საქართველოს ნავსადგურებში საკონტეინერო გადაზიდვები 37%-ით გაიზარდა - “ჰაბ ჯორჯიას“ კვლევა

საქართველოს ნავსადგურებში საკონტეინერო გადაზიდვები 37%-ით გაიზარდა - “ჰაბ ჯორჯიას“ კვლევა

access_time2019-05-22 18:30:26

 სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრი, ჰაბ ჯორჯიას ექსპერტი, პაატა ცაგარეიშვილი „კომერსანტთან“ მზარდ საკონტეინერო გადაზიდვებზე საუბრობს. მისი განცხადებით, 2019 წლის იანვარ - აპრილში, შარშანდელ ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით  საქართველოს ნავსადგურებში საკონტეინერო გადაზიდვების 37 %- იანი ზრდა დაფიქსირდა. ასეთი სცენარით განვითარების პირობებში, ლოგიკურად შესაძლოა დაისვას რამდენიმე ურთიერთდაკავშირებული შეკითხვა:


  რა ფაქტორები  განაპირობობებს  ნავსადგურებში საკონტეინერო ნაკადის ზრდის  ესოდენ მაღალ დინამიკას და რამდენად შენარჩუნებული იქნება ეს ტრენდი?


 ზრდის ასეთი ტენდენცია ხომ არ გამოიწვევს ახლო მომავალში საქართველოს ნავსადგურებში საკონტეინერო ინფრასტრუქტურის  გამტარუნარიანობის  ამოწურვას?

 

თანამიმდევრულად რომ  მივყვეთ, რა ფაქტორებმა იმოქმედდა საკონტეინერო ნაკადის ზრდაზე, აქ შესაძლოა  ფაქტორთა ერთობლიობაზე გამახვილდეს ყურადღება, პირველი და მნიშვნელოვანი - საქართველოში და მთლიანად რეგიონში მშპ ს მზარდი  ტემპია.

 

 საქართველოში სტაბილურად   მშპ ს 5% იანი ზრდა ფიქსირდება, საგრძნობია აზერბაიჯანის მაჩვენებელი, კერძოდ, თუ 2018 წელს სტაბილურად 1.3 % ს შეადგენდა, წელს უკვე 3% ია, რაც მთავარია ცენტრალური აზიის ქვეყნებში შენარჩუნებულია, ზრდის მაღალი 6 -8 % იანი  ტრენდი. საკონტეინერო ნაკადის ჩვენს ნავსადგურებში გადმორთვის თვალსაზრისით,  ირანისათვის დაწესებულმა  სანქციებმა დადებითად იმოქმედა.

 

 კვლევების თანახმად,  მშპ ს 1% იანი  ზრდა -  ნავსადგურებში და მთლიანად სატრანპორტო სექტორში 3 – 5 % იანი  საკონტეინერო ტვირთების ზრდის მაჩვენებლით  აისახება.

 

ცალკე გამოსაყოფია, ტრანსკასპიური მარშრუტის(რომლის ძირითადი მონაწილეები აზერბაიჯანის, საქართველოს, ყაზახეთის და უკრაინის სატრანსპორტო კომპანიებია)  და კასპიის ზღვის აუზში მისი  საკვანძო ნავსადგურების (ბაქო, აქტაუ/კურიკი, თურქმენბაში) გააქტიურება, უფრო მეტიც, დერეფნის სახელმწიფოთა მთავრობების  მხრიდან, ტრანსკასპიური მარშრუტის  მმართველი ორგანოს,  ინსტიტუციონალური ინსტრუმენტებით აღჭურვამ, ბიძგი მისცა ცენტრალური აზიის და ჩინეთის  სრულფასოვან ჩართვას საკონტეინერო გადაზიდვებში.

 

 ზოგადად, ციფრები ასეთია - ბაქო - აქტაუ - ბაქოს მიმართულებაზე 2017 წელი 18 191 კონტეინერი, 2018 წელი 20 393 კონტეინერი ზრდა 12%. ბაქო - თურქმენბაში - ბაქო 2017 წელი - 6 808 კონტეინერი, 2018 წელი - 8 265 კონტეინერი ზრდა 21%. 2019  წლის 4 თვეში აღნიშნული ტრენში მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი.

 

საგრძნობია, ჩინეთის საკონტეინერო ნაკადის, ზრდის ტენდენციები.  რა თქმა უნდა,  გადაზიდვები, რუსეთზე გამავალ ტრანსციმბირულ დერეფანთან შედარებით, ბევრად მცირეა, მაგრამ, ტრანსკასპიური მარშრუტით, მზარდი ტრენდი, ფიქსირდება, კერძოდ -   2016 წ - 132 კონტეინერი,  2017 წ - 198 კონტეინერი, 2018 წ - 1332 კონტეინერი, 2019 წ  2 თვე -  892 კონტეინერი.

 


საკონტეინერო ნაკადის ზრდის დინამიკაზე, მნიშვნელოვანი ზეგავლენა იქონია, ყაზახეთის როგორც ტვირთნაკადის მაფორმირებელი ქვეყნის სატრანსპორტო სტრატეგიამ. უფრო კონკრეტულად, თუ  10 წლის უკან 2009 წელს ყაზახეთის -  აქტაუს ნავსადგური, ძირითადად ნავთონის და ნავთოპროდუქტების გატარებაზე/გადამუშავებაზე  იყო ორიენტირებული, კერძოდ, ნავსადგურის ტვირთბრუნვის  13 მლნ ტონიდან 11 მლნ ტონას ნავთობი და ნავთობროდუქტები წარმოადგენდა, სადღეისოდ  სურათი დიამეტრალურად შეცვლილია, 2018 წელს ნავსადგურში  ნავთობმა  და ნავთობროდუქტებმა მხოლოდ 2.2 მლნ ტონა შეადგინა, ხოლო, ისედაც დრამატულად შემცირებული მშრალი ტვირთების,  ეკონომიკურად არაეფექტური,  მცირე წარმადობის  ბორნებით გადაზიდვის გამო, ტრანსკასპიური მარშრუტის, განვითარების მიზნით, ყაზახეთის მიერ, მიღებული იქნა გადაწყვეტილება კასპიის ზღვაზე ფიდერული საკონტეინერო გადაზიდვების  ორგანიზების შესახებ.

 

ტრანსკასპიური მარშრუტის გააქტიურებაში და სათანადო  ინსტიტუციონალური ინსტრუმენტებით აღჭურვაში, პირველ რიგში იგულისხმება - დერეფნის სატრანსპორტო კომპანიების  კოორდინაცია მრავალი მიმართულებით,  პირველ რიგში, კი სატარიფო პოლიტიკის  კუთხით.

 

 2019 წლის აპრილში, კიევში  მიღებული იქნა ერთობლივი გადაწყვეტილება საკონტეინერო გადაზიდვებზე, „გამჭოლი“ ტარიფის დაწესების და მოქმედ ტარიფთან შედარებით 25% ით შემცირების შესახებ. კერძოდ,  ყაზახეთ/ჩინეთის საზღვრიდან - აქტაუ/კურიკის ნავსადგურების გავლით - ბათუმი/ფოთის ნავსადგურებამდე (4464 კმ)  40 ფუთიანი კონტეინერისათვის, დაწესებული „გამჭოლი“ ტარიფი  1984 აშშ დოლარი, ალტერნატიულ დერეფნებთან მიმართებში  კონკურეტულად უნდა ჩაითვალოს. საკონტეინერო ნაკადის მოზიდვაში, მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი,  აქტაუ - ბაქოს საზღვაო მხარზე 20 ფუთიანი  კონტეინერის გადაზიდვის ღირებულების  460 აშშ დოლარამდე შემცირებამ.

 

 დამატებით დინამიზმს მატებს  ყაზახეთის გადაწყვეტილება, 2019 წლიდან, აქტაუ - ბაქოს მიმართულებაზე, რეგულარული ფიდერული საკონტეინერო გემის „თურქესტანის“ დაყენების შესახებ. ყაზახური მხარე, ვარაუდობს, ჩინეთის ტვირთნაკადის მოზიდვა  უზრუნველყოს სწორედ აღნიშნული საკონტეინერო მარშრუტით, რომელშიც საკონტეინერო ნაკადის კონსოლიდაცია განხორციელდება, ყაზახეთ - ჩინეთის საზღვარზე განთავსებული ხორგოსის ლოგისტიკური ცენტრის გამოყენებით.

 

ყაზახეთის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის გამოყენებით  საგრძნობია ტრანზიტად გადაზიდული კონტეინერების ზრდის დინამიკა, 2017 წელს 347 ათ. TEU, 2018 წელს - 537 ათ. TEU, 2019 წელს გათვალისწინებულია 824 ათ. TEU ს გატარება.

 

 სატრანსპორტო სფეროში, ყაზახეთის გადაწყვეტილება, საკონტეინერო      ტვირთნაკადების აქტივიზაციის შესახებ,  მკაფიოდ ეწერება ქვეყნის განვითარების  სტრატეგიულ „ნურლი ჟოლ“ პროგრამაში, რომელიც, პირველ რიგში, ითვალისწინებს  სატრანსპორტო - ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის  ეფექტურ განვითარებას.

 

 რაც შეეხება პროგნოზებს - ყაზახეთის რკინიგზის  საკონტეინერო ოპერატორის KTZ Express ის გათვლებით, დამატებითი  რეგულარული  ფიდერული საკონტეინერო გემების  ამოქმედებით შესაძლებელი იქნება 2020 წლისათვის, ბაქო -  აქტაუ - ბაქოს მიმართულებით 40 000 ერთეული  კონტეინერის გადაზიდვა, სადაც 60 % ჩინეთის სატრანზიტო,  ხოლო 40% ყაზახეთის საექსპორტო ტვირთები იქნება. რისთვისაც ყაზახური მხარე ვარაუდობს დამატებით    „კაზმორფლოტის“  კუთვნილი 4 გემის ჩართვას. 2023 წლისათვის კი 300 000 ერთეულ  კონტეინერს მიაღწევს გადაზიდვის მოცულობები.

 

 აქტაუს ნავსადგურსა და მსოფლიოს უმსხვილეს, საკონტეინერო ხაზს CMA CGM შორის გაფორმებული  გრძელვადიანი თანამშროლობის მემორანდუმი,ტრანსკასპიური მარშრუტით, საკონტეინერო გადაზიდვების დამატებითი პერსპექტივების შესაძლებლობებს იძლევა.

 

 ზრდის ასეთი ტენდენცია ხომ არ გამოიწვევს ახლო მომავალში საქართველოს ნავსადგურებში საკონტეინერო ინფრასტრუქტურის  გამტარუნარიანობის  ამოწურვას ?  

 

 სადღეისოდ, ფოთის ნავსადგურის საკონტეინერო ინფრასტრუქტურის გამტარუნარიანობა, წელიწადში  550 000 ერთეულ კონტეინერს, ხოლო ბათუმის ნავსადგურის 100 000 ერთეულ კონტეინერს წარმოადგენს.

 

 2019 წლის იანვარ - აპრილში ფოთის ნავსადგურში გადამუშავებული იყო 157 070 ერთეული კონტეინერი (85%), ბათუმის ნავსადგურში 25 293 ერთეული კონტეინერი (15%),  თუ გავითვალისწინებთ, საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდის არსებულ   ტენდენციას,  არა მარტო საქართველოს არამედ, შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ნავსადგრებში, ადვილად პროგნოზირებადია, რომ ფოთის და ბათუმის გამტარუნარიანობის შესაძლებლობები 2020 წლისათვის სრულად იქნება ათვისებული, ხოლო  ანაკლიის ნავსადგურის მშენებლობის შეჩერების პირობებში,  საქართველოს სატრანსპორტო დერეფნით, ცენტრალური აზიიდან/სკენ ორიენტირებული  საკონტეინერო ნაკადი, ალტერნატიული რუსეთზე გამავლი დერეფნებით და იქიდან,  კონკურენტი რუსეთის  ნავსადგურებით გადამისამართების და დაკარგვის საშიშროების წინაშე აღმოჩნდება.

 

 ასეთ ვითარებაში, შესაძლოა დაისვას კითხვა, უშუალოდ ფოთის ნავსადგურის მენეჯმენტი თუ მოელოდა საკონტეინერო ნაკადის ზრდის ასეთ დინამიკას,  აქ საგულისხმოა ერთი გარემოება - 2018 წლის ივნისში -   ბათუმში გამართულ  „შავი და კასპიის ზღვების  საერთაშორისო ფორუმზე“, აი პი ემ ტერმინალსის ხელმღვანელის პრეზენტაციაში, საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდის პროგნოში არც თუ ისე დამაიმედებლად გამოიყურებოდა და საშუალოდ   2-3 % იანი ზრდის ტრენდით ხასიათდებოდა.  რაც გვიბიძგებს გავაკეთოდ დასკვნა, რომ უშუალოდ აი პი ემ  ტერმინალსიც არ იყო მზად ნავსადგურში საკონტეინერო გადაზიდვების  ასეთი სცენარით განვითარებაზე.

 

 როდესაც საუბარია ფოთის და ბათუმის ნავსადგურებში 2020 წლისათვის საკონტეინერო ტვირთების გამტარუნარიანობის სიმძლავრეების ამოწურვაზე, აუცილებელია, ამავე კონტექსტში იქნეს განხილული აქტაუს და ბაქოს  ნავსადგურების შესაძლებლობები.

 

 დღევანდელი  მდგომარეობით, აქტაუს ნავსადგურის წლიური გამტარუნარიანობა 40 000 ერთეული  კონტეინერია, მაშ შემდეგ, რაც ნავსადგურისათვის   აქტუალური გახდა, საკონტეინერო ტვირთებზე აქცენტის გადატანა, ეტაპობრივად ხდება ახალი ამწე დანადგარების შეძენა, საწყობების კონფიგურაციის შეცვლა და ახალი სერვისების დანერგვა, რითაც აქტაუს ნავსადგურის სიმძლავრე საკონტეინერო ტვირთების გადამუშავების თვალსაზრისით  100 000  ერთეულს მიაღწევს. აღნიშნულ დონეზე საკონტეინერო სიმძლავრეების გაზრდა სრულად  დააკმაყოფილებს დერეფნის სარკინიგზო კომპანიების და ჩვენი ნავსადგურებისათვის ზრდადი  საკონტეინერო ნაკადით მომარაგებას.


სოფო ქსოვრელი 





დღის Top 10 საინტერესო ამბავი

დღის Top 10 საინტერესო ამბავი
access_time2020-08-06 21:00:03
დღის Top 10 საინტერესო ამბავი: 1.მაია სიდამონიძე: უახლოესი ორი წლის განმავლობაში ტურიზმის სექტორი ჩვეულ რიტმს ვერ დაუბრუნდება ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის ნათია თურნავას ინფორმაციით, საქართველოში უცხოელი ტურისტები გამოჩნდნენ. როგორც მინისტრმა განაცხადა, საქართველოში შემოსული ავიარეისების ¾-ს სწორედ ქვეყნის...

პირველად ბოლო 6 წელში რკინიგზას სატვირთო გადაზიდვით შემოსავალი გაეზარდა

პირველად ბოლო 6 წელში რკინიგზას სატვირთო გადაზიდვით შემოსავალი გაეზარდა
access_time2020-08-06 17:40:00
პირველად ბოლო 6 წლის განმავლობაში საქართველოს რკინიგზას ტვირთის გადაზიდვით მიღებული შემოსავალი გაეზარდა. სატვირთო გადაზიდვები სახელმწიფო კომპანიის შემოსავლის ყველაზე დიდ ნაწილს აგენერირებს. 2019 წელს რკინიგზამ ამ გზით 109.4 მლნ დოლარი მიიღო, რაც წლიურად 14%-ით გაზრდილი მაჩვენებელია. შემოსავლის ზრდაზე დადებითი გავლენა იქონია როგორც მშრალი, ასევე თხევადი ტვირთების გადაზიდვებმა. ჯამში რკინიგზამ გასულ წელს 174.2 მლნ დოლარის შემოსავალი...

AIRBALTIC-მა თბილისის მიმართულებით რეგულარული ფრენები განაახლა

AIRBALTIC-მა თბილისის მიმართულებით რეგულარული ფრენები განაახლა
access_time2020-08-06 16:00:25
6 აგვისტოს, ლატვიურმა ავიაკომპანია airBaltic თბილისის მიმართულებით რეგულარული ფრენები განაახლა. ინფორმაციას თბილისისა და ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტების ოპერატორი კომპანია TAV Georgia ავრცელებს. რიგიდან თბილისში 126 მგზავრი ჩამოფრინდა, ხოლო თბილისიდან რიგის მიმართულებით 141 მგზავრი გაფრინდა. აეროპორტში მოსულ მგზავრებს, ტავის ბრენდირებული პირბადეები დაურიგდათ. 20 აგვისტომდე ფრენები კვირაში ერთი სიხშირით შესრულდება:✔️ რიგა - თბილისი | ყოველ...

პირველი ბრენდირებული ქართული ქვევრის ლუდი ამერიკისა და იაპონიის ბაზარზე

პირველი ბრენდირებული ქართული ქვევრის ლუდი ამერიკისა და იაპონიის ბაზარზე
access_time2020-08-06 16:30:15
ქვევრის ლუდის გამოჩენამ არამარტო ქართულ, არამედ საერთაშორისო ბაზარზე დიდი დაინტერესება გამოიწვია. როგორია დამზადების ტექნოლოგია, როგორ ხვდება ლუდი ქვევრში, რამდენად მაღალია მომხმარებლების დაინტერესება და რა პოზიცია უჭირავს ქვევრის ლუდს საერთაშორისო ბაზარზე – ამ დეტალების გასარკვევად „კომერსანტი“ მწარმოებელი კომპანიის Gotsa Wines-ის მფლობელს ბექა გოცაძეს დაუკავშირდა. „როგორც მეღვინეობაში მთავარი არის ყურძენი და ვენახი, ისე ლუდში მთავარია ალაოდა...

Die Welt: ამერიკა ეკონომიკურ კატასტროფას განიცდის

Die Welt: ამერიკა ეკონომიკურ კატასტროფას განიცდის
access_time2020-08-06 19:50:38
ბოლო თვეებში ამერიკა ეკონომიკურ კატასტროფას განიცდის, 5 წლიანი უწყვეტი ზრდის შედეგები მე-2 კვარტალში დაინგრა, როდესაც ქვეყნის მშპ, ინვესტიციების და შიდა მოხმარების ვარდნის გამო 9,5%-ით დაეცა. 2020 წლის მე-2 კვარტალი ეკონომიკური თვალსაზრისით, ბოლო 75 წლის მანძილზე ყველაზე საშინელი იყო. ამის კარგი მაგალითია ნიუ-იორკი, სადაც მარტის დასაწყისიდან 2800 საწარმო დაიხურა, ხოლო 240 000 მცირე ოჯახური კომპანიიდან (ყავახანები, სილამაზის სალონები, პატარა...


მსგავსი სიახლეები

up