ნიკოლოზ ხუნძაკიშვილი – მთავრობა და ბიზნესი დროის ფაქტორს სხვადასხვაგვარად აღიქვამენ

ნიკოლოზ ხუნძაკიშვილი – მთავრობა და ბიზნესი დროის ფაქტორს სხვადასხვაგვარად აღიქვამენ

access_time2019-10-21 17:30:49

ბიზნესში არსებულ აქტუალურ პრობლემებზე “ბანკები და ფინანსები” კომპანია “ნატახტარის” კორპორაციულ საქმეთა დირექტორს, ნიკოლოზ ხუნძაკიშვილს ესაუბრა.


-თქვენი კომპანია უკვე მრავალი წელია საკმაოდ წარმატებულად პოზიციონირებს ქართულ ბაზარზე, თქვენი პროდუქცია საკმაოდ მოთხოვნადია, რასაც ხელს უწყობს ქართველი კაცის განსაკუთრებული სიყვარული ლუდის მიმართ, მოკლედ გაყიდვების თვალსაზრისითაც საკმაოდ წარმატებულები ხართ. მაგრამ, ეს იმას ხომ არ ნიშნავს, რომ ბიზნესის ფუნქციონირების პროცესში პრობლემები არ წარმოგექმნებათ. ამ ეტაპზე რომელ ძირითად ფაქტორებს გამოყოფდით, რაც მსხვილ ბიზნესს პრობლემებს უქმნის ოპერირებაში?


– ზოგადად, ნებისმიერ ქვეყანაში და საქართველოშიც, მსხვილი ბიზნესის, ანუ ჩვენს წინაშე მდგარი პრობლემა არის გარემოსადმი ჩვენი დამოკიდებულება. ანუ, როგორია პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური, გარემოსადაცვითი, საგადასახადო გარემო, სადაც ჩვენ გვიწევს ოპერირება და ეს არის სწორედ ის გარემო, რომელსაც ჩვენ აღვიქვამთ როგორც ბუნებრივ ჰაბიტატს – ჩვენს საცხოვრებელ ადგილს. ჩვენთვის არ არის მნიშვნელოვანი ერთი რომელიმე რეგულაცია, ჩვენ ყურადღებას ვაქცევთ მთლიანად გარემოს. მაგალითად, როცა ჩვენ ვსაუბრობთ ინვესტიციებზე, მე შემიძლია ინვესტიციები ორ ნაწილად გავყო, პირველ რიგში ეს არის ჩვენს მიერ მოტანილი ფული, ყველას აქვს პირობითად 100 დოლარი გადანახული საინვესტიციოდ, თუმცა თუ მას არ აქვს თავდაჯერებულობა, რასაც გარემო განაპირობებს, ის, ცხადია, თავს შეიკავებს ამ ასი დოლარის ინვესტირებისგან. შესაბამისად, ჩემთვის ბიზნესის კეთება ნიშნავს გარემოს მიმართ პოზიტიურ განწყობას. უნდა ითქვას, რომ დღეს არის იდეალური გარემო ბიზნესის საკეთებლად, არაფერი ისეთი ექსტრაორდინალური არ ხდება, რომ ბიზნესი ვერ აკეთო. არის თავისუფალი გარემო, უფრო მეტად დემოკრატიული სისტემა, სიტყვის თავისუფლება მათ შორის, ვიდრე ნებისმიერ სხვა ქვეყანაში ჩვენს გარშემო და შეიძლება აღმოსავლეთ ევროპაშიც კი, ანუ ქვეყანა არის თავისუფალი. შესაბამისად, თავისუფალმა ადამიანებმა თავისუფალ ქვეყანაში თავისუფალი ბიზნესი უნდა აკეთოს. ეს არის ძირითადი პრინციპი. ხოლო, რაც უფრო დამთრგუნველია გარემო, შესაბამისად მე მოტივი მიმცირდება, რომ ის ჩემი გადანახული თანხა დავხარჯო ეკონომიკისთვის. მე როცა ხვალინდელი დღის მჯერა, ძალიან მარტივად მივდივარ და ვყიდულობ პირობითად ახალ ლედ ტელევიზორს, შეიძლება არ მჭირდებოდეს, მაგრამ იმის გამო, რომ დიდი დიაგონალი აქვს, და თუ არ მჯერა ხვალინდელი დღის, მაშინ მე იმ ფულს ვინახავ ე.წ. შავი დღისთვის.


პრობლემა არის აგრეთვე ის, რომ მთავრობა და ბიზნესი სხვადასხვაგვარად აღვიქვამთ დროის ფაქტორს. მაგალითად ხელისუფლება რაღაცას გიკეთებს, ბიზნესიდან არის მოლოდინი, რომ ეს დამთავრდება სწრაფად, პირობითად ერთ თვეში, მაგრამ ხელისუფლება აკეთებს ამას ერთ წელში, მისთვის დროის ეს ფაზა იგივეა რაც ჩემთვის ერთი თვე. აქედან გამომდინარე, მე კი მივიღე შედეგი, მაგრამ მაინც უკმაყოფილო ვარ, რის გამოც ნაკლებ ინვესტიციას ვაკეთებ. შესაბამისად, სიტუაცია მარტივია, რაც უფრო ბედნიერი და კმაყოფილია ადამიანი, მეტის დახარჯვის სტიმული უჩნდება.


– ახალმა პრემიერმა განაცხადა, რომ ის პირდაპირი დიალოგის რეჟიმზე გადადის ბიზნესთან. რა მოლოდინები გაქვთ ამ კომუნიკაციიდან, რაიმე კონკრეტულ ცვლილებებს ხომ არ ელით ან თქვენ ხომ არ აპირებთ რაიმე ინიციატივის შეთავაზებას მისთვის?


– ამ საკითხს მე უფრო სტრატეგიულად ვუყურებ, ვიდრე, მაგალითად, რაიმე კონკრეტული რეგულაციის საკითხს, რომელიც უნდა შევცვალოთ ან დავტოვოთ. მეტსაც გეტყვით, ნებისმიერი რეგულაცია, რომელიც იქნება მიღებული, ბიზნესი მას სწრაფად თუ ვერა, გარკვეულ დროში მაინც მოერგება, ანუ არაფერი კატასტროფული რეგულაციებში, რომელიც შემოვა, არ არის. თუმცა, პრობლემა სხვა რაღაცაშია. პრობლემა არის იმაში, რომ ჩვენ თუ არ გვექნება თანაზომადი რეგულატორული გარემო, ჩვენ ვერ განვვითარდებით ისე, როგორც თანამედროვე სამყარო ითხოვს. ხოლო, ეს უკანასკნელი ითხოვს, რომ უფრო სწრაფად წავიდეთ ციფრული ტექნოლოგიების მიმართულებით, სერვისების განვითარების მიმართულებით, ზოგადად ბიზნესის განვითარების მიმართულებით, ვიდრე დღეს მივდივართ. 4 ან 5 პროცენტიანი ეკონომიკური ზრდა არ უნდა იყოს ის მიზანი, რაც ჩვენს ხელისუფლებას უნდა ჰქონდეს. ჩვენი მიზანი უნდა იყოს 10 და 12 პროცენტი როგორც მინიმუმ, მაგრამ ეს როგორ უნდა გავაკეთოთ? სწორედ ამაშია საქმე, ამისთვის სოციალურ ეკონომიკური და პოლიტიკური საკითხები უნდა მოვაგვაროთ, მაგრამ აქ საქმე იმაშია, რომ თუ ვინმეს განცდა აქვს უსამართლობის, ის აღარ ხდება ქვეყანაში ინვესტორი, თუ ბიზნესს განცდა აქვს, რომ მას უსამართლოდ მოექცნენ, სხვა ბიზნესმენებიც არაპირდაპირად იღებენ ამ მესიჯს, რომ მეც ფრთხილად უნდა ვიყო, რაც ნაკლებ ხარჯვას ნიშნავს. აქედან გამომდინარე, პრემიერ მინისტრის მიერ კონკრეტულად ერთეული საკითხების გადაწყვეტა კი არ არის მნიშვნელოვანი, ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, რომ მთლიანად სისტემა იყოს ბიზნეს-მეგობრული.


– ბიზნესის მხრიდან ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გაჟღერებული პრობლემა დროში გაწელილი გადაწყვეტილებებია. თავის მხრივ, გადაწყვეტილების მიღებას კომპეტენცია და გამოცდილება სჭირდება, რაც საშუალო რგოლის საჯარო მოხელეებში, რომლებიც დაბალ ანაზღაურებაზე მუშაობენ ნაკლებად არის. თქვენც აღნიშნეთ, რომ დროში გაწელილი გადაწყვეტილებები გაზარალებთ. ამ შემთხვევაში რა ვქნათ, გამოსავალი რა არის?



– გამოსავალი არის ინსტიტუციონალიზაციაში. მაგალითად, გამოცდები ხომ ჩაგვიბარებია ყველას, სადაც ამოწმებენ ჩემს ნაწერს და არა გვარს, ანუ გამსწორებელმა არ იცის ვის ნაწერს კითხულობს. თუ ჩვენ ამ ყველაფრის ინსტიტუციონალიზაციას მოვახდენთ, ნებართვას გაძლევენ ბიზნესზე და არა კომპანიაზე. უფრო მარტივად, ნებართვის მიღება უნდა ხდებოდეს გარკვეული კრიტერიუმების მიხედვით, თუ ბიზნესი წინასწარ განსაზღვრულ კრიტერიუმებს დააკმაყოფილებს, ავტომატურად ნებართვის გაცემა უნდა ხდებოდეს. ამას ვუწოდებ მე ინსტიტუციონალიზაციას.


გარდა მაგისა, არსებობს ე.წ. “დუმილის პროცედურა”, როდესაც ნატოში ვიყავი სამხედრო წარმომადგენელი, იქ აქტიურად იყენებდნენ ამ მეთოდს. “დუმილის პროცედურა” არის ერთ-ერთი საუკეთესო მექანიზმი, თუ როგორ უნდა მიიღო გადაწყვეტილება, რაც შემდეგს ნიშნავს: თუ პირობითად ერთ თვეში არ მოგცემენ გადაწყვეტილებას, ეს ნიშნავს თანხმობას. თუ საჯარო მოხელემ ამ დროში ვერ მოგცა გადაწყვეტილება ეს უკვე მისი პირადი პრობლემაა და არა ჩემი. დღეს მას ეშინია გადაწყვეტილების მიღება მრავალი მიზეზის გამო, მაგრამ თუ ჩვენ პირიქით დავსვამთ საკითხს, ანუ გადაწყვეტილების მიუღებლობა თუ იქნება მისთვის პრობლემა, მაშინ უკვე სხვა რეალობას მივიღებთ. ეს არის ნატოში აპრობირებული სუპერ პროცედურა.


– როგორ ხედავთ გასაღების ბაზრების დივერსიფიცირების პრობლემას? მაგალითად, ბოლო პერიოდში განსაკუთრებით აქტუალური იყო რუსეთზე ქართული ბიზნესის დამოკიდებულების საკითხი. თქვენი აზრით, რა უნდა ექნა ბიზნესს მაშინ როცა მან იქ წაიღო თავისი პროდუქტები სადაც იოლად გაყიდდა. ამ შემთხვევაში მთავრობის როლს უფრო გამოკვეთავთ თუ თავად ბიზნესის რისკ-მენეჯმენტის საკითხს?


– ყველა დიდი ბიზნესი არის ძალიან პასუხისმგებლიანი. მას ეკონომიკურ ზრდაში შეაქვს ძალიან დიდი წვლილი და ეს არის საამაყო ფაქტორი. ჩვენ როცა ვსაუბრობთ პასუხისმგებლობაზე, ყველაზე მეტად ეს გამოიხატება რისკების სათანადოდ შეფასებაში. ერთ-ერთი ყველაზე მთავარი ამოსავალი წერტილი ბიზნესში არის ის, რომ ერთ კალათაში არ უნდა ჩაალაგო ყველა კვერცხი, ეს არის ფუნდამენტური საკითხი ბიზნესში, რაც იმას ნიშნავს, რომ არ შეიძლება დივერსიფიკაციის გარეშე ბიზნესის კეთება. შენ თუ ერთ მიმწოდებელს და ერთ ბაზარს მიებმები, უნდა გახსოვდეს, რომ შენს ინდუსტრიაში დასაქმებული არიან ადამიანები და თუ ამ მომწოდებელს ან ბაზარს პრობლემა შეექმნა, არა მარტო შენ, არამედ მთელს ამ ადამიანებს ექმნება პრობლემა, რომლებიც დასაქმებული გყავს, ანუ იმაზე უფრო დიდი პასუხისმგებლობა გაკისრია მსხვილ ბიზნესს ვიდრე წარმოგვიდგენია.


ანუ საკითხი შემდეგნაირად დგას, თუ სწორად განსაზღვრავ პასუხისმგებლიან ბიზნესს, გამორიცხულია ერთ ბაზარს მიება მხოლოდ, რაც გაძლევს იმის შესაძლებლობას, რომ ყოველთვის გქონდეს ალტერნატივა ფორსმაჟორულ სიტუაციებში.


– იმისათვის, რომ ეკონომიკამ შეუფერხებლად იფუნქციონიროს, საჭიროა მისი ფინანსური რესურსებით სტაბილური მომარაგება. მნიშვნელოვანია, რომ ეს ფინანსური რესურსი ბიზნესისთვის იყოს ხელმისაწვდომი, ანუ იაფი. საქართველოში ნებისმიერი კატეგორიის ბიზნესისთვის კაპიტალის მოძიების თითქმის ერთადერთ და უალტერნატივო წყაროს კომერციული ბანკები წარმოადგენენ, რასაც ბევრი ნაკლი აქვს ეკონომიკისთვის. რას ფიქრობთ ალტერნატივებზე და ისეთ ფინანსურ ინსტრუმენტებზე, რომლებსაც ბანკებისგან დამოუკიდებელი ფინანსური ინსტიტუტები ქმნიან?


– იდეალური შემთხვევა იქნება, თუ ნებისმიერი საქართველოს მოქალაქე გახდება ინვესტორი, პირობითად ყოველწლიურად 100 დოლარიანი ინვესტიციით. ეს რესურსი თითქმის ყველას აქვს, უბრალოდ საქმე იმაშია, რომ თუ ჩვენ გვექნება ხვალინდელი დღის იმედი, ამ ჩვენს გადადებულ თანხას საინვესტიციოდ მივმართავთ.


მაგალითისთვის, წარმოვიდგინოთ სიტუაცია, ბავშვებს ვუგროვებთ საბავშვო ანაბარს. იმ შემთხვევაში, თუ ეს საბავშვო ანაბარი იქნება კოლეჯში სწავლისთვის განკუთვნილი და თუ ხელისუფლება გარკვეული მექანიზმით წაახალისებს ამ დაგროვებას, პირობითად არ დაბეგრავს ამ 100 ლარს, ამას ექნება ორი ძალიან დიდი ეფექტი. დამტკიცებული და გამოკვლეულია, რომ ბავშვს, რომელსაც ეს ანაბარი აქვს, მისი შემეცნებითი განვითარება უფრო მაღალია, ვიდრე იმ ბავშვისა, რომელსაც არ აქვს ამგვარი ანაბარი. როცა ბავშვმა იცის, რომ მას უგროვდება თანხა სასწავლებლად, ის ყოველთვის ამაზე ფიქრობს, რომ იზრდება იმ მიზნით, რომ უნდა ისწავლოს და ამისთვის თანხა აქვს. მეორე რიგში კი, იქმნება გრძელვადიანი ფული ბანკში, რომელიც სწორედ ის ფულია, რაც ეკონომიკაში უნდა ინვესტირდეს.


აპრობირებული და კარგად ნაცადი მიდგომაა აგრეთვე ვენჩურული კაპიტალი. რაც გულისხმობს იმას, რომ ჩვენ ყველა ვაგროვებთ კარკვეულ თანხას ჩვენზე უფრო გამოცდილ და საქმის მცოდნე ადამიანებთან, რომლებსაც გააჩნიათ ბიზნესისა და საინვესტიციო პროცესების კონკრეტული ცოდნა და სწორედ ეს ვენჩურული კაპიტალი გადაწყვეტს პორტფელის მართვის პრინციპით, თუ რომელ კომპანიასა თუ სტარტაპში ჩაიდოს ეს თანხა. სხვა შემთხვევაში მე შეიძლება მქონდეს ფული როგორც ინვესტორს და ჩემთან მოვიდეს ძალიან ბრწყინვალე იდეით გუნდი რომელიც ეძებს ფინანსებს, მაგრამ მე ვერ გავიგო ჩემი კომპეტენციით მათი იდეის უნიკალურობა. სამწუხაროდ, საქართველოში არ არის ვენჩურული კაპიტალი, რასაც მრავალი მიზეზი აქვს. სამწუხაროდ, ჩვენ არ გვყავს ისეთი სტარტაპები, რომლებიც მასშტაბირებას ექვემდებარებიან და გლობალზე გადიან.


არსებობს აგრეთვე ქრაუდფანდინგის მექანიზმებიც, უკვე მორგებული ციფრულ ტექნოლოგიებზე, მაგრამ მსგავსი ინსტრუმენტები არის ევოლუციის შედეგი და მარტივად და უცბად ვერ მოხდება საქართველოში მათი დანერგვა.


წყარო: BFM.GE






ქართული კლუბები ევროტურნირებზე მაყურებლების გარეშე – უეფას ახალი გადაწყვეტილებები

ქართული კლუბები ევროტურნირებზე მაყურებლების გარეშე – უეფას ახალი გადაწყვეტილებები
access_time2020-08-10 19:00:43
6 აგვისტოს უეფას ორგანიზებით მორიგი ვიდეო კონფერენცია გაიმართა, რომელშიც ევროპული ფეხბურთის მმართველი ორგანოს წევრი ასოციაციების გენერალური მდივნები მონაწილეობდნენ. აღნიშნულის თაობაზე ინფორმაციას საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეს-სამსახური ავრცელებს. შეხვედრაზე უეფას ეგიდით გასამართ უახლოეს საკლუბო და სანაკრებო მატჩებზე იმსჯელეს. გადაწყდა, რომ ევროპა ლიგის ოთხივე ეტაპზე და ჩემპიონთა ლიგის სამ ეტაპზე მატჩები მაყურებლის გარეშე გაიმართება, ჩემპიონთა ლიგის პლეი-ოფის...

დონალდ ტრამპმა ამერიკელებს TikTok-ით სარგებლობა აუკრძალა

დონალდ ტრამპმა ამერიკელებს TikTok-ით სარგებლობა აუკრძალა
access_time2020-08-10 20:00:57
აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ამერიკელებს ჩინური კომპანიების ByteDance და Tencent-ის სერვისებით ყოველგვარი სარგებლობა აუკრძალა - მათ შორისაა მოკლე ვიდეოჩანაწერების სერვისიTikTok და მესენჯერი WeChat. აკრძალვის ქვეშ ყველა გარიგება მოხვდება, მათ შორის მოლაპარაკებები წილების შეძენასთან დაკავშირებითაც. ტრამპის ბრძანებულება ძალაში 20 სექტემბერს შევა. გადაწყვეტილებას წინ პრეზიდენტის მუქარები უძღოდა. შემდეგ, 6 აგვისტოს, აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა...

წლევანდელი წელი მთლიანად ჩავარდა - სამთო საექსპედიციო ტურიზმი ჯავშნებს მხოლოდ მომავალი წლიდან ელოდება

წლევანდელი წელი მთლიანად ჩავარდა - სამთო საექსპედიციო ტურიზმი ჯავშნებს მხოლოდ მომავალი წლიდან ელოდება
access_time2020-08-10 18:00:32
კორონავირუსის პანდემიის გამო, საზღვრების ჩაკეტვამ და ფრენების გადადებამ, ტურიზმზე დამოკიდებული კომპანიების შეჩერება გამოიწვია. ერთ-ერთი ასეთი, მთაში მოგზაურობის და თავგადასავლების სააგენტო Mountain Freak-ია, რომელიც მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოსულ სტუმარს ალპინისტურ, სალაშქრო, „ტრეკინგ“ თუ კულტურულ -ფოლკროლურ ტურებს სთავაზობს. პანდემიამდე მთელი სეზონი დაჯავშნილი იყო, თუმცა კორონავირუსმა გეგმები შეცვალა და წლევანდელი წელი მთლიანად ჩავარდა, ამის შესახებ „კომერსანტი“...

მთავრობა „თელასის“ კაპიტალში კუთვნილი აქციების წილს ჰყიდის

მთავრობა „თელასის“ კაპიტალში კუთვნილი აქციების წილს ჰყიდის
access_time2020-08-10 17:00:11
„საპარტნიორო ფონდი“ სს „თელასის“ კაპიტალში კუთვნილი აქციების წილის - 24.5%- ის გასასხვისებლად საჯარო აუქციონს აცხადებს. ინფორმაციას საპარტნიორო ფონდი ავრცელებს. საჯარო აუქციონის საწყისი ფასი შეადგენს 10 511 211.08 აშშ დოლარის ექვივალენტს ლარში. ბიჯის ოდენობაა 50,000 ლარი. აუქციონის დროს დაფიქსირებული ფასი დაკონვერტირდება აშშ დოლარებში აუქციონის გამოცხადების დღისთვის ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი გაცვლითი კურსის შესაბამისად. საჯარო აუქციონი 2020 წლის...

გველის თუ არა უფრო ღრმა კრიზისი?!

გველის თუ არა უფრო ღრმა კრიზისი?!
access_time2020-08-10 16:00:18
ამომრჩევლის მოსყიდვა თუ კრიზისის დროს შეხიდება? ახალ სოციალურ პაკეტს, რომელიც მთავრობამ მოსახლეობის სხვადასხვა ჯგუფს შესთავაზა, უკვე მოჰყვა არაერთგვაროვანი შეფასებები. რადგან არჩევნებამდე 3 თვეა, ოპოზიციამ ჩათვალა, რომ ხელისუფლება იმ ამომრჩევლის გულის მოგებას ცდილობს, ვინც შესაძლოა „ქართული ოცნების“ 8-წლიანი მმართველობით კმაყოფილი არ არის. ხელისუფლებაში ამბობენ, რომ ამ პროგრამებს არჩევნებთან საერთო არაფერი აქვს და აანონსებენ, რომ შესაძლოა კიდევ ერთი სოციალური პაკეტი მომავალი წლის...


მსგავსი სიახლეები

up