რა გვიჯდება ბიუროკრატიის შენახვა

რა გვიჯდება ბიუროკრატიის შენახვა

access_time2021-12-04 16:00:11

დიდი და მოუქნელი – ასეთია საქართველოს სახელმწიფო აპარატის ეფექტიანობის მოკლე შეფასებაბიუროკრატიის სიდიდისა და მისი შემცირების აუცილებლობაზე ყველაზე მეტს ექსპერტებიყველაზე ცოტას კიპოლიტიკოსები საუბრობენძირითადად მაშინროდესაც მართვის სადავეები სხვის ხელშია.

რას ამბობენ რიცხვები?

მაინც რა გვიჯდება სახელმწიფო ბიუროკრატიის შენახვაკონკრეტული რიცხვირომლითაც შევაფასებთ, რა თანხა იხარჯება სახელმწიფო აპარატის გამართული ფუნქციონირებისთვის, არ არსებობს. მონაცემები სხვადასხვა დოკუმენტშია გაბნეული და არასრულყოფილიათუმცა, მიახლოებითი მაჩვენებლები ცხადყოფსრომ ხარჯები გადასახადების გადამხდელებისთვის მძიმე ტვირთია.

ოფიციალური სტატისტიკითსახელმწიფო სექტორი საქართველოში დაახლოებით 300 000 ადამიანს ასაქმებს. ეს იმას ნიშნავს, რომ დასაქმებული ადამიანების 23.7% სახელმწიფოს ჰყავს დაქირავებული.

2021 წლის პროგნოზითმხოლოდ ცენტრალური ბიუჯეტიდან ანაზღაურებას 112 605 პირი მიიღებსმათი ხელფასებისთვის 2.073 მილიარდი ლარია განსაზღვრული და თანხის ნაწილს სახელმწიფო სსიპ-ების ნებადართული საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლი შეავსებს. 

უფრო ფართო სურათს ერთიანი ბიუჯეტი (ცენტრალურიავტონომიური რესპუბლიკებიმუნიციპალიტეტებისსიპგვაძლევს. ირკვევა, რომ საჯარო სექტორში შრომის ანაზღაურება წელს 2.5 მილიარდი ლარი დაგვიჯდება.

აბსოლუტურად არანორმალურია ამ რაოდენობის ადამიანების დასაქმება სახელმწიფო სექტორშიეს ისეთი ტვირთიარომელსაც ვეღარ ასწევს ეკონომიკასახელფასო ხარჯს ემატება ადმინისტრაციული ხარჯებიცრომლის ზუსტი დათვლა ამ საბიუჯეტო დისციპლინის პირობებში შეუძლებელია“, – განმარტავს PMC კვლევითი ცენტრის ეკონომისტი მიხეილ კუკავა.

აპარატის შენახვისთვის საჭირო ხარჯები – მივლინებისსაოფისეავტოპარკის, საკომუნიკაციო და სხვა, ბიუჯეტის „საქონლის და მომსახურების“ მუხლიდან გამოიყოფაამავე მუხლიდან ხდება სხვა ტიპის ხარჯების გაწევაც, ამიტომ კონკრეტული მაჩვენებელირა გვიჯდება აპარატის შენახვა, არ გვაქვს.

 

ნომინალში ზრდის მიუხედავად, კლების ტრენდი აქვს სახელფასო ხარჯის ფარდობას მთლიან შიდა პროდუქტთან, რაც დადებითია. 2020 წელს ეს მაჩვენებელი მშპ-ი 4.6% იყო, რაც 2021 წელს 4.2%მდე, 2022 წელს 3.8%მდე უნდა შემცირდეს.


რატომ იზრდება ბიუროკრატია?

ბიუროკრატიას აქვს მიდრეკილებამოიგონოს საქმერაც უფრო დიდია აპარატიმით უფრო რთულდება და დროში ჭიანურდება გადაწყვეტილების მიღების პროცესი.

მიხეილ კუკავა განმარტავსრომ დასაქმებულთა ზრდის ტენდენციას 3 ძირითადი ფაქტორი განაპირობებს:

„ინდუქციული ჯაჭვი – შედეგიდან მიზეზის ძიებაამ დროს საქმეს „ვერ აუდის“ მოუქნელი და არაეფექტიანი სისტემაპრობლემის გადაწყვეტის გზად კი, კადრების დამატება მოიაზრება. მთავრობა კი, დაჰყვება ამ მოთხოვნასროგორც გარდაუვალს;

მეორე მთავარი მიზეზი „დიდი მთავრობის“ ზიანის გაუცნობიერებლობაა;

მესამე კისახელმწიფო აპარატის გამოყენებაროგორც ელექტორატის ნაწილისამაზე უარს მთავრობები ვერ ამბობენ.“

როგორი უნდა იყოს „მთავრობის ზომა“?

მთავრობის ზომის“ შესაფასებლად ერთიანი ხედვა არ არსებობსეკონომისტების შეფასებით, საჭიროა ერთიანი ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივების ჯამის ეკონომიკასთან შეფარდებაამ მაჩვენებლით„მთავრობის ზომა“ 2020 წელს 36.1% იყო. სასურველი კი ამ მაჩვენებლის 30%-ზე დაბლა ჩამოსვლაა.

ეკონომიკაში მთავრობის მონაწილეობის მასშტაბი გაცილებით მცირეავიდრე თუნდაც ჩვენი რეგიონის ბევრ სხვა ქვეყანაშიან ევროპის ქვეყნებშიმაგრამ თუ ზოგადად ბიუროკრატიას შევხედავთმაშინ აქ გაცილებით დიდია მონაწილეობათუ რომელიმე ქვეყანაში, პირობითად, 100 ლარის დახარჯვა ხდება ერთი საჯარო მოხელის მიერჩვენ შემთხვევაში იმავე რაოდენობის თანხაზე 3-4 საჯარო მოხელე მოდის. რიგ შემთხვევაში საჯარო სექტორში დასაქმება არაფორმალური სოციალური პროგრამაა“, – ამბობს კვლევითი ინსტიტუტის – Gnomon Wiseის მკვლევარი ეგნატე შამუგია.

როგორი უნდა იყო მთავრობის მონაწილეობა ეკონომიკაში, მაინც მსოფლმხედველობის საკითხიაქვეყნებშისადაც მცირე მთავრობის უპირატესობას აცნობიერებენ, სახელმწიფო აპარატიც მცირეა

მცირე მთავრობის მაგალითად რთულია რომელიმე ქვეყნის მოხმობარადგანაც ხშირად იცვლება ამა თუ იმ ქვეყანაში ხელისუფლებების ხედვაშეიძლება დაასახელო ცალკეული პერიოდებიკარგი მაგალითია ტეტჩერის პერიოდის ბრიტანეთიან აშშში რეიგანის პირველი ვადით პრეზიდენტობის ხანამაგალითადტეტჩერის შემდეგ ხელისუფლებაში მოსულმა ლეიბორისტებმა ისევ „გაასუქეს“ შეთხელებული სახელმწიფო აპარატი“, – განმარტავს მიხეილ კუკავა.

სამუშაო ადგილების შემცირება მტკივნეული რეფორმაა. ამ ნაბიჯის გადადგმა ხელისუფლებას არ უნდა – მას მოსახლეობაში უკმაყოფილების ზრდის ეშინია. ბიუროკრატიის შემცირებაზე რჩევაც კი, შეუსრულებლობისთვის არის განწირული.

მთავრობაზე თუ არ მოხდა ზეწოლა ამას თავისი სურვილით არ გააკეთებსძალიან დიდი პერიოდის განმავლობაში ვერ დაინახავს კადრების შემცირების აუცილებლობასუნდა მოხდეს საერთაშორისო პარტნიორებისა და დონორების მხრიდან ერთიანი ზეწოლაამასროგორც წესიისინი არ მიმართავენ“, – ამბობს მიხეილ კუკავა



წყარო: Business Feed




24 იანვარი - ლარის კურსი დოლართან, ევროსთან და რუბლთან მიმართებით გამყარდა

24 იანვარი - ლარის კურსი დოლართან, ევროსთან და რუბლთან მიმართებით გამყარდა
access_time2022-01-24 18:00:29
24 იანვრის ვაჭრობის შედეგად ლარი აშშ დოლართან მიმართებაში 0.31 თეთრით 3.0763- მდე გამყარდა. Bloomberg-ის პლატფორმაზე დღის ბოლოს კურსმა 3.0712 შეადგინა. საერთაშორისო ვალუტებიდან ლარი ევროსთან 1 თეთრით 3.4808-მდე, ბრიტანულ ფუნტთან 2.76 თეთრით 4.1515-მდე, 100 რუსულ რუბლთან 11.10 თეთრით 3.9149-მდე, თურქულ ლირასთან 0.10 თეთრით 0.2287-მდე გამყარდა. 1000 სომხურ დრამთან კი 0.22 თეთრით 6.3916-მდე, აზერბაიჯანულ მანათთან 0.33 თეთრით 1.8134-მდე...

2022 წელს ეკონომიკა 5.5%-ზე მეტად გაიზრდება - „თიბისი კაპიტალი“

2022 წელს ეკონომიკა 5.5%-ზე მეტად გაიზრდება - „თიბისი კაპიტალი“
access_time2022-01-24 17:00:17
2022 წელს საქართველოში სავარაუდოდ 5.5%-ზე მაღალი ეკონომიკური ზრდა იქნება, ამის შესახებ თიბისი კაპიტალის მთავარი ეკონომისტის ყოველკვირეულ განახლებაშია აღნიშნული.  "საქართველოში, ინფიცირებისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებლები კვლავ პრობლემურია, თუმცა, იანვრის წინასწარი მაჩვენებლების მიხედვით, ტურიზმის აღდგენის დინამიკა მნიშვნელოვნად დაჩქარდა. ეს გვაძლევს საშუალებას ვივარაუდოთ, რომ 2022 წელს, ძირითადად უკვე სწორედ ტურიზმის აღდგენაზე დამოკიდებული ეკონომიკის ზრდა ჩვენს...

იტალია ყავა ესპრესოს „იუნესკოს“ სიაში შეტანას ითხოვს

იტალია ყავა ესპრესოს „იუნესკოს“ სიაში შეტანას ითხოვს
access_time2022-01-24 16:00:00
იტალიის მთავრობა ყავა ესპრესოს „იუნესკოს“ არამატერიალური მემკვიდრეობის სიაში შეტანას ითხოვს. ქვეყნის სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის, ჯანმარკო ჩენტინაიოს განცხადებას ადგილობრივი წამყვანი სააგენტო, ANSA (Agenzia Nazionale Stampa Associata) ავრცელებს. „ყავა იტალიაში უბრალო სასმელზე ბევრად მეტია: ეს არის ნამდვილი რიტუალი, ეროვნული იდენტობის განუყოფელი ნაწილი და სოციალურობის გამოხატულება, რაც იტალიელებს სხვებისგან განასხვავებს,“ - აცხადებს ჯანმარკო...

ვახტანგ კაჭარავა: თეგეტამ პანდემიურ პერიოდში გაყიდვების ზრდა და ახალ ბაზრებზე გასვლა მოახერხა

ვახტანგ კაჭარავა: თეგეტამ პანდემიურ პერიოდში გაყიდვების ზრდა და ახალ ბაზრებზე გასვლა მოახერხა
access_time2022-01-02 12:00:08
პანდემიამ 2020 წელს საქართველოს ეკონომიკა 6.8%-ით შეამცირა. პრობლემები მეტ-ნაკლებად წარმოებისა და მომსახურების ყველა სფეროს შეეხო. გამონაკლისი არც ავტოინდუსტრია ყოფილა. მსუბუქი ავტომობილების რეექსპორტი 45%-ით $733 მლნ-დან $404 მლნ-მდე შემცირდა, 2021 წელს კი მხოლოდ $456 მლნ-მდე აღდგა. გაურკვევლობის, რეცესიისა და შემდეგ უკვე ორნიშნა ინფლაციის მიუხედავად, კომპანიების ნაწილმა გამოწვევები წარმატებით დაძლია, მათ შორის ერთ-ერთი გამორჩეული ადგილი „თეგეტას“ უკავია, რომელმაც 2020 წელსაც გაყიდვების...

რძის და რძის პროდუქტების ფასმა 13%-ით მოიმატა და კიდევ გაძვირდება

რძის და რძის პროდუქტების ფასმა 13%-ით მოიმატა და კიდევ გაძვირდება
access_time2022-01-24 15:00:50
საქართველოში რძისა და რძის პროდუქტების ბაზარზე წარმოებასთან დაკავშირებით დიდი პრობლემაა. ბოლო რამდენიმე თვეა, ფასები მატულობს და 1 ლ რძის ფასი უკვე 5 ლარია, მეტნაკლებად შენარჩუნდა ინდუსტრიული რძის ღირებულება, თუმცა ისიც იმის ხარჯზე, რომ წარმოება თითქმის მასობრივად რძის ფხვნილს იყენებს. როგორც აგროექსპერტთა ასოციაციის თავმჯდომარის მოადგილე მიხეილ ჭიჭაყუა ,,კომერსანტთან“ ამბობს, ფასების ზრდა ძირითადად სეზონურ ცვლილებას უკავშირდება, თუმცა ნედლეული ძვირდება გლობალურ ბაზრებზე. ორივე ფაქტორი ერთად...


მსგავსი სიახლეები

up