როგორ მოქმედებს COVID-19 ადამიანის ნერვულ სისტემაზე? გახადა თუ არა პანდემიამ ფსიქიკური ჯანმრთელობა უფრო აქტუალური განვითარებულ ქვეყნებშიც კი?

როგორ მოქმედებს COVID-19 ადამიანის ნერვულ სისტემაზე? გახადა თუ არა პანდემიამ ფსიქიკური ჯანმრთელობა უფრო აქტუალური განვითარებულ ქვეყნებშიც კი?

access_time2021-06-19 00:00:00

COVID-19-ის პანდემიამ ადამიანებს წონასწორობა დააკარგვინა და განვითარებული ქვეყნების კეთილდღეობა ათწლეულით უკან დაწია ისედაც რთული მიზნისკენ მიმავალ გზაზე, რასაც მოსახლეობის ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესება ჰქვია. ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციამ 38 მდიდარი ქვეყანა გააფრთხილა, რომ თუ ამ მიმართულებით ზომებს დროულად არ მიიღებენ, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემის მოგვარებისკენ გადადგმული ყველა ნაბიჯი არაფრისმომცემი იქნება. მათივე განმარტებით, ასეთ სიტუაციაში კორონავირუსის კრიზისიდან გამოსვლის პროცესი კიდევ უფრო გაჭიანურდება.


მრავალი წლის განმავლობაში ამ მიმართულებით გამოყოფილი რესურსები არასაკმარისი იყო. თუმცა ფსიქიკური ავადმყოფობის საერთო დონე ბოლო 20 წლის განმავლობაში შედარებით სტაბილური გახლდათ და OECD-ს ქვეყნების მოსახლეობაში დაახლოებით 18% -ს შეადგენდა. კოვიდკრიზისმა კი 2020 წელს ეს ტენდენცია დაარღვია“, - ნათქვამია ორგანიზაციის ბოლო კვლევაში. ამ ორი ათწლეულის განმავლობაში თვითმკვლელობების რიცხვი 21% -ით შემცირდა. ანალოგიური მონაცემები წელიწადნახევრიანი პანდემიის პერიოდიდან ჯერ ხელმისაწვდომი არ არის, თუმცა სტატისტიკის გაუარესებაზე საუბარი უკვე დაწყებულია: შფოთის, წუხილისა და დეპრესიის დონე ყველგან გაიზარდა, ბევრ ქვეყანაში კი გაორმაგდა. განსაკუთრებით დაზარალდნენ ახალგაზრდები, - აღნიშნავს OECD. ამ პრობლემის დეტალები და მისი მოგვარების გზები BBC-მ გააარკვია.


პრობლემა რაში მდგომარეობს?


ბოლო წელიწად-ნახევრის განმავლობაში ემოციური წონასწორობის დასაკარგად საკმარისი მიზეზი არსებობდა, თუმცა განსაკუთრებული დარტყმა ახალგაზრდებმა მიიღეს. ლოქდაუნმა ადამიანებს კომუნიკაციისა და გართობის საშუალება წაართვა, ამავდროულად, მათ ცხოვრების ჩვეული რუტინა დაურღვია. პანდემიის თანმდევმა კრიზისმა უმუშევრობის დონე გაზარდა და ფინანსური პრობლემები წარმოქმნა. გარდა ამისა, ჯანდაცვის სისტემები ძირითადად COVID-19-ის წინააღმდეგ ბრძოლაზე გადაერთნენ, ეს კი, არც თუ ისე იშვიათად, სხვა დაავადებების მკურნალობის ხარჯზეც ხდებოდა. აღნიშნული პრობლემა ფსიქიკური დარღვევების მქონე ადამიანებსაც შეეხო.


პანდემიის პიკზე ავსტრიელთა 44% -მა, ამერიკელთა 41% -მა და ავსტრალიელთა 78% -მა ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუარესებაზე საუბარი დაიწყო. სტატისტიკის თანახმად, სამხრეთ კორეასა და ახალ ზელანდიაშიც კი ყოველ მეორე ადამიანს ცხოვრებაში ერთხელ მაინც ჰქონია ფსიქიკური პრობლემა. როდესაც ეს მდგომარეობა ქრონიკულ ხასიათს იღებს, ადამიანებს უჭირთ საკუთარი ადგილის დამკვიდრება, მათთვის უფრო ძნელია სწავლა, სამსახურის პოვნა და ზოგადად, სრულფასოვანი ცხოვრების წარმართვა.



ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია ჯანმრთელობას განსაზღვრავს არა მხოლოდ როგორც დაავადებისა და ფიზიკური დეფექტის არარსებობას, არამედ როგორც ფიზიკური, სულიერი და სოციალური კეთილდღეობის ჰარმონიას. ფსიქიკური ჯანმრთელობა კი არის კეთილდღეობის მდგომარეობა, როდესაც ადამიანს შეუძლია თავისი შესაძლებლობების რეალიზება, გაუძლოს ცხოვრებისეულ სირთულეებს და საზოგადოების განვითარებაში საკუთარი წვლილი შეიტანოს. ამ ჰარმონიის დარღვევა, გარდა სამედიცინო და სოციალური პრობლემებისა, საკმაოდ ხელშესახებ ფინანსურ შედეგებს იწვევს. OECD- ს შეფასებით, ზარალი ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების მშპ-ს 4.2% -ს შეადგენს, რაც მთელი მსოფლიოს ეკონომიკური საქმიანობის სამ მეოთხედს შეადგენს.


გასულ წელს აღნიშნული ქვეყნების მთლიანმა შიდა პროდუქტმა 60 ტრილიონ დოლარს გადააჭარბა. ეს იმას ნიშნავს, რომ სულიერი წონასწორობის არარსებობა მდიდარ ქვეყნებს წელიწადში, სულ ცოტა, 2.5 ტრილიონი დოლარი უჯდებათ. კორონაკრიზისის დროს მათ ამ რაოდების თანხის დახარჯვა უბრალოდ არ შეუძლიათ, რამაც OECD-ის უკმაყოფილება გამოიწვია და თავის წევრებს გამოსავალიც შესთავაზა.


რაში მდგომარეობს გამოსავალი?


„2020-2021 წლებში მოსახლეობის ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუარესებამ პრობლემის სიმძიმე გამოკვეთა ისე, როგორც არასდროს. კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რომ ხელისუფლებამ ფსიქიკური ჯანმრთელობის დასაცავად სათანადო ზომები მიიღოს და ამ მიმართულებით მკურნალობის ეფექტიანი სისტემა შექმნას“, - ნათქვამია კვლევაში, რომელშიც OECD პირველად შეეცადა აღეწერა, თუ რა სისტემაა ეს და როგორ უნდა შეაფასდეს, უმკლავდება თუ არა ესა თუ ის ქვეყანა მოცემულ ამოცანას.


განვითარებული ქვეყნები დიდი ხანია ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემაზე მუშაობენ. ჯერ კიდევ 2017 წელს მათ გადაწყვიტეს შეექმნათ შეფასების სახელმძღვანელო პრინციპები და კრიტერიუმები, თუმცა ისინი მხოლოდ ახლა დაამტკიცეს. მათ შეიმუშავეს 23 ინდიკატორი, სტიგმით დაწყებული ფსიქოლოგიური დახმარებით დამთავრებული, რითაც ქვეყნებს შეუძლიათ ამ მიმართულებით თავიანთი ჯანდაცვის სისტემის ეფექტიანობა შეაფასონ. ამჟამად არსებობს მხოლოდ ორი ასეთი უნივერსალური ინდიკატორი, რომელთა საშუალებითაც OECD-ს წევრი ქვეყნების შედარებაა შესაძლებელი: ცხოვრებით კმაყოფილება და თვითმკვლელობების რიცხვი.


გამოკითხვების თანახმად, პრობლემა შავ-თეთრი სულაც არ არის. იმ ადამიანების ორი მესამედი, ვინც დახმარებას ითხოვდა, აღიარებს, რომ შესაბამისი მკურნალობის მიღება მარტივი არ ყოფილა. ყოველი მეხუთე ადამიანი კი, ვინც ფსიქიკური აშლილობით საავადმყოფოში აღმოჩნდა, მის მიმართ უპატივცემულო დამოკიდებულებას უჩიოდა. ახლა კი მდიდარი სახელმწიფოების ხელისუფლება ბიუჯეტიდან აქტიურად აფინანსებს კორონაკრიზისისგან გამოსვლის პროცესს და მნიშვნელოვანი თანხები სწორედ ჯანდაცვისკენ არის მიმართული. ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ფინანსები ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზეც დაიხარჯება (როგორც ავსტრალიაში, სადაც 2020 წელს ფსიქოლოგიური დახმარების ბიუჯეტი გაორმაგდა), ადამიანებს მიეცემათ შანსი, რომ ლოქდაუნის შედეგად მწყობრიდან გამოსული ნერვული სისტემა აღიდგინონ და სიმშვიდე დაიბრუნონ.


imedinews.ge

თეგები:
COVID-19



ცესკოს თავმჯდომარე 6 თვით გიორგი კალანდარიშვილი იქნება

ცესკოს თავმჯდომარე 6 თვით გიორგი კალანდარიშვილი იქნება
access_time2021-08-02 13:55:18
საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე 6 თვით გიორგი კალანდარიშვილი იქნება. პარლამენტმა ის მეოთხე მცდელობაზე დღეს, 2 აგვისტოს აირჩია. კალანდარიშვილის კონკურენტმა გიორგი სანტურიანმა ხმების საჭირო რაოდენობა ვერ მოაგროვა. გიორგი კალანდარიშვილის კანდიდატურას 83 მომხრე და 3 წინააღმდეგი ჰყავდა;გიორგი სანტურიანს კი 4 მომხრე და 1 წინააღმდეგი.დღესვე ცესკოში პროფესიული ნიშნით ორი წევრი აირჩიეს, გია ცაცაშვილი და მაია ზარიძე. წევრობის...

ვაშინგტონი ამერიკელებს საქართველოში მოგზურობისგან თავის შეკავებისკენ ეპიდვითარების გამო მოუწოდებს

ვაშინგტონი ამერიკელებს საქართველოში მოგზურობისგან თავის შეკავებისკენ ეპიდვითარების გამო მოუწოდებს
access_time2021-08-02 14:00:48
ტურიზმის სამნიშნა პროცენტული ზრდის ფონზე, ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტი საკუთარ მოქალაქეებს კოვიდის გამო საქართველოში მოგზაურობისგან თავის შეკავებიკენ მოუწოდებს. დამატებით რისკებად კი შესაძლო ძალადობის შემთხვევებს ასახელებს. გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ ანგარიში 16 ივნისითაა დათარიღებული, მაშინ როცა კოვიდის შემთხვევათა 7 დღის საშუალო მაჩვენებლი 704-ს შეადგენდა და უცხოელებზე თავდასმხებიც არ იყო გახშირებული. ივნისში ვიზიტორების რაოდენობა, გასული წლის...

სამხრეთ კავკასიის მილსადენის ტექნიკური ოპერირება BP-მ SOCAR-ს გადააბარა

სამხრეთ კავკასიის მილსადენის ტექნიკური ოპერირება BP-მ SOCAR-ს გადააბარა
access_time2021-08-02 15:00:10
სამხრეთ კავკასიის მილსადენის ტექნიკური ოპერატორის როლი კომპანია ბი-პი ექსპლორეიშენ (შაჰ დენიზ) ლიმიტედმა კომპანია სოკარ მიდსთრიმ ოპერეიშენს ლიმიტედს გადააბარა. სამხრეთ კავკასიის მილსადენი ერთ-ერთია სამხრეთის გაზის კორიდორის ოთხი სეგმენტიდან, რომელიც ემსახურება ბუნებრივი გაზის ექსპორტს აზერბაიჯანიდან თურქეთსა და ევროპაში საქართველოს გავლით. სოკარ მიდსთრიმ ოპერეიშენს ლიმიტედი კი სოკარის შვილობილი კომპანიაა. ტექნიკური ოპერატორობის გადაცემა...

გიგა ზედანიამ „სეისმური მონიტორინგის ცენტრის“ გამჭვირვალობის პრობლემა სასწრაფოდ უნდა გადაჭრას - არჩილ კაიკაციშვილი

გიგა ზედანიამ „სეისმური მონიტორინგის ცენტრის“ გამჭვირვალობის პრობლემა სასწრაფოდ უნდა გადაჭრას - არჩილ კაიკაციშვილი
access_time2021-08-02 13:00:52
„სეისმურ ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობა შეზღუდულია და დაინტერესებული მეცნიერებისა თუ პოტენციური ინვესტორებისთვის ის, პრაქტიკულად, დახურულია“, -ამის შესახებ სპეციალურ ბრიფინგზე არასამთავრობი ორგანიზაცია „ახალგაზრდა ადვოკატების ასოციაციის“  ხელმძღვანელმა, არჩილ კაიკაციშვილმა განაცხადა. აღნიშნული პრობლემის გადაჭრისკენ მან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორ გიგა ზედანიას მოუწოდა. სწორედ ილიუნის ერთეულია „დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტი და სეისმური მონიტორინგის ეროვნული ცენტრი“,...

ირაკლი ღარიბაშვილი - ვაქცინაციაზე გადის ეკონომიკის შენარჩუნების გზა, იმიტომ, რომ ქვეყანა ვეღარ გაუძლებს დაკეტვებს და შეზღუდვებს

ირაკლი ღარიბაშვილი - ვაქცინაციაზე გადის ეკონომიკის შენარჩუნების გზა, იმიტომ, რომ ქვეყანა ვეღარ გაუძლებს დაკეტვებს და შეზღუდვებს
access_time2021-08-02 11:45:00
„ვაქცინაციაზე გადის ეკონომიკის შენარჩუნების გზა და ზოგადად, ამ სიტუაციის გადარჩენის გზა, იმიტომ, რომ ქვეყანა ვეღარ გაუძლებს დაკეტვებს და შეზღუდვებს. ამიტომ, ჩვენ ერთის მხრივ, უნდა ვმართოთ პროცესი და მეორეს მხრივ, ხელი უნდა შევუწყოთ ეკონომიკის აღდგენას და ზრდას. ეს ნიშნავს მეტ დასაქმებას და მეტ კეთილდღეობას ჩვენი მოსახლეობისთვის“, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა, მთავრობის სხდომაზე განაცხადა. ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაციის პრესსამსახური...


მსგავსი სიახლეები

up