„კომერსანტის“ შეკითხვა ეროვნულ ბანკს და „ქართულ ოცნებას“: ვინ არის პასუხისმგებელი იმაზე, რომ ექვსი წლის მანძილზე  „ორი ბანკი ჭამდა ქვეყანას“ ?

„კომერსანტის“ შეკითხვა ეროვნულ ბანკს და „ქართულ ოცნებას“: ვინ არის პასუხისმგებელი იმაზე, რომ ექვსი წლის მანძილზე „ორი ბანკი ჭამდა ქვეყანას“ ?

access_time2018-07-30 09:00:00


 კომერსანტი“ სისტემატურად წერდა და სვამდა შეკითხებს იმ პრობლემებზე, რომლებიც დაგროვდა „ქართული ოცნების“ მმართველობის პერიოდში, მაგრამ  მთავარი პოლიტიკური ძალა მათ უბრალოდ არ იმჩნევდა და ,შესაბამისად, არც რეაგირებდა.

ამჯერად, „კომერსანტი“ რუბრიკით  - „შეკითხვა ხელისუფლებას“ ყოველ კვირა, კიდევ ერთხელ, კონკრეტულად მიმართავს ხელისუფლებას და მოითხოვს პასუხებს ყველა  პრობლემებზე,  რომელიც  უკვე იქცა ქვეყნის განვითარების მთავარ შემაფერხებელ  მიზეზად.

 

„ქართული ოცნების“ 6-წლიანი მმართველობის შემდეგ, პარტიის ლიდერმა ბიძინა ივანიშვილმა აღიარა, რომ  სიღარიბე გაიზარდა და “ორმა ბანკმა გადაჭამა ქვეყანა“.  ივანიშვილის განცხადებას მმართველი პარტიის უმეტესობა აღფრთოვანებით შეხდა და დაეთანხმა. მაგრამ არც ერთს საკუთარი პასუხისმგებლობა  არ გახსენებია.

 

ის, რომ ორი ბანკი, არა მარტო ჭამდა საქართველოს, არამედ არ აძლევდა განვითარების საშუალებას, წლების მანძილზე ცნობილია. თუმცა, საქმე მხოლოდ „საქართველოს ბანკში“ და „თიბისი ბანკში“ არ არის. ფაქტია, რამდენ უფლებასაც მისცემს ხელისუფლება საბანკო სექტორს, სწორედ ეს განსაზღვრავს -  იქნება  თუ არა ეს ბიზნესი ეკონომიკის მუხრუჭი და მოსახლეობის გამღარიბებელი. ამ ყველაფერში დამნაშავეა საქართველოს ეროვნული ბანკი -  როგორც მისი წინა ხელმძღვანელობა ისე დღევანდელი,  რომელიც უფლებას აძლევს კომერციულ ბანკებს, რომ სექტორი იყოს ოლიგოპოლიზირებული.


ასევე დამნაშავეა  მთავრობა და პარლამენტი. რომელმაც მიიღო ანტიმონოპოლიური კანონმდებლობა, სადაც  მონოპოლიად ითვლება ის ბაზრის მოთამაშე, ვისი წილიც 40 % -ზე მეტია. სწორედ ამგვარმა კანონმდებლობამ  შეუწყო ხელი საბანკო ბაზარზე ოლიგოპოლიების შექმნას.

 

კომერსანტის შეკითხვა ეროვნულ ბანკს და „ქართული ოცნებას“: ვინ არის პასუხისმგებელი იმაზე, რომ თქვენს მიერ შექმნილი კანონმდებლობით და რეგულაციებით ორი ბანკი „ჭამდა“ ქვეყანას“? 


 2018 წლის 1 ივლისის მონაცემებით  ფიზიკური პირების ვალი 16 კომერციული ბანკის მიმართ 12,5 მილიარდი ლარია, ხოლო  UNICEF  - ის ბოლო კვლევის თანახმად უკიდურეს სიღარიბეში მყოფი პირების წილი სოფლად  4%, ხოლო ურბანულ დასახლებებში - 4,5%  -ია.

 

კოალიცია “ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო“ ხელისუფლებაში 2012 წლის 5 ოქტომბერს მოვიდა. 9 ოქტომბერს ივანიშვილი ბიზნესს ხელშეუხებლობას,  ბაზარზე მონოპოლიების აღკვეთას, ხოლო საზოგადოებას  საბანკო  სესხებზე საპროცენტო განაკვეთების  შემცირებას დაჰპირდა.

 

“ქართული ოცნება“  VS  ბანკები

 


პირველი საკანონმდებლო ცვლილებით, რომელიც  „ქართულმა  ოცნებამ“  2014 წლის მარტში   „თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის შესახებ“კანონში  შეიტანა  ადგილობრივ ბაზარზე  კომერციული ბანკების  ხელშეუხებლობა დაუშვა:

 

თუ კომერციული ბანკები კრედიტის რომელიმე სახეზე ერთსა და იმავე საპროცენტო განაკვეთს დააწესებენ და ამით  მიზანმიმართულად შეზღუდავენ კონკურენციას,  კონკურენციის სააგენტო მათ ვერ დააჯარიმებთ - კონკურენციის შესახებ კანონმა კომერციული ბანკებისთვის, ელექტრონული კომუნიკაციების და ენერგეტიკის სფეროში მოქმედი კომპანიებისთვის გამონაკლისი დაუშვა. 

 

თუ რატომ ?  ამ კითხვაზე  პასუხი  დღემდე გაუცემელია.

 

 ასევე დღემდე სადაოა აღნიშნულ  კანონით ბაზარზე უპირატესი მოთამაშის დადგენის წესი. ეს საკითხი კონკრენციის სააგენტომ უნდა შეისწავლოს და დაადგინოს.


 თუმცა საბანკო ბაზარზე შექმნილი ვითარებით,   კონკურენციის სააგენტო ამ დრომდე  არ  დაინტერესებულა.

 

საბანკო სექტორს  არაპროფილური აქტივების ფლობა  ( ანუ სხვა ბიზნესებში თანამოანაწილეობა )  კომერციულ ბანკებს 2014  წელს  აეკრძალათთუმცა კანონი  არ კრძალავს, რომ ბანკის აქციონერებს ჰქონდეთ ეს ბიზნესი,  რაც  ბაზარზე ჯანსაღ კონკურენციას  კლავს.  საბანკო სექტორში  არაპროფილურ  აქტივებს “თიბისი  ბანკი“ და “საქართველოს ბანკი “ ფლობდნენ.  აქტივები გამიჯნულია, თუმცა ბანკების მიერ  შექმნილი კომპანიები სადაზღვევო, ჯანდაცვის  და სამშენებლო სექტორში უპირობო ლიდერები არიან.

 

“ქართულმა ოცნების“  დეპუტატების მეჭიაური-ებანოიძის კანონპროეატის  პარლამენტში დამტკიცების შემდეგ  2015 წლის  ოქტომბერში საფინანსო ზედამხედველობის სააგენტო  რომელსაც კომერციულ ბანკებზე ზედამხედველობა უნდა განეხორციელებინა ეროვნულ ბანკს გამოეყო. თუმცა სააგენტომ სამი დღეც ვერ იმუშავა, რადგან საკონსტიტუციო სასამართლომ ეს უწყება 39 დეპუტატაის სარჩელის საფუძველზე არაკონსტიტუციურად სცნო.  საბანკო სექტორის ზედამხედველობა ისევ ეროვნული ბანკის ხელში გადავიდა.

 

2014 წელს საფინანსო ბაზარზე ონლაინ საკრედიტო ორგანიზაციები  შემოვიდნენ, რომლებიც კომერციულმა ბანკებმა დააფუძნეს. ორგანიზაციები  სესხებს  მარტივად  პირადობის მოწმობის საფუძველზე საკრედიტო ისტორიის გადამომწმების გარეშე გასცემდნენ. ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი 700-800 % -ი იყო.  ეს სექტორი, ფაქტობრივად, არ  რეგულირდებოდა.   

 

2017 წლის 1 იანვირიდან  მთავრობამ მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები და ეფექტური განაკვეთი  100%-მდე დასწია.  სესხის გაცემის წესებიც გამკაცრდა თუმცა ამან ვითარება ვერ შეცვალა.

 

2017 წლის ბოლოს მოვალეთა რეესტრში  238 563 მოქალაქე დაფიქსირდა.  2017 წლის მე-4 კვარტალის მონაცემებით კი კომერციული ბანკების დასაკუთრებული უძრავი და მოძრავი ქონების მოცულობამ 209 192 767 ლარი შეადგინა.  ყველაზე დიდი მოცულობის ქონება „საქართველოს ბანკის“ ანგარიშზე ირიცხება და  94,9 მლნ ლარს შეადგენს. მეორე ადგილზე – 58,5 მლნ ლარით არის „თიბისი ბანკი“. სამეულში შედის „ბანკი ქართუ“, რომლიც ანგარიშზეც 31,8 მლნ ლარიც დასაკუთრებული უძრავი და მოძრავი ქონება ირიცხება.

 

ბოლო საკანონმდებლო ცვლილება,  რომელმაც  საბანკო ბაზარზე  პასუხისმგებლიანი დაკრედიტება უნდა უზრუნველყოს 2018 წლის 1 ივნისიდან ამოქმედდა. კომერციული ბანკები სესხებს შემოსავლების დასაბუთების გარეშე ვერ გასცემენ.  ასევე დაგეგმილია ონლაინ კრედიტებზე და მიკროსაფინანსო სესხებზე საპროცენტო ზღვარის 50%-მდე დაწევა.

 

ეს მცირე ანალიზი აჩვენებს, რომ 6 წლის განმავლობაში  იმისთვის,  რომ მოსახლეობა კომერციული ბანკების, ონლაინ საკრედიტო ორგანიზაციების  და  მიკროსაფინანსო  ორგანიზაციების  უპასუხისმგებლო დაკრედიტებისგან დაეცვა,  ხელისუფლებამ არაფერი არ გააკეთა.  ასევე ვერ მოხდა  საფინანსო ბაზარზე ჯანსაღი კონკურენციის უზრუნველყოფა. თუ რატომ?  ამ კითხვაზე პასუხი  ხელისუფლებას ჯერჯერობით არ გაუცია. ამ ეტაპზე საბანკო სექტორის ლობირებასა  და გავლენების ზრდაში  მხოლოდ ექსპრემიერ  გიორგი კვირიკაშვილს ადანაშაულებენ.


ნინო ნატროშვილი

 

 

 

 





დღის TOP 10 საინტერესო ამბავი

დღის TOP 10 საინტერესო ამბავი
access_time2021-09-23 21:00:22
დღის TOP 10 საინტერესო ამბავი:   1. ბათუმში კუნძულის აშენებას „ამბასადორი“ აპირებს – ახალი მონაცემები აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, თორნიკე რიჟვაძის მიერ დაანონსებული კუნძულის მშენებლობას ბათუმში შპს „ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ გეგმავს.     2. მუნიციპალიტეტების შავი ხვრელი - რატომ...

ლარი დოლართან მიმართებით გაუფასურდა, ევროსთან კი გამყარდა

ლარი დოლართან მიმართებით გაუფასურდა, ევროსთან კი გამყარდა
access_time2021-09-23 18:00:28
23 სექტემბრის ვაჭრობის შედეგად ლარი აშშ დოლართან მიმართებაში 0.24 თეთრით 3.1179-მდე გაუფასურდა. Bloomberg-ის პლატფორმაზე დღის ბოლოს კურსმა 3.1100 შეადგინა. საერთაშორისო ვალუტებიდან ლარი ევროსთან 0.19 თეთრით 3.6532-მდე გამყარდა, ხოლო ბრიტანულ ფუნტთან 1.36 თეთრით 4.2650-მდე გაუფასურდა. თურქულ ლირასთან ლარი 0.01 თეთრით 0.3601-მდე, ხოლო აზერბაიჯანულ მანათთან 0.31 თეთრით 1.8322-მდე გამყარდა. 100 რუსულ რუბლთან კი 0.58 თეთრით 4.2872-მდე, ხოლო 1000 სომხურ დრამთან 3.35 თეთრით...

ბათუმში კუნძულის აშენებას „ამბასადორი“ აპირებს – ახალი მონაცემები

ბათუმში კუნძულის აშენებას „ამბასადორი“ აპირებს – ახალი მონაცემები
access_time2021-09-23 17:20:01
აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, თორნიკე რიჟვაძის მიერ დაანონსებული კუნძულის მშენებლობას ბათუმში შპს „ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ გეგმავს. ეს ინფორმაცია „ბათუმელებმა“ ინფორმირებულ პირებთან კომუნიკაციისა და საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით დაადასტურა. ინვესტორი ელგუჯა ქებურიასთან ერთად ბიზნესმენი ფრიდონ ქათამაძეა, თუმცა მისი წილი კომპანიაში ბევრად მცირე – 18 პროცენტია. ამ პროექტისთვის შპს „ამბასადორ ბათუმი აილენდი“ 2021 წლის ივნისში დააფუძნა ოფშორში,...

BAG ინდექსი: კომპანიების საინვესტიციო გეგმები პანდემიამდე არსებულ მდგომარეობას უბრუნდება

BAG ინდექსი: კომპანიების საინვესტიციო გეგმები პანდემიამდე არსებულ მდგომარეობას უბრუნდება
access_time2021-09-23 14:30:32
BAG ინდექსის ფარგლებში, საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია, წევრებისა და მათი შვილობილი კომპანიების ინვესტიციების ცვლილების ტენდენციასაც აკვირდება. ცხადია, 2020 წელს, მკვეთრად შემცირებული შიდა თუ საგარეო მოთხოვნის, ლოგისტიკური სირთულეებისა და სხვა დაბრკოლებების გათვალისწინებით, კომპანიებმა თავიანთი საინვესტიციო გეგმები მნიშვნელოვნად დააკორექტირეს. მიმდინარე წელს კი, პანდემიის მიუხედავად, ინვესტიციების ზრდის ტემპი კოვიდამდე არსებულ მდგომარეობას უბრუნდება. ცნობისათვის, 2019 წელს ჯამური ინვესტიციები...

ვლადიმერ პაპავა: საუბარი, რომ „ვისოლში“ საწვავი არ ჩავასხათ, კონკრეტულ ქსელში საკვები არ ვიყიდოთ, ბიზნესზე ტერორია

ვლადიმერ პაპავა: საუბარი, რომ „ვისოლში“ საწვავი არ ჩავასხათ, კონკრეტულ ქსელში საკვები არ ვიყიდოთ, ბიზნესზე ტერორია
access_time2021-09-23 14:55:34
ეკონომიკის ექსპერტმა ვლადიმერ პაპავამ სარეკლამო ბიზნესზე ზეწოლის შესახებ „პრაიმტაიმის“ პრეს–კლუბში განცხადება გააკეთა. მისი თქმით, იმაზე საუბარი, რომ „ვისოლში“ საწვავი არ ჩავასხათ, კონკრეტულ ქსელში საკვები არ ვიყიდოთ, ბიზნესზე ტერორია. „ქვეყანაში დღეს წინასაარჩევნო პერიოდია. დაძაბული სიტუაციაა. პოლიტიკურად ცხელი შემოდგომაა. ამ პირობებში არის ხშირი ურთიერთბრალდება. ამაში, სამწუხაროდ, ყვება ბიზნესი. ნუ გვავიწყდება, რომ ცხოვრება არჩევნების შემდეგაც გრძელდება და ეს...


მსგავსი სიახლეები

up