ლარიზაციამ ლარი გააუფასურა

ლარიზაციამ ლარი გააუფასურა

access_time2019-10-31 12:21:37

2017 წლის დასაწყისში ხელისუფლებამ ლარის მიმართ ნდობის განმტკიცების და ეკონომიკური სტაბილიზაციის მიზნით ლარიზაციის, იგივე დედოლარიზაციის კამპანია წამოიწყო. დოლარიზაციის მაღალი დონე გარდამავალი ეკონომიკის მქონე ქვეყნებისთვის მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს, ვინაიდან არასტაბილურობისა და გარეგანი რყევების ზემოქმედების ხარისხი ეკონომიკაზე მაღალია, რის გამოც ადგილობრივი ვალუტა ნდობას კარგავს და უცხოური ვალუტისადმი მიდრეკილება იზრდება.


სწორედ ამ პრობლემასთან საბრძოლველად მთავრობამ ლარიზაციის 10 პუნქტიანი გეგმა წარმოადგინა, რომლის მიხედვითაც პირველ ეტაპზე 100 ათას, ხოლო მეორე ეტაპზე 2019 წლიდან 200 ათას ლარამდე სესხები მხოლოდ ეროვნულ ვალუტაში გაიცემა. გარდა ამისა მთავრობამ, ეროვნულ ბანკთან ერთად, შეიმუშავა მექანიზმი, რომლის მიხედვითაც, ხელი შეეწყო 2015 წლის 1 იანვრამდე გაცემული სესხების გალარებას, როგორც ერთჯერადი სოციალური ღონისძიება იმ მსესხებლებისთვის, ვინც ყველაზე მეტად დაზარალდა გაცვლითი კურსის გაუფასურებით.


კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი, რომელიც ლარიზაციის ტემპების დაჩქარებასთან მჭიდრო კავშირში იყო ლარში სავალდებულო ფასდადება, კერძოდ, იურიდიულ პირებისთვის ნებისმიერი საქონლის ან მომსახურების ფასის გამოქვეყნება სავალდებულო გახდა მხოლოდ ლარით. მთავრობის ამ კამპანიამ გარკვეული პოზიტიური შედეგები გამოიღო და სესხების დოლარიზაცია 65,4%-დან 57%-მდე შემცირდა. მაგრამ პარალელულად გაჩნდა კითხვები, თუ რამდენად გაიზარდა მოსახლეობაში ეროვნული ვალუტის მიმართ ნდობა და რა უარყოფითი შედეგები მოჰყვა ხელოვნურ ლარიზაციას?


მოხდა თუ არა რისკების სათანადო გაანალიზება



უნდა ითქვას, რომ პროგრამის განხორციელებამდე რისკების სათანადო გაანალიზება არ მომხდარა. დედოლარიზაციის ყველაზე ეფექტური გზა, ეროვნული ვალუტის მიმართ მოსახლეობის ნდობის განმტკიცებაა, თუმცა იმ ფონზე, როცა ლარი მუდმივად კარგავს პოზიციებს დოლართან მიმართებით, თითქმის შეუძლებელი ხდება ხელოვნური შეზღუდვებით მისდამი ნდობის ზრდა. ამის პრაქტიკული დადასტურებაა დეპოზიტების დოლარიზაცია, რომელიც ამ პერიოდში მხოლოდ 2%-ით შემცირდა. გარდა ამისა არსებობს მოსაზრება, რომ ხელოვნურად ლარზე მოთხოვნის ზრდამ ლარის გაუფასურებას შეუწყო ხელი, რაზეც აშკარად არ იყო ნაფიქრი პროგრამის ავტორების მიერ.


რა გავლენა იქონია პროგრამამ ლარის კურსზე?


იმისთვის, რომ გავიგოთ, იქონია თუ არა გავლენა ლარიზაციის პროგრამამ ლარის გაუფასურებაზე, უნდა ვნახოთ როგორ შეიცვალა ფულადი მასის აგრეგატები პროგრამის განხორციელებიდან დღემდე. მაგალითად, მონეტარული აგრეგატი M2, რომელიც ითვლის მიმოქცევაში არსებულ ეროვნულ ვალუტას პლუს დეპოზიტებზე არსებული ანაბრები (ბანკთაშორის და სამთავრობო დეპოზიტების გარდა) პროგრამის დაწყებიდან, ანუ 2017 წლის იანვრიდან 2019 წლის აგვისტოს ჩათვლით 76%-ით არის გაზრდილი. ამავე პერიოდში ბანკებს გარეთ არსებული ნაღდი ფული M0 აგრეგატი 44,5%-ით არის გაზრდილი. ლოგიკურია ვივარაუდოთ, რომ ლარიზაციის კამპანიამ მიმოქცევაში არსებული ფულის მასის აღნიშნული ზრდა მნიშვნელოვნად დააჩქარა, რამაც ლარის გაუფასურებას შეუწყო ხელი. ამ მოსაზრებას არ იზიარებენ საქართველოს ეროვნულ ბანკში. კერძოდ, იქ მიაჩნიათ, რომ ფულის მასის ზრდასა და ლარის გაუფასურებას შორის კავშირი არ არსებობს, რაც განვითარებული ფინანსური სექტორის დამსახურებაა. პრაქტიკულად კი, ლარიზაციის პროგრამის მოწინააღმდეგე ექსპერტების მოსაზრებები უფრო გამართლდა. ლარმა გაუფასურების ისტორიულ მაჩვენებელს მიაღწია, სახეზეა ინფლაციური პროცესები და ეროვნული ბანკი მუდმივად ამკაცრებს რეფინანსირების განაკვეთს, რაც ცხადია ეკონომიკურ ზრდაზე უარყოფითად აისახება.


ნებისმიერ შემთხვევაში დედოლარიზაციის მიღწევის უმთავრესი გზა ეროვნული ვალუტის მიმართ ნდობაზე გადის. ლარიზაცია არ უნდა იყოს თვითმიზანი, მისი მიღწევა ეკონომიკური გაჯანსაღების და მუდმივი სტაბილიზაციის ფონზე ხდება და ხელოვნური ჩარევა ხშირად კონტრპროდუქტიული შედეგების მომტანი უფროა. საქართველოში დოლარიზაციის მაღალი დონე არის ობიექტური გარემოების შედეგი, ვინაიდან ჩვენ ვერ ვიტყვით დოლარზე უარს იმ პირობებში, როდესაც მხოლოდ მოხმარების ნაწილში 80% იმპორტს უჭირავს.


ამდენად, დოლარის ლარით ჩანაცვლების პროცესი უნდა მიმდინარეობდეს ეკონომიკის გაჯანსაღების პარალელურად. დოლარიზაციის დონე ყოველთვის დამოკიდებული იქნება იმაზე თუ რამდენად შეუქცევადია ეკონომიკური აღმავლობის პროცესი და რამდენად პროგნოზირებადია ეკონომიკური გარემო. სწორედ სტაბილურობის განცდა და პროგნოზირების შესაძლებლობა შეიძლება იქცეს ეროვნული ვალუტის მიმართ ნდობის საფუძვლად.



bfm.ge




გერმანიის მიმართულებით ავიაბილეთები ძვირდება – ​Ryanair-მა მგზავრები უკვე გააფრთხილა

გერმანიის მიმართულებით ავიაბილეთები ძვირდება – ​Ryanair-მა მგზავრები უკვე გააფრთხილა
access_time2019-12-11 19:30:09
“ლოუკოსტერი” Ryanair-ი იმ მგზავრებს, რომელთაც 2020 წლის 1-ელი აპრილის შემდეგ გერმანიის აეროპორტებში ფრენებზე ქონდათ ავიაბილეთები შეძენილი საავიაციო გადასახადის ზრდის შესახებ აფრთხილებს. ავიაკომპანია ასეთ მგზავრებს განუმარტავს, რომ საავიაციო გადასახადის ზრდის გამო, შეძენილი ავიაბილეთის ღირებულებას თანხა დაამატონ, ან დაიბრუნონ ბილეთებში გადახდილი თანხა, ჯარიმის გარეშე.მგზავრებმა გადაწყვეტილება 18 დეკემბრამდე უნდა...

ბანკების მიმართ პრეტენზიები 129%-ით გაიზარდა - რას ედავება მომხმარებელი საფინანსო სექტორს

ბანკების მიმართ პრეტენზიები 129%-ით გაიზარდა - რას ედავება მომხმარებელი საფინანსო სექტორს
access_time2019-12-11 17:30:09
2019 წლის 10 თვეში კომერციულ ბანკებში მომხმარებლების მიერ დაფიქსირებული პრეტენზიების რაოდენობამ 11 101 შეადგინა, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან (4 842) შედარებით 129%-ით...

„ლაღიძის წყლების შენობაში 5 მილიონს არავინ გადაიხდის“

„ლაღიძის წყლების შენობაში  5 მილიონს არავინ გადაიხდის“
access_time2019-12-11 16:20:50
„ლაღიძის წყლების“ ისტორიულ ადგილზე - რუსთაველის 24-ში,  აღდგენის სურვილი საქართველოს ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა გამოთქვა და   შესაბამისი დავალება თბილისის მერს, კახა კალაძეს მისცა. “ლაღიძის წყლების” ყოფილი შენობის გამოსყიდვა მერიას მიზანშეწონიდალად არ მიაჩნია. გამოსყიდვის ღირებულება 5 მილიონი ამერიკული დოლარია,“ -ასე ეხმაურება მერია ლაღიძის წყლების შენობის გამოსყიდვის ამბავს....

ანაკლიის პორტის აშენების ალტერნატივები არსებობს

ანაკლიის პორტის აშენების ალტერნატივები არსებობს
access_time2019-12-11 15:12:59
რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს დაქვემდებარებაში არსებული, სსიპ „ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტოს“ ხელმძღვანელი დავით ჯავახაძე აცხადებს, რომ ანაკლიის პორტის აშენების ალტერნატივები არსებობს, თუმცა სახელმწიფო “ანაკლიის განვითარების კონსორციუმთან” არსებულ ხელშეკრულებაზეა კონცენტრირებული. “ინტერპრესნიუსის” კითხვაზე, თუ სახელმწიფო “ანაკლიის განვითარების კონსორციუმთან” ხელშეკრულებას შეწყვეტს, როგორ გეგმავს...

პრეცედენტული გადაწყვეტილება–ლისის ტბაში წყალი ბიზნესმენ რამაზ ახვლედიანს ეკუთვნის, სანაპირო/მიმდებარე ტერიტორია–მამუკა ხაზარაძის კომპანიებს

პრეცედენტული გადაწყვეტილება–ლისის ტბაში წყალი ბიზნესმენ რამაზ ახვლედიანს ეკუთვნის, სანაპირო/მიმდებარე ტერიტორია–მამუკა ხაზარაძის კომპანიებს
access_time2019-12-11 18:30:41
„საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება პრეცედენტული, ისტორიული და ჭეშმარიტად სამართლიანობის აღდგენის აქტია. საერთო სასამართლოების სისტემაში, წინამდებარე დავა პირველი შემთხვევაა და სასამართლოს განმარტებები მნიშვნელოვნად ხელს შეუწყობს ერთგვაროვანი პრაქტიკის დამკვიდრებას. კანონმა ლიცენზიის სახეობა გააუქმა, სახელმწიფომ კანონის მოთხოვნამდე წარმოშობილი სამართალ-ურთიერთობა არ ცნო, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით კი, დღეს უპირობოდ იქნა...


მსგავსი სიახლეები

up