ნიკოლოზ ხუნძაკიშვილი – მთავრობა და ბიზნესი დროის ფაქტორს სხვადასხვაგვარად აღიქვამენ

ნიკოლოზ ხუნძაკიშვილი – მთავრობა და ბიზნესი დროის ფაქტორს სხვადასხვაგვარად აღიქვამენ

access_time2019-10-21 17:30:49

ბიზნესში არსებულ აქტუალურ პრობლემებზე “ბანკები და ფინანსები” კომპანია “ნატახტარის” კორპორაციულ საქმეთა დირექტორს, ნიკოლოზ ხუნძაკიშვილს ესაუბრა.


-თქვენი კომპანია უკვე მრავალი წელია საკმაოდ წარმატებულად პოზიციონირებს ქართულ ბაზარზე, თქვენი პროდუქცია საკმაოდ მოთხოვნადია, რასაც ხელს უწყობს ქართველი კაცის განსაკუთრებული სიყვარული ლუდის მიმართ, მოკლედ გაყიდვების თვალსაზრისითაც საკმაოდ წარმატებულები ხართ. მაგრამ, ეს იმას ხომ არ ნიშნავს, რომ ბიზნესის ფუნქციონირების პროცესში პრობლემები არ წარმოგექმნებათ. ამ ეტაპზე რომელ ძირითად ფაქტორებს გამოყოფდით, რაც მსხვილ ბიზნესს პრობლემებს უქმნის ოპერირებაში?


– ზოგადად, ნებისმიერ ქვეყანაში და საქართველოშიც, მსხვილი ბიზნესის, ანუ ჩვენს წინაშე მდგარი პრობლემა არის გარემოსადმი ჩვენი დამოკიდებულება. ანუ, როგორია პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური, გარემოსადაცვითი, საგადასახადო გარემო, სადაც ჩვენ გვიწევს ოპერირება და ეს არის სწორედ ის გარემო, რომელსაც ჩვენ აღვიქვამთ როგორც ბუნებრივ ჰაბიტატს – ჩვენს საცხოვრებელ ადგილს. ჩვენთვის არ არის მნიშვნელოვანი ერთი რომელიმე რეგულაცია, ჩვენ ყურადღებას ვაქცევთ მთლიანად გარემოს. მაგალითად, როცა ჩვენ ვსაუბრობთ ინვესტიციებზე, მე შემიძლია ინვესტიციები ორ ნაწილად გავყო, პირველ რიგში ეს არის ჩვენს მიერ მოტანილი ფული, ყველას აქვს პირობითად 100 დოლარი გადანახული საინვესტიციოდ, თუმცა თუ მას არ აქვს თავდაჯერებულობა, რასაც გარემო განაპირობებს, ის, ცხადია, თავს შეიკავებს ამ ასი დოლარის ინვესტირებისგან. შესაბამისად, ჩემთვის ბიზნესის კეთება ნიშნავს გარემოს მიმართ პოზიტიურ განწყობას. უნდა ითქვას, რომ დღეს არის იდეალური გარემო ბიზნესის საკეთებლად, არაფერი ისეთი ექსტრაორდინალური არ ხდება, რომ ბიზნესი ვერ აკეთო. არის თავისუფალი გარემო, უფრო მეტად დემოკრატიული სისტემა, სიტყვის თავისუფლება მათ შორის, ვიდრე ნებისმიერ სხვა ქვეყანაში ჩვენს გარშემო და შეიძლება აღმოსავლეთ ევროპაშიც კი, ანუ ქვეყანა არის თავისუფალი. შესაბამისად, თავისუფალმა ადამიანებმა თავისუფალ ქვეყანაში თავისუფალი ბიზნესი უნდა აკეთოს. ეს არის ძირითადი პრინციპი. ხოლო, რაც უფრო დამთრგუნველია გარემო, შესაბამისად მე მოტივი მიმცირდება, რომ ის ჩემი გადანახული თანხა დავხარჯო ეკონომიკისთვის. მე როცა ხვალინდელი დღის მჯერა, ძალიან მარტივად მივდივარ და ვყიდულობ პირობითად ახალ ლედ ტელევიზორს, შეიძლება არ მჭირდებოდეს, მაგრამ იმის გამო, რომ დიდი დიაგონალი აქვს, და თუ არ მჯერა ხვალინდელი დღის, მაშინ მე იმ ფულს ვინახავ ე.წ. შავი დღისთვის.


პრობლემა არის აგრეთვე ის, რომ მთავრობა და ბიზნესი სხვადასხვაგვარად აღვიქვამთ დროის ფაქტორს. მაგალითად ხელისუფლება რაღაცას გიკეთებს, ბიზნესიდან არის მოლოდინი, რომ ეს დამთავრდება სწრაფად, პირობითად ერთ თვეში, მაგრამ ხელისუფლება აკეთებს ამას ერთ წელში, მისთვის დროის ეს ფაზა იგივეა რაც ჩემთვის ერთი თვე. აქედან გამომდინარე, მე კი მივიღე შედეგი, მაგრამ მაინც უკმაყოფილო ვარ, რის გამოც ნაკლებ ინვესტიციას ვაკეთებ. შესაბამისად, სიტუაცია მარტივია, რაც უფრო ბედნიერი და კმაყოფილია ადამიანი, მეტის დახარჯვის სტიმული უჩნდება.


– ახალმა პრემიერმა განაცხადა, რომ ის პირდაპირი დიალოგის რეჟიმზე გადადის ბიზნესთან. რა მოლოდინები გაქვთ ამ კომუნიკაციიდან, რაიმე კონკრეტულ ცვლილებებს ხომ არ ელით ან თქვენ ხომ არ აპირებთ რაიმე ინიციატივის შეთავაზებას მისთვის?


– ამ საკითხს მე უფრო სტრატეგიულად ვუყურებ, ვიდრე, მაგალითად, რაიმე კონკრეტული რეგულაციის საკითხს, რომელიც უნდა შევცვალოთ ან დავტოვოთ. მეტსაც გეტყვით, ნებისმიერი რეგულაცია, რომელიც იქნება მიღებული, ბიზნესი მას სწრაფად თუ ვერა, გარკვეულ დროში მაინც მოერგება, ანუ არაფერი კატასტროფული რეგულაციებში, რომელიც შემოვა, არ არის. თუმცა, პრობლემა სხვა რაღაცაშია. პრობლემა არის იმაში, რომ ჩვენ თუ არ გვექნება თანაზომადი რეგულატორული გარემო, ჩვენ ვერ განვვითარდებით ისე, როგორც თანამედროვე სამყარო ითხოვს. ხოლო, ეს უკანასკნელი ითხოვს, რომ უფრო სწრაფად წავიდეთ ციფრული ტექნოლოგიების მიმართულებით, სერვისების განვითარების მიმართულებით, ზოგადად ბიზნესის განვითარების მიმართულებით, ვიდრე დღეს მივდივართ. 4 ან 5 პროცენტიანი ეკონომიკური ზრდა არ უნდა იყოს ის მიზანი, რაც ჩვენს ხელისუფლებას უნდა ჰქონდეს. ჩვენი მიზანი უნდა იყოს 10 და 12 პროცენტი როგორც მინიმუმ, მაგრამ ეს როგორ უნდა გავაკეთოთ? სწორედ ამაშია საქმე, ამისთვის სოციალურ ეკონომიკური და პოლიტიკური საკითხები უნდა მოვაგვაროთ, მაგრამ აქ საქმე იმაშია, რომ თუ ვინმეს განცდა აქვს უსამართლობის, ის აღარ ხდება ქვეყანაში ინვესტორი, თუ ბიზნესს განცდა აქვს, რომ მას უსამართლოდ მოექცნენ, სხვა ბიზნესმენებიც არაპირდაპირად იღებენ ამ მესიჯს, რომ მეც ფრთხილად უნდა ვიყო, რაც ნაკლებ ხარჯვას ნიშნავს. აქედან გამომდინარე, პრემიერ მინისტრის მიერ კონკრეტულად ერთეული საკითხების გადაწყვეტა კი არ არის მნიშვნელოვანი, ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, რომ მთლიანად სისტემა იყოს ბიზნეს-მეგობრული.


– ბიზნესის მხრიდან ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გაჟღერებული პრობლემა დროში გაწელილი გადაწყვეტილებებია. თავის მხრივ, გადაწყვეტილების მიღებას კომპეტენცია და გამოცდილება სჭირდება, რაც საშუალო რგოლის საჯარო მოხელეებში, რომლებიც დაბალ ანაზღაურებაზე მუშაობენ ნაკლებად არის. თქვენც აღნიშნეთ, რომ დროში გაწელილი გადაწყვეტილებები გაზარალებთ. ამ შემთხვევაში რა ვქნათ, გამოსავალი რა არის?



– გამოსავალი არის ინსტიტუციონალიზაციაში. მაგალითად, გამოცდები ხომ ჩაგვიბარებია ყველას, სადაც ამოწმებენ ჩემს ნაწერს და არა გვარს, ანუ გამსწორებელმა არ იცის ვის ნაწერს კითხულობს. თუ ჩვენ ამ ყველაფრის ინსტიტუციონალიზაციას მოვახდენთ, ნებართვას გაძლევენ ბიზნესზე და არა კომპანიაზე. უფრო მარტივად, ნებართვის მიღება უნდა ხდებოდეს გარკვეული კრიტერიუმების მიხედვით, თუ ბიზნესი წინასწარ განსაზღვრულ კრიტერიუმებს დააკმაყოფილებს, ავტომატურად ნებართვის გაცემა უნდა ხდებოდეს. ამას ვუწოდებ მე ინსტიტუციონალიზაციას.


გარდა მაგისა, არსებობს ე.წ. “დუმილის პროცედურა”, როდესაც ნატოში ვიყავი სამხედრო წარმომადგენელი, იქ აქტიურად იყენებდნენ ამ მეთოდს. “დუმილის პროცედურა” არის ერთ-ერთი საუკეთესო მექანიზმი, თუ როგორ უნდა მიიღო გადაწყვეტილება, რაც შემდეგს ნიშნავს: თუ პირობითად ერთ თვეში არ მოგცემენ გადაწყვეტილებას, ეს ნიშნავს თანხმობას. თუ საჯარო მოხელემ ამ დროში ვერ მოგცა გადაწყვეტილება ეს უკვე მისი პირადი პრობლემაა და არა ჩემი. დღეს მას ეშინია გადაწყვეტილების მიღება მრავალი მიზეზის გამო, მაგრამ თუ ჩვენ პირიქით დავსვამთ საკითხს, ანუ გადაწყვეტილების მიუღებლობა თუ იქნება მისთვის პრობლემა, მაშინ უკვე სხვა რეალობას მივიღებთ. ეს არის ნატოში აპრობირებული სუპერ პროცედურა.


– როგორ ხედავთ გასაღების ბაზრების დივერსიფიცირების პრობლემას? მაგალითად, ბოლო პერიოდში განსაკუთრებით აქტუალური იყო რუსეთზე ქართული ბიზნესის დამოკიდებულების საკითხი. თქვენი აზრით, რა უნდა ექნა ბიზნესს მაშინ როცა მან იქ წაიღო თავისი პროდუქტები სადაც იოლად გაყიდდა. ამ შემთხვევაში მთავრობის როლს უფრო გამოკვეთავთ თუ თავად ბიზნესის რისკ-მენეჯმენტის საკითხს?


– ყველა დიდი ბიზნესი არის ძალიან პასუხისმგებლიანი. მას ეკონომიკურ ზრდაში შეაქვს ძალიან დიდი წვლილი და ეს არის საამაყო ფაქტორი. ჩვენ როცა ვსაუბრობთ პასუხისმგებლობაზე, ყველაზე მეტად ეს გამოიხატება რისკების სათანადოდ შეფასებაში. ერთ-ერთი ყველაზე მთავარი ამოსავალი წერტილი ბიზნესში არის ის, რომ ერთ კალათაში არ უნდა ჩაალაგო ყველა კვერცხი, ეს არის ფუნდამენტური საკითხი ბიზნესში, რაც იმას ნიშნავს, რომ არ შეიძლება დივერსიფიკაციის გარეშე ბიზნესის კეთება. შენ თუ ერთ მიმწოდებელს და ერთ ბაზარს მიებმები, უნდა გახსოვდეს, რომ შენს ინდუსტრიაში დასაქმებული არიან ადამიანები და თუ ამ მომწოდებელს ან ბაზარს პრობლემა შეექმნა, არა მარტო შენ, არამედ მთელს ამ ადამიანებს ექმნება პრობლემა, რომლებიც დასაქმებული გყავს, ანუ იმაზე უფრო დიდი პასუხისმგებლობა გაკისრია მსხვილ ბიზნესს ვიდრე წარმოგვიდგენია.


ანუ საკითხი შემდეგნაირად დგას, თუ სწორად განსაზღვრავ პასუხისმგებლიან ბიზნესს, გამორიცხულია ერთ ბაზარს მიება მხოლოდ, რაც გაძლევს იმის შესაძლებლობას, რომ ყოველთვის გქონდეს ალტერნატივა ფორსმაჟორულ სიტუაციებში.


– იმისათვის, რომ ეკონომიკამ შეუფერხებლად იფუნქციონიროს, საჭიროა მისი ფინანსური რესურსებით სტაბილური მომარაგება. მნიშვნელოვანია, რომ ეს ფინანსური რესურსი ბიზნესისთვის იყოს ხელმისაწვდომი, ანუ იაფი. საქართველოში ნებისმიერი კატეგორიის ბიზნესისთვის კაპიტალის მოძიების თითქმის ერთადერთ და უალტერნატივო წყაროს კომერციული ბანკები წარმოადგენენ, რასაც ბევრი ნაკლი აქვს ეკონომიკისთვის. რას ფიქრობთ ალტერნატივებზე და ისეთ ფინანსურ ინსტრუმენტებზე, რომლებსაც ბანკებისგან დამოუკიდებელი ფინანსური ინსტიტუტები ქმნიან?


– იდეალური შემთხვევა იქნება, თუ ნებისმიერი საქართველოს მოქალაქე გახდება ინვესტორი, პირობითად ყოველწლიურად 100 დოლარიანი ინვესტიციით. ეს რესურსი თითქმის ყველას აქვს, უბრალოდ საქმე იმაშია, რომ თუ ჩვენ გვექნება ხვალინდელი დღის იმედი, ამ ჩვენს გადადებულ თანხას საინვესტიციოდ მივმართავთ.


მაგალითისთვის, წარმოვიდგინოთ სიტუაცია, ბავშვებს ვუგროვებთ საბავშვო ანაბარს. იმ შემთხვევაში, თუ ეს საბავშვო ანაბარი იქნება კოლეჯში სწავლისთვის განკუთვნილი და თუ ხელისუფლება გარკვეული მექანიზმით წაახალისებს ამ დაგროვებას, პირობითად არ დაბეგრავს ამ 100 ლარს, ამას ექნება ორი ძალიან დიდი ეფექტი. დამტკიცებული და გამოკვლეულია, რომ ბავშვს, რომელსაც ეს ანაბარი აქვს, მისი შემეცნებითი განვითარება უფრო მაღალია, ვიდრე იმ ბავშვისა, რომელსაც არ აქვს ამგვარი ანაბარი. როცა ბავშვმა იცის, რომ მას უგროვდება თანხა სასწავლებლად, ის ყოველთვის ამაზე ფიქრობს, რომ იზრდება იმ მიზნით, რომ უნდა ისწავლოს და ამისთვის თანხა აქვს. მეორე რიგში კი, იქმნება გრძელვადიანი ფული ბანკში, რომელიც სწორედ ის ფულია, რაც ეკონომიკაში უნდა ინვესტირდეს.


აპრობირებული და კარგად ნაცადი მიდგომაა აგრეთვე ვენჩურული კაპიტალი. რაც გულისხმობს იმას, რომ ჩვენ ყველა ვაგროვებთ კარკვეულ თანხას ჩვენზე უფრო გამოცდილ და საქმის მცოდნე ადამიანებთან, რომლებსაც გააჩნიათ ბიზნესისა და საინვესტიციო პროცესების კონკრეტული ცოდნა და სწორედ ეს ვენჩურული კაპიტალი გადაწყვეტს პორტფელის მართვის პრინციპით, თუ რომელ კომპანიასა თუ სტარტაპში ჩაიდოს ეს თანხა. სხვა შემთხვევაში მე შეიძლება მქონდეს ფული როგორც ინვესტორს და ჩემთან მოვიდეს ძალიან ბრწყინვალე იდეით გუნდი რომელიც ეძებს ფინანსებს, მაგრამ მე ვერ გავიგო ჩემი კომპეტენციით მათი იდეის უნიკალურობა. სამწუხაროდ, საქართველოში არ არის ვენჩურული კაპიტალი, რასაც მრავალი მიზეზი აქვს. სამწუხაროდ, ჩვენ არ გვყავს ისეთი სტარტაპები, რომლებიც მასშტაბირებას ექვემდებარებიან და გლობალზე გადიან.


არსებობს აგრეთვე ქრაუდფანდინგის მექანიზმებიც, უკვე მორგებული ციფრულ ტექნოლოგიებზე, მაგრამ მსგავსი ინსტრუმენტები არის ევოლუციის შედეგი და მარტივად და უცბად ვერ მოხდება საქართველოში მათი დანერგვა.


წყარო: BFM.GE






„ფრესკო“ პროტესტის ნიშნად 24 საათით იკეტება

„ფრესკო“ პროტესტის ნიშნად 24 საათით იკეტება
access_time2019-11-18 21:29:59
„ფრესკო“ პროტესტის ნიშნად 24 საათით იკეტება. ამის შესახებ კომპანია ინფორმაცია სოციალურ ქსელში ავრცელებს. ქსელური ჰიპერმარკეტის განცხადებას კომერსანტი უცვლელად გთავაზობთ:   „მიგვაჩნია, რომ ის, რაც დღეს ჩვენს ქვეყანაში ხდება, ჩვენთვის და ჩვენი მოქალაქეებისთვის კონსტიტუციური უფლების წართმევაა! დღეს, კიდევ ერთხელ ვრწმუნდებით, რომ ადამიანის ფუნდამეტური უფლება - აზრისა და სიტყვის გამოხატვის თავისუფლება იზღუდება.   რთულია, ამ სიტუაციაში იყო უმოქმედოდ, მაგრამ...

თბილისის მოვლენებს მსოფლიოს წამყვანი გამოცემები ეხმაურება

თბილისის მოვლენებს მსოფლიოს წამყვანი გამოცემები ეხმაურება
access_time2019-11-18 21:00:20
თბილისში მიმდინარე მოვლენები მსოფლიო მედიის ყურადღების ცენტრშია. “საქართველოში მიმდინარე პროტესტს პარლამენტთან შეერთებული შტატები და ევროკავშირი უჭერს მხარს“, - სტატიას ამ სათაურით France 24 აქვეყნებს. გამოცემა წერს, რომ მიმდინარე აქციები, ბოლო წლების მანძილზე ყველაზე მასშტაბური ანტისამთავრობო გამოსვლებია საქართველოს დედაქალაქში. გამოცემის ცნობით, დაახლოებით 20 000 ადამიანი თბილისის ქუჩებში რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნებს ითხოვს. საპროტესტო აქციებზე წერს ასევე...

კახა კალაძე –სახელმწიფომ საკუთარი ვალდებულება შეასრულა და პარლამენტის უკანონო ბლოკირება აღკვეთა

კახა კალაძე –სახელმწიფომ საკუთარი ვალდებულება შეასრულა და პარლამენტის უკანონო ბლოკირება აღკვეთა
access_time2019-11-18 20:15:51
გვინდა გამოვეხმაუროთ რუსთველის გამზირზე მიმდინარე მოვლენებს და საპოლიციო ღონისძიებას, რომელიც წესრიგის აღსადგენად ჩატარდა. საქართველოში, დაცულია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება, თუმცა პარლამენტთან, ოპოზიციის ქმედებები გასცდა კანონის ჩარჩოებს.   ჩვენ, ორი დღის განმავლობაში, ვაფრთხილებდით აქციის ორგანიზატორებს, რომ სახელწიფო ინსტიტუტის, პარლამენტის ბლოკირება არის უკანონო ქმედება, თუმცა, მიუხედავად ამისა, ნახეს რა, რომ არ ჰქონდათ ხალხის სათანადო მხარდაჭერა, აქციის...

„ბიძინა ივანიშვილი ერთადერთი პასუხისმგებელია არსებულ დესტაბილიზაციაზე და ასევე ერთადერთია, ვისაც ყველაფრის შეჩერება შეუძლია“ - ფადი ასლი

„ბიძინა ივანიშვილი ერთადერთი პასუხისმგებელია არსებულ დესტაბილიზაციაზე და ასევე ერთადერთია, ვისაც ყველაფრის შეჩერება შეუძლია“ - ფადი ასლი
access_time2019-11-18 20:00:53
„დღეს ეს დემონსტრანტები თუ გაიყვანეს პარლამენტის შენობის მიმდებარე ტერიტორიიდან, ხვალ ისევ დადგებიან და ეს პროცესი არასდროს დასრულდება, შესაბამისად, გაგრძელდება ქვეყნის არასტაბილური მდგომარეობაც. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ბიძინა ივანიშვილმა პირობა დაარღვია და აზრი შეიცვალა არჩევნების პროპორციულ სისტემაზე გადასვლასთან დაკავშირებით, ის ერთადერთია ვისაც უნდა ვადანაშაულებდეთ. ივანიშვილი ამბობს,  რომ მისმა პარლამენტარებმა უღალატეს, მაგრამ ამას ორი წლის ბავშვიც კი არ დაიჯერებს.  ჩვენ...

საპარლამენტო უმრავლესობა ბიუროს სხდომის ჩასატარებლად ემზადება, ჟურნალისტებს პარლამენტში არ უშვებენ

საპარლამენტო უმრავლესობა ბიუროს სხდომის ჩასატარებლად ემზადება, ჟურნალისტებს პარლამენტში არ უშვებენ
access_time2019-11-18 18:00:59
საპარლამენტო უმრავლესობა ბიუროს სხდომის ჩასატარებლად ემზადება. როგორც ცნობილია, სპეცრაზმმა პარლამენტის ტერიტორია აქციის მონაწილეებისგან რამდენიმე წუთის წინ გაათავისუფლა.არსებული ინფორმაციით, საპარლამენტო უმრავლესობის წევრები პარლამენტში შეკრებას იწყებენ. აღსანიშნავია, რომ ჟურნალისტებს პარლამენტში არ უშვებენ. როგორც „ინტერპრესნიუსს“ საკანონმდებლო ორგანოს პრესსამსახურში განუცხადეს, დღეს ბიუროს სხდომა მედიის გარეშე ჩატარდება, თუმცა საზოგადოებას სხდომის მიმდინარეობის ნახვა...


მსგავსი სიახლეები

up