიტანეს. როგორც არხის მიერ გავრცელებულ კადრებში ჩანს, რომ იარაღი შენობის კიბეებსა და დერეფნებშია განლაგებული. გარდა ამისა, პარლამენტის შიდა ეზოში სპეცრაზმია მობილიზებული და ადგილზე სპეციალური ეკიპირებაა მიტანილი.საპროტესტო აქცია პარლამენტის წინ შუადღით, სამ საათზე უნდა გაიმართოს. აქციის ორგანიზატორი სამოქალაქო მოძრაობები და ოპოზიციური პარტიებია. გარდა ამისა, პატრიოტთა ალიანსის...


მსგავსი სიახლეები

up