საგანგაშო სტატისტიკა – ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი ქართულ ეკონომიკაში 65%-ია

საგანგაშო სტატისტიკა – ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი ქართულ ეკონომიკაში 65%-ია

access_time2019-07-10 18:30:26

რამდენად ეფექტურია მთავრობა პრობლემის მოგვარებაში



„ჩრდილოვანი ეკონომიკა“ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის გამოწვევაა. მას ასევე მოიხსენიებენ როგორც „არაფორმალურ ეკონომიკას“, „ფარულ ეკონომიკას“, „შავ ეკონომიკას“. საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციების მიერ ჩატარებული სხვადასხვა კვლევების მიხედვით დგინდება, რომ საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალია.


წლების წინ ეკონომიკის სამინისტროში არსებობდა ჩრდილოვანი ეკონომიკის სამმართველო, რომელიც უშუალოდ ამ მიმართულებით მუშაობდა, თუმცა ის გაუქმდა. მიმდინარე წელს კი სტატისტიკის ეროვნული სამსახური არაკანონიერი საქმიანობის შედეგებს გამოაქვეყნებს, მათ შორის ისეთების, როგორიცაა – პროსტიტუცია და ნარკომანია. 2019 წელს „საქსტატი“ ეროვნული ანგარიშების ახალ მეთოდოლოგიაზე გადადის, რომელიც მნიშვნელოვან ცვლილებებს ისახავს მიზნად.


„საქასტატის“ აღმასრულებელი დირექტორის, გოგიტა თოდრაძის თქმით, ეს მონაცემები მიმდინარე წლის 15 ნოემბერს გამოქვეყნდება.


„მიმდინარე პერიოდში უკვე დავიწყეთ დაუკვირვებადი ეკონომიკის გამოკვლევები, ანუ ისეთი საქმიანობის კვლევები, რომელიც არის აღურიცხვი. ვგულისხმობთ, ჩრდილოვანი ეკონომიკის დარგებს. მაგალითად, შეიძლება რომელიმე კონკრეტულ სექტორში უფრო მეტი იყოს წარმოებული, მაგრამ აქამდე მხოლოდ გარკვეული ნაწილის დეკლარირება ხდებოდა. ეს გამოკვლევები კი იმას ემსახურება, რომ უფრო ზუსტად შევაფასოთ ჩრდილის მოცულობა. განახლებული, გაუმჯობესებული მონაცემები კი 15 ნოემბერს გამოქვეყნებულ ეროვნულ ანგარიშებში უკვე იქნება ასახული. ამასთან, გვინდა 15 ნოემბრიდან ჩვენს ანგარიშებში ავსახოთ არაკანონიერი საქმიანობის შედეგებიც, როგორიცაა, მაგალითად, პროსტიტუცია და ნარკომანია. ამის შეფასება სხვადასხვა მეთოდით შეიძლება და მოდელის შემუშავებაზე ვმუშაობთ“, – აღნიშნა თოდრაძემ.


საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციების მიერ ჩატარებული კვლევების მიხედვით, აღნიშნულია, რომ ბოლო ექვს წელში საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი მნიშვნელოვნად არ შემცირებულა.



თუ 2012 წელს მსოფლიო ბანკის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი 72% იყო, 2018 წელს საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი მშპ-სთან მიმართებაში 64.9%-ია.


სპეციალისტების ნაწილი, ჩრდილოვან ეკონომიკასა და არაფორმალურ ეკონომიკას ერთმანეთისგან აცალკევებენ. თუ ჩრდილოვანი ეკონომიკა საკუთარ თავში მოიაზრებს ყველა დაურეგულირებელ, მათ შორის კანონით აკრძალულ დარგში აკუმულირებულ თანხებსა და დასაქმებულ ადამიანებს, არაფორმალური ეკონომიკა მხოლოდ აღურიცხავ საქმიანობას აფასებს.


სწორედ არაფორმალურ ეკონომიკას უკავშირებს საერთაშორისო სავალუტო ფონდი მათ ვებგვერდზე გამოქვეყნებული კვლევის შედეგებს, რომლის მიხედვითაც საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალია.


„ჩრდილოვანი ეკონომიკის გასაზომად სხვადასხვა ორგანიზაციები განსხვავებულ მეთოდოლოგიას იყენებენ. ჩვენ ძირითადად ქვეყნის ოფიციალურ მონაცემებს ვეყრდნობით, რომელსაც სტატისტიკის სამსახური ფლობს. 2015 წლის მონაცემებით, საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი 10%-ის ფარგლებშია, თუმცა უნდა ავღნიშნო, რომ ის არ მოიცავს არაფორმალური ეკონომიკის წილს. მაგალითად, ვიცით რომ საქართველოში სოფლად საკმაოდ ბევრი ადამიანი აწარმოებს საკვებ და სხვა სახის პროდუქტს. სავალუტო ფონდის ვებგვერდზე გამოქვეყნდა ე.წ. სამუშაო კვლევა. კვლევის შედეგები არ ემთხვევა ჩვენს მონაცემებსა და პოზიციას. აღნიშნულ კვლევაში გაზომილია არაფორმალური ეკონომიკის წილიც”, – ამბობს მერსედეს ვერა მარტინი.



აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოში ტაქსის მძღოლებს დედაქალაქში აღნიშნული საქმიანობის განსახორციელებლად ლიცენზიის აღების ვალდებულება გაუჩნდათ. ამ ცვლილების შედეგად, მოსალოდნელია, რომ საქართველოს ეკონომიკაში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი შემცირდება.


ასევე, ჩრდილოვანი ეკონომიკა ნაკლებია ისეთ გარემოში, სადაც გადასახადების მოცულობა და ადმინისტრაციული პროცესები მცირე ზომისაა. ეს როგორც ბიზნესს, ისევე მოსახლეობას, არ უბიძგებს იმისკენ, რომ თავიანთი საქმიანობა ჩრდილში აწარმოონ. თუმცა, ამ მიმართულებით ქმედითი ნაბიჯები იდგმება. საქართველოში საგადასახადო შემოსავლების წილი მშპ-ში დაახლოებით, 25%-ია, რაც საკმოდ კარგი მაჩვენებელია სხვა ქვეყნებთან შედარებით, მაგრამ ამ მაჩვენებლის გაუმჯობესება შესაძლებელია და ვიცით, რომ მთავრობა გადასახადების ადმინისტრირების გამარტივებაზე მუშაობს რაც მათ მობილიზებას ამარტივებს.



მსოფლიოში ყველაზე მცირე ზომის ჩრდილოვანი ეკონომიკა შვეიცარიას 7,2%, ამერიკის შეერთებულ შტატებსა 8,3% და ავსტრიას 8,9% აქვს.


რაც შეეხება ჩვენს მეზობელ ქვეყნებს, იქ არსებული მონაცემები საქართველოზე უკეთესია – აზერბაიჯანში ჩრდილოვანი ეკონომიკის წილი 52.19%-ია, სომხეთში 42.59%, თურქეთში 31.38%, ხოლო რუსეთში კი 39.73%.



BFM





ხალვაშმა უარი თქვა საბჭოს შექმნაზე, რომელსაც რუსთავი 2-ის ჟურნალისტები სთავაზობდნენ

ხალვაშმა უარი თქვა საბჭოს შექმნაზე, რომელსაც რუსთავი 2-ის ჟურნალისტები სთავაზობდნენ
access_time2019-07-21 15:37:02
ცნობილი ხდება, რომ რუსთავი 2-ის ამჟამინდელი მფლობელი ქიბარ ხალვაში და დირექტორი პაატა სალია არ დათანხმდნენ „რუსთავის 2“-ის...

სავაჭრო ცენტრ საბას მოიჯარეები ტოვებენ

სავაჭრო ცენტრ საბას მოიჯარეები ტოვებენ
access_time2019-07-21 12:37:11
საბანკო რეგულაციებიდან 6 თვის გასვლის შემდეგ სავაჭრო ცენტრ საბას მოიჯარეები ტოვებენ. როგორც BM.GE-ს ერთ-ერთმა მოიჯარემ განუცხადა, მარტო მისი სართულიდან დაახლოებით 5-6 მოიჯარე გავიდა. ზოგიერთი მოიჯარის...

„თელავის ღვინის მარანი“: „რუსეთის ბაზარი არამყარი, მაგრამ მომგებიანია“

„თელავის ღვინის მარანი“: „რუსეთის ბაზარი არამყარი, მაგრამ მომგებიანია“
access_time2019-07-21 16:30:01
“თელავის ღვინის მარნის” ხელმძღვანელი ზურაბ რამაზაშვილი რუსეთის ბაზარს ქართული ღვინისთვის მნიშვნელოვან და მომგებიან ბაზრად აფასებს, თუმცა, მისი პროდუქციიდან მხოლოდ 10% გააქვს მეზობელ ქვეყანაში.   როგორც ბიზნესმენი bm.ge-სთან აცხადებს, ამის მიზეზი პრაგმატული მიდგომაა, რადგან დღევანდელი მმართველობის პირობებში რუსეთი მყარი ბაზარი არ არის.   “რასაკვირველია, რუსეთი ძალიან მნიშვნელოვანი ბაზარია, იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ ქართული ღვინის ცნობადობა მაღალია,...

თამბაქოს ტრანსფორმირება რეგულირებულ გარემოში

თამბაქოს ტრანსფორმირება რეგულირებულ გარემოში
access_time2019-07-20 18:00:04
ყოველდღიურად მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 150 მილიონი მომხმარებელი ირჩევს British American Tobacco (BAT)-ის პროდუქციას, მაგრამ პოტენციურად შემცირებული რისკის მატარებელ (PRRP) პროდუქტებზე – მაგალითად, ელექტრონულ სიგარეტზე, თამბაქოს გაცხელების პროდუქტებზე ან საღეჭ თამბაქოზე - ხელი ყველა მათგანს არ მიუწვდება. ეს ასეა იმის მიუხედავად, რომ BAT-ის მთავარი აქცენტი დღეს სწორედ ამ მიმართულების განვითარებაა. მომხმარებლები საქართველოდან ამ მხრივ გამონაკლისს არ წარმოადგენენ, თუმცა მათთვის PRRP...

Haqqin.az: საქართველოში რუსი ტურისტების კლების მიუხედავად, აზერბაიჯანში მათი რაოდენობა არ გაიზრდება

Haqqin.az: საქართველოში რუსი ტურისტების კლების მიუხედავად, აზერბაიჯანში მათი რაოდენობა არ გაიზრდება
access_time2019-07-20 20:00:57
  მას შემდეგ, რაც საქართველოსა და რუსეთს შორის საჰაერო მიმოსვლა შეწყდა, რამაც საქართველოში გამოიწვია რუსი ტურისტების შემცირება ტურისტული ნაკადის მისაღებად ბრძოლა დაიწყეს აზერბაიჯანმა, სომხეთმა, თურქეთმა და სეპარატისტულმა აფხაზეთმა.   თუმცა, აზერბაიჯანელი ექსპერტების აზრით, სავარაუდოდ, მაღალი ფასების და ცუდი სერვისის გამო, რუსი ტურისტების რაოდენობის მკვეთი ზდა აზერბაიჯანში მოსალოდნელი არაა. უკეთეს შემთხვევაში, ქვეყანა მიიღებს საქართველოში დასვენების...


მსგავსი სიახლეები

up