რამდენად კონკურენტული სატარიფო პოლიტიკა აქვთ ქართულ პორტებს

რამდენად კონკურენტული სატარიფო პოლიტიკა აქვთ ქართულ პორტებს

access_time2021-12-25 18:00:36

საპორტო მოსაკრებლების თვალსაზრისით საქართველოს ნავსადგურები ერთ-ერთი დაბალკონკურენტულია, ანუ საქართველოს ნავსადგურების მომსახურება ძვირია - ამის შესახებ "კომერსანტს"  "სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრში" განუცხადეს. მათივე მტკიცებით, საქართველოში საავტომობილო, სარკინიგზო და საპორტო გადაზიდვები გაცილებით ძვირი ღირს, ვიდრე მეზობელ ან შავი ზღვის აუზის ქვეყნებში, რაც დამკვეთებისთვის სერიოზული შემაფერხებელი ფაქტორია.

როგორც ცენტრის პრეზიდენტი პაატა ცაგარეიშვილი გვიხსნის, საქართველოში საბორნე გემით ფოთის ნავსადგურში შემოსვლა 20.5 ათასი დოლარი ჯდება, როცა იგივე გემი ბალტიის ზღვაზე 3 250 დოლარს იხდიდა, ანუ თითქმის 5-ჯერ მეტია საპორტო მოსაკრებელი ჩვენთან.

"ჩინეთიდან ფოთში რომ მოვიდეს ერთი კონტეინერი დაახლოებით 15%-ით უფრო ძვირი ჯდება, ვიდრე ანალოგიური კონტეინერი თუნდაც ნოვოროსისკის ნავსადგურში და 10%-ით ძვირი, ვიდრე ოდესის ნავსადგურში. ფოთის ნავსადგურში კონტეინერის დამუშავება დაახლოებით 400 დოლარი ღირს, როცა ევროპულ ქვეყნებში ფასი დაახლოებით 100 დოლარია. ცალკე საკითხია  ნავსადგურებში ჩატვირთვა-გადატვირთვა: მაგალითად ერთი ტონა ხორბლის დამუშავება ფოთის ნავსადგურში 10 დოლარი ჯდება და იგივე ერთი ტონის დამუშავება აქტაუს ნავსადგურში, რომელიც ჩვენი დერეფნის შემადგენელი ნაწილია, 2.5 დოლარი, უკრაინაში კიდევ უფრო ნაკლები - 1-1.5 დოლარი ჯდება. ჩვენი დერეფნის სიგრძე მთლიანად სატრანსპორტო დერეფნის 5%-ია, თუმცა საერთო ტარიფზე გავლენა მაიც აქვს, რადგან როცა ერთი ქვეყანა აძვირებს მომსახურებას, ამას გადადინების ეფექტი აქვს სხვა ქვეყნებზეც და მთლიანობაში ეს სატრანსპორტო დერეფანი ძვირდება,-  განუცხადა "კომერსანტს"  პაატა ცაგარეიშვილმა.


ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის ექსპერტის თქმითვე, სწორედ მაღალი ფასების გამო, საქართველოზე გამავალი სატრანზიტო დერეფანი, რომელიც ევროპასა და აზიას ერთმანეთთან აკავშირებს, კონკურენციას ვერ უწევს ალტერნატიულ დერეფნებს, რომლითაც ტვირთები მაგალითად რუსეთის გავლით გადაიზიდება. სწორედ ამას მიიჩნევს პაატა ცაგარეიშვილი იმის მიზეზად, რომ   საქართველოში საზღვაო ტერმინალებში გადაზიდვა შემცირებულია. ძირითადად, სწორედ ფოთის პორტის ხარჯზე.

ბევრად უფრო მძიმედ აფასებს ქართულ პორტებში არსებულ სიტუაციას "პროფესიონალ რკინიგზელთა კლუბის" პრეზიდენტი დავით გოჩავა. ის "კომერსანტთან" ხაზგასმით ამბობს, რომ საზღვაო სექტორში საქართველოს სახელმწიფო ინტერესები არ არის გათვალისწინებული. უფრო მეტიც. გოჩავას შეფასებით, არ არსებობს საზღვაო საქმიანობის სფეროში სახელმწიფო რეგულირება, რაც, მისივე შეფასებით, ეროვნულ დონეზე წარმოადგენს უდიდეს პრობლემას.

"საქართველოში საზღვაო პორტებთან დაკავშირებით ასეთი ვითარებაა: 1. ფოთის პორტში მოქმედებს უპირობო მფლობელობის შესახებ ხელშეკრულება, რომლის თანახმად კომპანია APM Terminals წარმოადგენს პორტის მესაკუთრე-ბენეფიციარს და მთავარ ოპერატორს (ქართულ კომპანია Pace Group-თან ერთად); 2. ბათუმის პორტში მიწა სახელწმიფოს საკუთრებაშია, მაგრამ მართვის უფლება ეკუთვნის ყაზახეთის სახელმწიფო კომპანიას KazTransOil, რომელიც, თავის მხრივ, იჯარით გასცემს სატერმინალო ოპერაციების განხორციელების უფლებას მესამე მხარეებზე; 3. ყულევის სანავთობო ტერმინალი აზერბაიჯანული სანავთობო კომპანიის SOCAR საკუთრებაშია და ის უწევს ექსპლუატაციას; და 4. სუფსის ტერმინალის ოპერატორს წარმოადგენს კომპანია ВР, თუმცა საბოლოო ბენეფიციარს წარმოადგენს სახელმწიფო. ეს ყველაფერი კი ნიშნავს შემდეგს: საზღვაო სექტორში საქართველოს სახელმწიფო ინტერესები არ არის გათვალისწინებული. ცალკე საკითხია ის, რომ არ არსებობს საზღვაო საქმიანობის სფეროში სახელმწიფო რეგულირება. ე.ი. საპორტო საქმიანობის და ნორმების დაცვის სფეროში მარეგულირებელი აქცენტის და საკანომდებლო მანდატის უქონლობა ეროვნულ დონეზე წარმოადგენს უდიდეს პრობლემას საქართველოში," - განუცხადა "კომერსანტს" დავით გოჩავამ.


ეკონომიკის სამინისტროს მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით, ფოთის პორტში მიმდინარე წლის 8 თვეში გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 9.8%-ით ნაკლები ტვირთი გადაზიდეს, თუმცა ზრდა ფიქსირდება ბათუმში. ჯამში საქართველოში ტვირთბრუნვა გაზრდილია, თუმცა, სპეციალისტები ამბობენ, რომ ეს მაინც მცირე მოცულობაა და ქვეყნის კონკურენტუნარიანობა ამ კუთხით ჯერჯერობით დაბალი რჩება.



ლოგისტიკის ექსპერტები საქართველოზე გამავალი ტვირთების სიმცირეს სუბიექტური და ობიექტური მიზეზებით ხსნიან. მათი განმარტებით, სუბიექტური მიზეზი შეიძლება იყოს, რომ ჩვენს პორტებში არ არის შიდა კონკურენცია. სპეციალისტები ყურადღებას ამახვილებენ საერთაშორისო პრაქტიკაზე, სადაც როგორც წესი,  ერთ პორტში შეიძლება იყოს რამდენიმე ოპერატორი, რაც კონკურენციას ზრდის, ფასს დაბლა სწევს და ხარიხს ზრდის.  მეორე ფაქტორად სახელდება ტვირთების რაოდენობა, რომელიც საქართველოში მცირეა. 2019 წელს, როცა პიკური იყო ტვირთბრუნვა, 550 ათას კონტეინერამდე დაამუშავა ფოთის პორტმა, რაც დიდი არ არის, რადგან შავ ზღვაზე პორტები მილიონ ნახევარს და კიდევ მეტ კონტეინერს ამუშავებენ. 



ავტორი: ბელა გელაშვილი




ევროკომისია საგანგებო გეგმაზე მუშაობს - „რუსული ბუნებრივი აირის მიწოდების შეფერხებისა და სრული შეწყვეტისთვისაც კი უნდა მოვემზადოთ“

ევროკომისია საგანგებო გეგმაზე მუშაობს - „რუსული ბუნებრივი აირის მიწოდების შეფერხებისა და სრული შეწყვეტისთვისაც კი უნდა მოვემზადოთ“
access_time2022-07-06 17:43:29
„ბუნებრივი აირის მიწოდების შემდგომი შეფერხებისა და რუსული ბუნებრივი აირის სრული შეწყვეტისთვისაც კი უნდა მოვემზადოთ, - აღნიშნულის შესახებ ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ევროპარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განაცხადა. ლაიენმა აღნიშნა, რომ ენერგეტიკასთან დაკავშირებით ევროკომისია საგანგებო გეგმაზე მუშაობს, რომელსაც ივლისის თვის შუა რიცხვებისთვის...

6 ივლისი - რეგიონში ქართული ლარი, თურქული ლირა და სომხური დრამი გაუფასურდა

6 ივლისი - რეგიონში ქართული ლარი, თურქული ლირა და სომხური დრამი გაუფასურდა
access_time2022-07-06 17:30:27
ეროვნული ბანკის მიერ 6 ივლისის ვაჭრობის შედეგად, ეროვნული ვალუტა აშშ დოლართან მიმართებით 3.28 თეთრით გაუფასურდა, რის შედეგადაც ერთი დოლარის ოფიციალური ღირებულება 2.9038 ლარი გახდა. ქართული ლარის კურსით ვაჭრობა Bloomberg-ზე დილიდან 0.95%-ით გამყარდა და 17:00 საათისთვის 1 დოლარი 2.9105 იყო. თურქული ლირა დოლართან მიმართებით გაუფასურდა და 17.25 შეადგინა. თუმცა Bloomberg-ის სავაჭრო სისტემაში დილიდან თურქული ლირით ვაჭრობა 1.24%-ით გამყარდა, 17:00 საათისთვის 1 დოლარი...

დავით ნარმანია - ამ ეტაპზე, რუსეთიდან ელექტროენერგიას პრაქტიკულად არ ვიღებთ

დავით ნარმანია - ამ ეტაპზე, რუსეთიდან ელექტროენერგიას პრაქტიკულად არ ვიღებთ
access_time2022-07-06 15:00:00
ჩვენ ამ ეტაპზე, რუსეთიდან ელექტროენერგიას პრაქტიკულად არ ვიღებთ, ვინაიდან ბოლო თვეების განმავლობაში კარგი გამომუშავება გვაქვს და პირიქით, ელექტროენერგია თურქეთში ექსპორტზე გადიოდა, - ამის შესახებ საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის თავმჯდომარემ, დავით ნარმანიამ განაცხადა. მისი თქმით, ელექტროენერგიის ექსპორტი ძირითადად, მაის-ივნისის პერიოდში...

საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა - რომელი სესხები უფრო გაძვირდა?

საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა - რომელი სესხები უფრო გაძვირდა?
access_time2022-07-06 16:00:00
2022 წლის მაისში, გაცვლითი კურსის ეფექტის გამორიცხვით, სესხები წლიურად 18.1%-ით გაიზარდა და 43.1 მლრდ ლარი შეადგინა. ამის შესახებ ეროვნული ბანკის მიმოხილვაშია აღნიშნული. სებ-ის ინფორმაციით, სესხების ზრდა მეტწილად ლარით დაკრედიტების ზრდამ განაპირობა. ლარით დაკრედიტება წლიურად 21.8%-ით გაიზარდა და მთლიანი სესხების ზრდაში 9.9 პპ წვლილი...

„ვენდისში“ კრიპტოვალუტით გადახდა უკვე შესაძლებელია

„ვენდისში“ კრიპტოვალუტით გადახდა უკვე შესაძლებელია
access_time2022-07-06 12:55:27
„ვენდის“ საქართველოს წარმომადგენლობა ერთგულ მომხმარებელს უკვე კრიპტოვალუტით გადახდის შესაძლებლობას აძლევს. ამერიკული რესტორნების ქსელში ჭავჭავაძის გამზირზე მდებარე „ვენდის“ რესტორანი პირველი ობიექტია, სადაც კრიპტომფლობელები ნებისმიერ მენიუს 5 ტიპის კრიპტოვალუტით შეიძენენ. უახლოეს დროში გადახდა კრიპტო ელექტრონული საფულედან „ვენდისა“ და „დანკინის“ სრულ ქსელში იქნება შესაძლებელი ეროვნული ვალუტის ექვივალენტი საუკეთესო კურსით. ამერიკული რესტორნების ქსელი „ვენდი“ პირველი საცალო ქსელია...


მსგავსი სიახლეები

up