პარლამენტარებსა და მთავრობის წევრებს დეპოზიტების დიდი ნაწილი დოლარში აქვთ

პარლამენტარებსა და მთავრობის წევრებს დეპოზიტების დიდი ნაწილი დოლარში აქვთ

access_time2016-08-29 14:30:00

მას შემდეგ, რაც ლარმა გამყარება დაიწყო და 1 დოლარის ღირებულებამ 2,3398 ლარიდან რამდენიმე დღეში 2,2788 ლარამდე დაიკლო, საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა (სებ) ბრუნვიდან 20 მილიონი დოლარი ამოიღო, რის შემდეგაც ლარი მცირედით კვლავ გაუფასურდა.

 


სებ-მა კი 22 აგვისტოს ნაყიდი 20 მილიონი დოლარი 25 აგვისტოს ისევ გაყიდა. ზოგს ეროვნული ბანკის ამ ნაბიჯმა სავალუტო ჯიხურების ტაქტიკა გაახსენა, როცა ვალუტას უფრო დაბალი კურსით ყიდულობ და მაღალ ფასად ყიდი. თუმცა ამ შემთხვევაში კურსთა სხვაობით მიღებული რამდენიმე-ათასიანი მოგება სებ-ის ინტერესი არ იქნებოდა. ახლა მთავარი მიზანი კურსის სტაბილურობის შენარჩუნება უფროა, თუნდაც ლარის გამყარების რეალური გარემოებები არსებობდეს.

 


"ეროვნული ბანკი, შეგნებულად თუ შეუგნებლად, ლარის მართვად გაცვლით კურსზე გადავიდა. ფაქტობრივად, საარჩევნო კორიდორულ კურსს ქმნის, რომლის ზედა და ქვედა ზღვარი აქვს მონიშნული. მან ლარის მცირედი გაუფასურებაც კი არ დაუშვა... ეს სიგნალია ბაზრისთვის, რომ ითამაშონ ლარის გამყარებაზე. მერე, როცა "ზედმეტად" გამყარდება, სებ-ი ამას "არ დაუშვებს". ფაქტობრივად, ამ ერთ თვეში სასურველ, პროგნოზირებად, მშვიდ სავალუტო გარემოს ქმნის. ფაქტია, ეროვნული ბანკი გადავიდა მართვადი კურსის რეჟიმზე, რაც ეწინააღმდეგება მის ოფიციალურ პოლიტიკას. ყოველი ასეთი მანიპულაცია, საბოლოო ჯამში, იწვევს არასტაბილურობას სავალუტო ბაზარზე და ეროვნული ბანკისადმი ნდობის დაკარგვას, მიუხედავად იმისა, თუ რა მოტივები ამოძრავებდა მას", - ასე გამოეხმაურა ეროვნული ბანკის ბოლოდროინდელ ქმედებებს ამ ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი და ამჟამად "ნაციონალური მოძრაობის" წევრი რომან გოცირიძე.

 

 

ლარის კურსის ცვლილების სხვა მიზეზებზე საუბრობს "20/30"-ის ექსპერტი მიხეილ დუნდუა და წლის ბოლომდე ლარის გამყარებას პროგნოზირებს.

 


მიხეილ დუნდუა: "პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების შემომავალი ნაკადები ისტორიულ მაქსიმუმზეა, ისევე როგორც ამ ინვესტიციების სააქციო კაპიტალდაბანდებები და რეინვესტიციები. ასეთი მაღალი მაჩვენებლები არასოდეს აღრიცხულა. ბოლო 3 წელიწადსა და 3 თვეში - წლევანდელი პირველი კვარტალის ჩათვლით პერიოდში, საქართველოში 455 მილიონი დოლარით მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების სააქციო კაპიტალი შეიქმნა, ვიდრე 2004-2008 წლების ხუთწლედში, და 463 მილიონი დოლარით მეტი, ვიდრე 2008-2012 წლების ხუთწლედში. შესაბამისად, 649 და 186 მილიონით არის გაზრდილი რეინვესტირების მაჩვენებელი ამ ხუთწლიან პერიოდებთან შედარებით.

 


სარეკორდოდ მაღალია 2016 წლის პირველ კვარტალში შემოსული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები, რომელმაც 1,3 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა. ამავე პერიოდში, შარშანდელთან შედარებით, მკვეთრად - 430 მილიონი დოლარით შეგვიმცირდა საგარეო ვალი.

 


2016 წლის ბოლო სამ კვარტალში საბანკო სექტორს დასაფარი აქვს 1,29 მილიარდი დოლარის საგარეო ვალი, აქედან მხოლოდ 15%-ია გრძელვადიანი სესხი. წლეულს 16 ივნისიდან სებ-ის გადაწყვეტილება ამოქმედდა: უცხოური ვალუტით მოზიდულ მოკლევადიან სესხებზე დარეზერვების ნორმა კომერციულ ბანკებს 20%-მდე გაეზარდათ, ხოლო ლარში მოზიდულ სახსრებზე - 7%-მდე შეუმცირდათ. ეს სწორი გადაწყვეტილება სავალუტო ფონდის მოთხოვნის შესაბამისად მიიღეს და მიზნად ისახავს ე.წ. ცხელი ფულის, ანუ უცხოურ ვალუტაში მოზიდული მოკლევადიანი საგარეო ვალის შეზღუდვას.

 


საქართველოში კომერციული ბანკების მიერ მოკლევადიანი ვალის აღება-გადაფარვა ყოველდღიურად მიმდინარეობდა და საბოლოოდ საბანკო სექტორს ძალიან დიდი და ძვირი, მაღალპროცენტიანი ვალი, ანუ "ცხელი ფული" დაუგროვდა, რაც ქვეყნის ფინანსურ სტაბილურობას საფრთხეს უქმნიდა. 16 ივნისს დარეზერვების ნორმის გაზრდამ კი დამატებითი "ცხელი ფულის" მოზიდვის სურვილი და ტემპი მკვეთრად დააგდო. ბანკებმა მოკლევადიანი ვალდებულებები გაისტუმრეს და იმავე ოდენობით ახალი მოკლევადიანი სესხები უცხოურ ვალუტაში აღარ აიღეს. ლარის კურსმა "ბლუმბერგსა" და სავალუტო ბაზარზე მკვეთრი გაუფასურება სწორედ 17 ივნისიდან დაიწყო. ამ დღიდან დაიწყო პროცესი, როცა კომერციულმა ბანკებმა "ცხელი ფულის" ჩანაცვლება გრძელვადიანი სესხების მოძიებით განიზრახეს. ამ პროცესმა 2 თვეს გასტანა. როგორც ჩანს, ბანკებმა გრძელვადიანი ფინანსები წარმატებით მოიძიეს. გრძელვადიანი სესხით მოკლევადიანი ვალის ჩანაცვლება კი ლარის გამყარებისა და დასტაბილურების გარანტიაა. კურსი უკვე მყარდება, რაც ჩემი აზრით, შეუქცევადი პროცესია და წლის ბოლომდე უფრო მეტ გამყარებას უნდა ველოდოთ".

 

დავით ასლანიშვილი, ეკონომიკის დოქტორი: "საეჭვო მოვლენასთან გვაქვს საქმე - ერთი და იმავე მოცულობის თანხის ყიდვა-გაყიდვა ორი დღის ვადაში სებ-ის მხრიდან უცნაურია. შესაძლოა, რაღაც შეცდომაა ან განსაზღვრული უწონასწორობა შეიქმნა ბაზარზე. ვინაიდან სისტემა, რომელშიც მსხვილი კომერციული ბანკები ვაჭრობენ, დახურულია, გაგვიჭირდება გარკვევა, რა მოხდა სინამდვილეში. ასეა თუ ისე, კარგია, რომ ეროვნულმა ბანკმა დიდი ხნის პაუზის შემდეგ, ბოლოს და ბოლოს, ვალუტის გაყიდვა დაიწყო. თუმცა ჩვენი მთავარი პრობლემა ის არის, რომ ეკონომიკა არ იზრდება - 3%-იანი ზრდა გინდ ყოფილა და გინდა არა. ლარის სტაბილური კურსი სტაბილური ეკონომიკური ზრდით უნდა შეინარჩუნო და არა ასეთი უხეში ჩარევებითა და იოლად გამოძრომის გზებით. 

 

ახლა გამოაცხადეს ლარიზაციის პროგრამა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ლარზე უნდა გადავიდეს ყიდვა-გაყიდვა, მათ შორის, ავტომობილების, უძრავი ქონების და სხვ. ამას სახელმწიფოს ქმედითი ნაბიჯები არ მოჰყვა. მაგალითად, მოსახლეობისთვის სხვადასხვა საკანონმდებლო ბარიერით შეზღუდულია წვდომა სახელმწიფო ფასიან ქაღალდებზე, რომ, მაგალითად, ამაში დააბანდონ ლარი და ეროვნული ვალუტის მიმართ ამით ნდობა გაიზარდოს, მაგრამ ჩვენთვის ეს კვლავ აკრძალული ხილია და ამით მხოლოდ კომერციული ბანკები მდიდრდებიან. 2016 წელს კომერციული ბანკების შემოსავალი სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდებისგან იანვარ-ივნისში 102,3 მილიონ ლარს აღწევს. შარშან კი ბანკებმა სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდებიდან 173 მილიონი ლარის შემოსავალი მიიღეს, ანუ სახელმწიფო ბიუჯეტმა ეს თანხა კომერციულ ბანკებს გადაუხადა.

 


მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებამ ხალხს მოუწოდა, ლარს ნდობა გამოუცხადეთო, გავაანალიზე პარლამენტისა და მთავრობის წევრთა დეკლარაციები, რათა გამეგო, თავად რა ვალუტებს ენდობიან. უმეტესობა ლარს ლამის არც აღიარებს, როგორც ვალუტას (შედარებით დაბალანსებული აქვთ ვალუტების თანაფარდობა პრეზიდენტსა და პრემიერ-მინისტრს).

 


პარლამენტარებს დეპოზიტების დიდი ნაწილი დოლარში აქვთ და ჯამში 2,4 მილიონი დოლარი დავითვალე. კანონმდებლებს ასევე აქვთ დეპოზიტები ევროში - 700 ათასი, სტერლინგში - 166 ათასი და 5 მილიონი ლარი. რაც შეეხება პარლამენტარების სესხებს, დაახლოებით 14 მილიონი დოლარში აქვთ, 400 ათასამდე ევროში და მხოლოდ 1,4 მილიონი - ლარში.

 


მთავრობაში ვითარება კიდევ უფრო საგანგაშოა. მის წევრთა უმეტესობას ლარში დეპოზიტები აქვთ მხოლოდ 380 ათასი, ევროში - 5 მილიონ ევრომდე და დოლარში - 5 მილიონ დოლარზე მეტი. 4 მილიონამდე სესხი აქვთ დოლარში, 460 ათასი - ევროში და ლარში - მხოლოდ 450 ათასი. გამოდის, ჩვენი მთავრობის წევრებისა და პარლამენტარების უმეტესობა კომერციული ბანკების კაბალაშია. მეორეც, ამ მონაცემებით ჩანს, რომ ლარს, ფაქტობრივად, თვითონ არ აღიარებენ გადახდის, დაგროვებისა და გაცვლით საშუალებად, მოსახლეობას კი მოუწოდებენ, დოლარს ნუ შეიძენთო. დეკლარაციების უმეტესობით ირკვევა, რომ მათ ლარი დოლარზე სწორედ 2014-2015 წლებში, ლარისთვის ყველაზე კრიზისულ პერიოდში დაახურდავეს....

 


პრობლემას ისიც ქმნის, რომ დოლარის მასა გაზრდილია 100 მილიონით, ლარის მასა მიმოქცევაში 500 მილიონით, ხოლო დეპოზიტებსა და ანგარიშებზე - 838 მილიონით. სწორედ ამან შეუშალა ხელი ლარის გამყარებას, რომ ბაზარს მიაწოდეს 500 მილიონი ლარი მხოლოდ 100 მილიონი დოლარით. ამას დაემატა კიდევ 800 მილიონი დეპოზიტებით, სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების ემისიის ზრდით და სხვა.

 


ამიტომაც იყო, რომ ლარის გამყარება 2,5-დან დაიწყო და შემდეგ ისევ უკუპროცესი და მისი გაუფასურება მივიღეთ. რომ არა დოლარის შესუსტება სხვა ძირითადი ვალუტების მიმართ, უფრო უარესი მდგომარეობა გვექნებოდა, ვიდრე ქადაგიძის დროს. ალბათ, კურსი იქნებოდა 2,40 - როგორც ბიუჯეტში აქვთ გაწერილი. ბიუჯეტის კორექტირება არ მომხდარა და ვეჭვობ, არც მოხდება. შესაბამისად, უნდა ვივარაუდოთ, რომ კურსი 2,40 არის იდეაფიქსი და ამოცანა, რისკენაც საქართველოს მთავრობა მიისწრაფვის. თუმცა გარკვეულწილად ამ ანალიზმაც აზრი დაკარგა, რადგან თავად მთავრობის წევრებმა განაცხადეს, რომ წლის ბოლომდე ლარის კურსს 2,2-2,25 დიაპაზონში ელოდებიან; ისიც თქვა სებ-მა (არაპირდაპირ, მაგრამ აზრი ასეთი იყო), თუ ძალიან გამყარდა ლარი, ანუ 2,12-2,11-ზე ჩამოვიდა, ინტერვენციებს დავიწყებთ და თუ 2,5-მდე გაუფასურდა, მაშინ პირიქით მოვიქცევითო. შესაბამისად, უკვე წინასწარ არის ცნობილი ლარის კურსის დიაპაზონიცა და მიზნობრივი მაჩვენებელიც.

 


გასათვალისწინებელია, რომ ცოტა ხანში რთველის სუბსიდირების პროგრამა დაიწყება და ეს ბიუჯეტიდან ლარის დამატებით ხარჯვას გამოიწვევს, რაც ასევე გაზრდის მიმოქცევაში ფულის მასას. თავის როლს თამაშობს საარჩევნო ფაქტორიც. მოკლედ, საკმაოდ მძიმე მუშაობა მოუწევთ­ ერთდროულად ფინანსთა სამინისტროსა და ეროვნულ ბანკს, რომ ასეთ ვითარებაში ლარის კურსი ისე შეინარჩუნონ, რომ არც მწვადი დაწვან და არც შამფური. არჩევნებამდე ერთგვარი ნევროზულობა იქნება ლარის კურსთან დაკავშირებით, ხოლო დაახლოებით 20 ოქტომბრიდან მძიმე სეზონი იწყება და ქმედითი ნაბიჯები იქნება გადასადგმელი ლარის კურსის სტაბილურობისთვის".

 



„გაყიდვები 5-7%-ით გაიზარდა“ - რომელ ტექნიკაზე მოიმატა მოთხოვნამ პოსტპანდემიურ პერიოდში საქართველოში

„გაყიდვები 5-7%-ით გაიზარდა“ - რომელ ტექნიკაზე მოიმატა მოთხოვნამ პოსტპანდემიურ პერიოდში საქართველოში
access_time2020-08-09 15:01:24
ივნის-ივლისში გაყიდვები 5-7%-ით გაიზარდა - ამის შესახებ „ბიზნესპრესნიუსს“ „ბეკო საქართველოს“ გენერალურმა დირექტორმა მეჰმედ მელექმა განუცხადა.   „თუ 2020 წლის იანვარ-ივლისის მონაცემებს, წინა წლის 7 თვეს შევადარებთ, გეტყვით, რომ აქ გაყიდვების მხრივ სიტუაცია იგივე დონეზეა. ეს კი პანდემიის პირობებში კარგი მაჩვენებელია. ზაფხულში მაჩვენებლები უფრო დამაიმედებელია, მეტიც, იანვარ-ივლისში გაყიდვები 5-7%-ით გაიზარდა. გაყიდვების ზრდას ხელს უწყობს ისიც, რომ წელს 3 ახალი მაღაზია...

მსოფლიოს წამყვან ბირჟებზე ნავთობი გაძვირდა – საქართველოში საწვავის ფასის 10 თეთრით გაზრდაა მოსალოდნელი

მსოფლიოს წამყვან ბირჟებზე ნავთობი გაძვირდა – საქართველოში საწვავის ფასის 10 თეთრით გაზრდაა მოსალოდნელი
access_time2020-08-09 20:00:07
ე.წ. დიდი ლოქდაუნისას გაუაფებული ბენზინი საერთაშორისო ბაზრებზე გაძვირების გზას დაადგა. კერძოდ, 29 ივლისის ვაჭრობის შედეგებით მსოფლიოს წამყვან ლონდონისა და ნიუ-იორკის სანავთობო ბირჟებზე ნავთობის ფასი...

Bloomberg: კარანტინზე უარის თქმის მიუხედავად, შვედეთმა ეკონომიკა ვერ გადაარჩინა

Bloomberg: კარანტინზე უარის თქმის მიუხედავად, შვედეთმა ეკონომიკა ვერ გადაარჩინა
access_time2020-08-09 18:00:10
  შვედეთმა თავისი ეკონომიკა 1980 წლის შემდეგ რეკორდული ვარდნისგან ვერ დაიცვა  - კარანტინზე და თვითიზოლაციაზე უარის თქმის მიუხედავად, ქვეყნის მშპ 2019 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 8,8%-ით შემცირდა  - ასეთია შვედეთის სტატისტიკის სამმართველოს მონაცემები.   პირველ კვარტალთან შედარებით ვარდნა თითქმის ანალოგიურია - 8,6%.   ასევე მკვეთრად დაეცა ექსპორტი და ამავე დროს მასშტაბური ფინანსური დახმარების პროგრამების მიუხედავად,...

აფხაზეთი კრიპტო-ციებ-ცხელებამ მოიცვა - ბოლო 6 თვეში აფხაზეთში 100 ახალი კრიპტოფერმა გაიხსნა

აფხაზეთი კრიპტო-ციებ-ცხელებამ მოიცვა - ბოლო 6 თვეში აფხაზეთში 100 ახალი კრიპტოფერმა გაიხსნა
access_time2020-08-09 16:00:20
აფხაზეთში ნამდვილი კრიპტო-ციებ-ცხელებაა. ეს ძალიან მარტივად იხსნება - კერძოდ კი, ელექტროენერგიაზე ფანტასტიურად დაბალი ტარიფებით.   ერთი კილოვატი ელექტროენერგია აფხაზეთში 1 ცენტზე ოდნავ მეტი ღირს - დანარჩენი მსოფლიოსთვის წარმოუდგენელი ფასი. გასაგებია, რომ ის კრიპტოფერმებს იზიდავს, და მათი რაოდენობა მუდმივად იზრდება - მხოლოდ ბოლო 6 თვეში აფხაზეთში 100 ახალი კრიპტოფერმა გაიხსნა, ჯამურად კი მათი რაოდენობა 8000-ს აღწევს.   ისინი მიტოვებულ შენობებში,...

Facebook-ს აქციები რეკორდულად ძვირდება

Facebook-ს აქციები რეკორდულად ძვირდება
access_time2020-08-09 13:40:12
Facebook-ის აქციების ღირებულება რეკორდულ დონეზე  - 225, 8 დოლარამდე გაიზარდა - ეს უმსხვილესი კომპანიების მხრიდან სოციალურ ქსელში რეკლამაზე ბოიკოტის და კონგრესში მიმდინარე ანტიმონოპოლიური გამოძიების ფონზე ხდება. ყველა ამ უსიამოვნების მიუხედავად, სოციალური ქსელის აუდიტორია და მოგებაც პროგნოზირებულზე მეტად იზრდება. ამ ინფორმაციის გამოქვეყნების შემდეგ კომპანიის აქციები 7%-ით გაძვირდა. ანალიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ წლის მანძილზე Facebook-ის...


მსგავსი სიახლეები

up