„მარაბდა-კარწახის რკინიგზა“ 383 მლნ. ლარის ზარალზეა, - რატომ?

„მარაბდა-კარწახის რკინიგზა“ 383 მლნ. ლარის ზარალზეა, - რატომ?

access_time2021-10-04 12:00:21

2020 წელს სახელმწიფო საწარმოების ჯამურმა ზარალმა 1, 043 მილიარდი ლარი შეადგინა. ზარალიან კომანიებს შორის, სატრანსპორტო და ლოგისტიკური დარგის ექსპერტები ყურადღებას ამახვილებენ  მარაბდა - კარწახის რკინიგზაზე, რომლის 2020 წლის ზარალი 383 მლნ. ლარია, ერთობლივად სახელმწიფო კომპანიების ჯამური ზარალის  37%.  ამავე 2020 წელს საქართველოს რკინიგზის ზარალმა 156 მლნ ლარი შეადგინა, რაც საერთო ზარალის 16%.

ფაქტობრივად, ორი უმსხვილესი სახელმწიფო საწარმოს, საქართველოს რკინიგზისა და მარაბდა - ყარწახის რკინიგზის, ჯამური ზარალი 539 მლნ ლარს უტოლდება, რაც სახელმწიფო საწარმოების ჯამური ზარალის ნახევარზე მეტს, 52%-ს, შეადგენს. 

საქართველოს რკინიგზისა და მარაბდა - კარწახის ძირითადი დანიშნულება სატრანზიტო ნაკადების მოზიდვა და გატარება, რაც მსოფლიო პრაქტიკით ერთ-ერთ მაღალშემოსავლიან სექტორადაა მიჩნეული, საქართველოში კი ის წამგებიანია.  კომერსანტი სატრანსპორტო კვლევის ცენტრის პრეზიდენტთან, პაატა ცაგარეიშვილთან, შეეცადა გაერკვია, რატომ უნდა აწვებოდეს სახელმწიფოს დამატებით ტვირთად ორი ძირითადი საწარმო, რომლებიც, წესით, ქვეყნის ბიუჯეტში სოლიდური ფინანსური ნაკადის მაგენერირებელი უნდა იყოს. ექსპერტი მიზეზთა შორის, პირველ რიგში, ასახელებს ამ საწარმოების სამეთვალყურეო საბჭოების ხელმძღვანელობის არაფექტურობას და განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებს მარაბდა - კარწახის რკინიგზაზე, რომლის ზარალის ერთ-ერთ მიზეზად ცაგარეიშვილი მიიჩნევს იმ ფაქტს, რომ 5 წელის რკინიგზა სატესტო რეჟიმში მუშაობს, რაც ნებისმიერი ინფრასტრუქტურული პროექტისთვის უპრეცედენტოდ დიდი დროა.

ამ პროექტის განხორციელებაში აზერბაიჯანმა, მხოლოდ საქართველოს მხარეზე რკინიგზის მშენებლობაში, ჯამურად საქართველოს 800 მლნ. დოლარის სეხსხი გამოუყო, თუ მხედველობაში მივიღებთ მხოლოდ 2020 წელს, წლიური ზარალი 383 მლნ. ლარი (125 მლნ.დოლარი), მხოლოდ ერთი წლის ზარალი, საერთო ინვესტიციის 15% შეადგენს, თუ გავითვალიწინებთ ამ უბანზე მოზიდულ მიზერულ ტვირთნაკადების მოცულობას (სადღეისოდ ათვისებულია, რკინიგზის გამტარუნარიანობის მხოლოდ 8-10% ), შესაძლოა დავასკვნად, რომ არსებული რკინიგზა, მცირე ტვირთნაკადების მოზიდვის გამო, პრაქტიკულად უმოქმედოა და ხასიათდება ზარალიანობის მაღალი ხარისხით. მიხედავად იმისა, რომ მარაბდა - ყარწახის რკინგზა 2017 წელს ოფიციალურად გაიხსნა, სადღეისოდ 5 წლის შემდგომაც სატესტო რეჟიმში ფუნქციონირებს, პროექტის მენეჯმენტი ფაქტიურად ვერ აფიქსირებს პროექტის დასრულების საბოლოო ვადას, რაც ნონსენსია ნებისმიერი ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელებისას, - ეუბნება კომერსანტს სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრის პრეზიდენტი და იქვე მეორე მიზეზსაც გვისახელებს. ცაგარეიშვილი ამტკიცებს, რომ ამჟამად საქართველოს მთავრობას ამ სარკინიგზო ხაზისადმი აქვს ინერტული დამოკიდებულება, ეს მაშინ, როცა აზერბაიჯანი და თურქეთი აქტიურად ცდილობენ მათ სასარგებლოდ გაზარდონ ტვირთნაკადი ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალზე, რომლის ქართულ მონაკვეთს წარმოადგენს სწორედ მარაბდა-კარწახის ხაზი. შესაბამისად ექსპერტი დარწმუნებულია, რომ  სახელმწიფოს მხრიდან ანგარიშვალდებულების უგულებელყოფაში უნდა ვეძებოთ მარაბდა-კარწახის სახელმწიფო საწარმოში დაგროვილი კოლოსალური ზარალის მიზეზები.


ტვირთების მოზიდვის მნიშვნელოვანი ბერკეტი გადატანილია აზერბაიჯანის მხარეზე. აზერბაიჯანის მხარე გამოდის ძირითად კომუნიკატორად მოლაპარაკებაში, საგულისხმოა, ტვირთების მოსაზიდად აზერბაიჯანის და ჩინეთის ტრანსპორტის მინისტრების ახლანდელი მოლაპარაკება. ანალიტიკურ დონეზე, მარაბდა - კარწახის რკინიგზის ზარალიანობაზე, საუბარი რთულია, რადგანაც, აღნიშნული სახელმწიფო საწარმო ფაქტიურად დახურულია, არ მოიძებნა წლების მიხედვით სტატისტიკური ინფორმაცია გადაზიდული ტვირთების დინამიკის შესახებ, არ არსებობს სატარიფო ბადე, გაურკვეველია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული აზერბაიჯან - საქართველოს მართვითი კომპანიის შექმნის ბედი. ნებისმიერი შეკითხვის პასუხად, მხოლოდ ერთი განმარტებაა, რომ რკინიგზა მუშაობს სატესტო რეჟიმში. გამომდინარე აქედან, გადაზიდვების მოცულობების კუთხით, ნებისმიერი სანდო ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია მხოლოდ თურქეთის სატრანსპორტო წყაროებზე დაყრდნობით. აბსულუტურად დახურულია სამეთვალყურეო საბჭოს შემადგენლობა, ფუნქიები და ანგარიშვალდებულება. დასკვნის სახით, სავარაუდოდ სახელმწიფოს მხრიდან ანგარიშვალდებულების უგულებელყოფაში უნდა ვეძებოთ, მარაბდა-კარწახის სახელმწიფო საწარმოში დაგროვილი კოლოსალურ ზარალის მიზეზები, - განუმარტა ცაგარეიშვილმა კომერსანტს.


ავტორი: ბელა გელაშვილი.





ევროკომისია საგანგებო გეგმაზე მუშაობს - „რუსული ბუნებრივი აირის მიწოდების შეფერხებისა და სრული შეწყვეტისთვისაც კი უნდა მოვემზადოთ“

ევროკომისია საგანგებო გეგმაზე მუშაობს - „რუსული ბუნებრივი აირის მიწოდების შეფერხებისა და სრული შეწყვეტისთვისაც კი უნდა მოვემზადოთ“
access_time2022-07-06 17:43:29
„ბუნებრივი აირის მიწოდების შემდგომი შეფერხებისა და რუსული ბუნებრივი აირის სრული შეწყვეტისთვისაც კი უნდა მოვემზადოთ, - აღნიშნულის შესახებ ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ევროპარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განაცხადა. ლაიენმა აღნიშნა, რომ ენერგეტიკასთან დაკავშირებით ევროკომისია საგანგებო გეგმაზე მუშაობს, რომელსაც ივლისის თვის შუა რიცხვებისთვის...

6 ივლისი - რეგიონში ქართული ლარი, თურქული ლირა და სომხური დრამი გაუფასურდა

6 ივლისი - რეგიონში ქართული ლარი, თურქული ლირა და სომხური დრამი გაუფასურდა
access_time2022-07-06 17:30:27
ეროვნული ბანკის მიერ 6 ივლისის ვაჭრობის შედეგად, ეროვნული ვალუტა აშშ დოლართან მიმართებით 3.28 თეთრით გაუფასურდა, რის შედეგადაც ერთი დოლარის ოფიციალური ღირებულება 2.9038 ლარი გახდა. ქართული ლარის კურსით ვაჭრობა Bloomberg-ზე დილიდან 0.95%-ით გამყარდა და 17:00 საათისთვის 1 დოლარი 2.9105 იყო. თურქული ლირა დოლართან მიმართებით გაუფასურდა და 17.25 შეადგინა. თუმცა Bloomberg-ის სავაჭრო სისტემაში დილიდან თურქული ლირით ვაჭრობა 1.24%-ით გამყარდა, 17:00 საათისთვის 1 დოლარი...

დავით ნარმანია - ამ ეტაპზე, რუსეთიდან ელექტროენერგიას პრაქტიკულად არ ვიღებთ

დავით ნარმანია - ამ ეტაპზე, რუსეთიდან ელექტროენერგიას პრაქტიკულად არ ვიღებთ
access_time2022-07-06 15:00:00
ჩვენ ამ ეტაპზე, რუსეთიდან ელექტროენერგიას პრაქტიკულად არ ვიღებთ, ვინაიდან ბოლო თვეების განმავლობაში კარგი გამომუშავება გვაქვს და პირიქით, ელექტროენერგია თურქეთში ექსპორტზე გადიოდა, - ამის შესახებ საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის თავმჯდომარემ, დავით ნარმანიამ განაცხადა. მისი თქმით, ელექტროენერგიის ექსპორტი ძირითადად, მაის-ივნისის პერიოდში...

საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა - რომელი სესხები უფრო გაძვირდა?

საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა - რომელი სესხები უფრო გაძვირდა?
access_time2022-07-06 16:00:00
2022 წლის მაისში, გაცვლითი კურსის ეფექტის გამორიცხვით, სესხები წლიურად 18.1%-ით გაიზარდა და 43.1 მლრდ ლარი შეადგინა. ამის შესახებ ეროვნული ბანკის მიმოხილვაშია აღნიშნული. სებ-ის ინფორმაციით, სესხების ზრდა მეტწილად ლარით დაკრედიტების ზრდამ განაპირობა. ლარით დაკრედიტება წლიურად 21.8%-ით გაიზარდა და მთლიანი სესხების ზრდაში 9.9 პპ წვლილი...

„ვენდისში“ კრიპტოვალუტით გადახდა უკვე შესაძლებელია

„ვენდისში“ კრიპტოვალუტით გადახდა უკვე შესაძლებელია
access_time2022-07-06 12:55:27
„ვენდის“ საქართველოს წარმომადგენლობა ერთგულ მომხმარებელს უკვე კრიპტოვალუტით გადახდის შესაძლებლობას აძლევს. ამერიკული რესტორნების ქსელში ჭავჭავაძის გამზირზე მდებარე „ვენდის“ რესტორანი პირველი ობიექტია, სადაც კრიპტომფლობელები ნებისმიერ მენიუს 5 ტიპის კრიპტოვალუტით შეიძენენ. უახლოეს დროში გადახდა კრიპტო ელექტრონული საფულედან „ვენდისა“ და „დანკინის“ სრულ ქსელში იქნება შესაძლებელი ეროვნული ვალუტის ექვივალენტი საუკეთესო კურსით. ამერიკული რესტორნების ქსელი „ვენდი“ პირველი საცალო ქსელია...


მსგავსი სიახლეები

up