ჰესები, „ლუკოილი“, „გალფი“, „ბილაინი“ და სხვა -  რა ბიზნესებს ფლობენ რუსეთის მოქალაქეები საქართველოში

ჰესები, „ლუკოილი“, „გალფი“, „ბილაინი“ და სხვა - რა ბიზნესებს ფლობენ რუსეთის მოქალაქეები საქართველოში

access_time2019-06-29 10:00:07

საქართველოს დამოუკიდებლობის 24 წლის განმავლობაში რუსეთის ფედერაცია ერთადერთი სახელმწიფოა, რომელთანაც ქვეყანას მუდმივი კონფლიქტი აქვს და ურთიერთობის მოგვარება საქართველოს ვერც ერთმა ხელისუფლებამ ვერ მოახერხა. 2003 წელს ვარდების რევოლუციით მოსული ხელისუფლების პირობებში უფრო მეტად გამოიკვეთა ქვეყნის საგარეო კურსი. როგორც პრეზიდენტი, ისე მთავრობა საკუთარ განცხადებებში მუდმივად ხაზს უსვამდა დასავლეთთან თანამშრომლობის მნიშვნელობას და აქტიურად მუშაობდა საქართველოს ევროატლანტიკურ ინტეგრაციაზე. 2004 წლის 17 დეკემბერს საქართველოს მთავრობაში შეიქმნა ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატი, რომლის მთავარი მიზანი იყო სწორედ ნატოსა და ევროკავშირთან საქართველოს თანამშრომლობის გაღრმავება; პოლიტიკური, სამართლებრივი, სამხედრო, ეკონომიკური და კულტურული ინტეგრაციის ხელშეწყობა. ევროპასთან თანამშრომლობის გაღრმავებას რუსეთის მხრიდან რეაქცია მოჰყვა - 2006 წელს ქართული ღვინის, მინერალური წყლების და სოფლის მეურნეობის პროდუქციის გაყიდვა აიკრძალა და დაწესდა, როგორც შემდეგ ამას უწოდეს, “პოლიტიკური ემბარგო”.

 

იმ პერიოდში აღნიშნული პროდუქციის ძირითადი ექსპორტი საქართველოდან სწორედ რუსეთში ხორციელდებოდა, შესაბამისად, ემბარგო მნიშვნელოვანი დარტყმა აღმოჩნდა საქართველოს ეკონომიკისთვის. ეკონომიკურ სანქციებს 2008 წელს ცხინვალის რეგიონში სამხედრო კონფლიქტი მოჰყვა. რუსეთის მიერ საქართველოს განხორციელებული აგრესიის შეჩერება რამდენიმე კვირაში ევროკავშირის თავმჯდომარე ქვეყნის, საფრანგეთის პრეზიდენტის უშუალო ჩარევით მოხერხდა. იმავე წელს რუსეთმა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობა აღიარა. საქართველომ კი აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთს ოფიციალურად უწოდა ”რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებული ტერიტორები“. საქართველომ შესაბამისი კანონმდებლობაც მიიღო, რომლის მიხედვითაც აღნიშნულ ტერიტორიებზე ეკონომიკური საქმიანობა უნდა განხორციელდეს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, მისი დარღვევის შემთხევაში გავრცელდება სანქციები როგორც უშუალოდ იმ კომპანიებზე, ვინც ამგვარ საქმიანობას ეწევა, ისე იმ პირებზე, რომლებიც პირადაპირ ან არაპირდაპირ ფლობენ კაპიტალს ამ კომპანიაში ან რაიმე ფორმით გავლენას ახდენენ მათ მიერ გადაწყვეტილების მიღებაზე. ომამდე რამდენიმე თვით ადრე გაუქმდა სტრატეგიული ობიექტების ცნება და განსაკუთრებული მნიშვნელობის ქონების სტატუსი მხოლოდ 5 ობიექტს მიენიჭა. დანარჩენი კი პრივატიზაციას დაექვემდებარა. იმ დროინდელი ხელისუფლება ხაზგასმით აღნიშნავდა, რომ ბევრს მუშაობდა, რათა ქვეყანაში გაზრდილიყო უცხოური ინვესტიციების შემოსვლა.

 

თუმცა, აღსანიშნავია, რომ ისეთ მნიშვნელოვან სფეროებში, როგორიც არის ელექტროენერგია, წყალმომარაგება, მადნეული, მინერალური წყლები, განხორციელებული ინვესტიციების დიდი წილი რუსულ კომპანიებზე მოდის. 2015 წლის მდგომარეობით, კომპანია ინტერ რაო”, რომლის აქციონერები რუსული სახელმწიფო კომპანიები არიან, ფლობენ საქართველოს ენერგოსადისტრობუციო კომპანია “თელასს”, თბოსადგურ “მტკვარი ენერგეტიკას”, ჰესებს “ხრამჰესი 1”, “ხრამჰესი 2”. „ინტერ რაოს“ მართვაში აქვს გადაცემული ყველაზე მძლავრი ჰიდროელექტროსადგური “ენგურჰესი”. რუსეთის მოქალაქე ფლობს შპს “ენერგიასაც”, რომელსაც ეკუთვნის დარიალი ჰესი, ლარსი ჰესი, შილდა ჰესი. რუსეთის მოქალაქეების საკუთრებაშია ავანიჰესი, ალგეთი ჰესი, სკურდიდი ჰესი. ქართული და რუსული მხარე ერთობლივად ფლობენ საქრუსენერგოსაც”, რომელიც ქვეყანაში ელექტროენერგიის გადამცემ სისტემას განკარგავს. რუსეთის მოქალაქეების საკუთრებაშია ჟინვალჰესი, აგრეთვე თბილისის, მცხეთისა და რუსთავის წყალმომარაგების კომპანია “ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერს”.

 

რუსეთის მოქალაქეების საკუთრებაშია ნავთობ კომპანიები ლუკოილი”, “გალფი”, „ფოთის ნავთობტერმინალი”, ძვირფასი ლითონების მომპოვებელი კომპანიები RMG Gold და RMG Copper, აგრეთვე მინერალური წყლების მწარმოებელი “ბორჯომი”, მუდმივი დენის მაგისტრალური ელმავლების მწარმოებელი სს ელმავალმშენებელი, “ვითიბი ბანკი ჯორჯია”, ფიჭური კავშირგაბმულობის კომპანია “ბილაინი” და ბევრი სხვა კომპანიები. აღსანიშნავია რომ, იმ ფონზე, როდესაც საქართველოში პრობლემები ექმნებათ ირანისა და ინდოეთის მოქალაქეობის მქონე ბიზნესმენებს, შეუფერხებლად საქმიანობენ ის რუსული კომპანიები, რომლებსაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და ევროკავშირმა სანქციები დაუწესა - მათ შორისაა “ლუკოილი”, “ვითიბი ბანკი” და “როსნეფტი”, რომელიც ოფშორული კომპანიების საშუალებით ფლობს ფოთის ნავთობტერმინალებს და ბენზინგასამართი სადგურების ქსელს. უკრაინაში ყირიმის ნახევარკუნძულის ოკუპაციის პროცესის დაწყებიდან მალევე, 2014 წლის 6 მარტს, ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც, აშშ-ს მიეცა უფლება, გაეყინა საბანკო ანგარიშები, ასევე, გამოეყენებინა სამგზავრო აკრძალვები იმ პირების მიმართ, რომლებიც მონაწილეობდნენ ყირიმის უკრაინიდან გამოყოფაში. აღნიშნული გადაწყვეტილებიდან მალევე, ევროკავშირმა და კანადამ რუსეთის ფედერაციას, კონკრეტულად კი რუს პოლიტიკოსებსა და რუსეთის ხელისუფლებასთან დაკავშირებულ კომპანიებს პირველი სანქციები 2014 წლის 17 მარტს დაუწესა. ეს გადაწყვეტილება რუსეთის მიერ უკრაინის ტერიტორიის, ყირიმის ნახევარკუნძულის ოკუპაციისა და 16 მარტს ყირიმში ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგების გამოცხადების შემდეგ მიიღეს. ევროკავშირმა თავის ტერიტორიაზე შესვლა აუკრძალა და აქტივები გაუყინა რუსეთისა და ყირიმის 21 თანამდებობის პირს, მათ შორის დუმის რამდენიმე დეპუტატს.

 

აშშ-ს სახაზინო დეპარტამენტმა კი გარდა რუსი დეპუტატებისთვის შეზღუდვების დაწესებისა, სანქცია დაუწესა კომპანიებს, რომლებიც პირდაპირ არიან დაკავშირებული რუსეთის ხელისუფლებასთან. რუსეთის მიმართ საქნციები ამით არ ამოწურულა. უკრაინაში განვითარებული მოვლენების გამო რუსეთს შეზღუდვები დაუწესეს ევროკავშირის არაწევრმა სახელმწიფოებმაც, მათ შორის ნორვეგიამ, შვეიცარიამ, უკრაინამ, მოლდავამ, ავსტრალიამ და იაპონიამ. სანქციები რუსეთის წინააღმდეგ 2014 წლის განმავლობაში რამდენიმეჯერ გააფართოვეს ევროკავშირმა და აშშ-მ, მიზეზი კი უკრაინის აღმოსავლეთში რუსეთის მიერ უკრაინელი ამბოხებულების მხარდაჭერა და კონფლიქტის ესკალაცია გახდა. ყველაზე ფართომასშტაბიანი სანქციების შესახებ აშშ-მ  და ევროკავშირმა 2014 წლის სექტემბერში გამოაცხადეს. სანქციების მიხედვით, ამერიკულ და ევროპულ კომპანიებს აეკრძალათ სანქცირებულ რუსულ კომპანიებთან თანამშრომლობა, მათთვის ნავთობის მომპოვებელი და ნავთობსაბადოების საკვლევი ტექნოლოგიების მიწოდება, ასევე, გრძელვადიანი სესხების მიცემა და ა.შ. სანქციები, ძირითადად, შეეხო ენერგეტიკის, ნავთობისა და საბანკო სექტორებს. სანქცირებულთა შორის აღმოჩნდნენ რუსეთის უმსხვილესი ბანკები, მათ შორის VTB ბანკი, აგრეთვე, უმსხვილესი ნავთობკომპანია “როსნეფტი” და “ლუკოილი”  . მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს ჰქონდა საერთაშორისო სანქციებისთვის მიერთების პრაქტიკა, რუსეთის შემთხვევაში აღნიშნული გადაწყვეტილება ხელისუფლებამ ვერ მიიღო. მაგალითად, საქართველო რამდენიმე წლის წინ შეუერთდა საერთაშორისო თანამეგობრობის მიერ ირანის ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ მიღებულ სანქციებს და ირანულ კომპანიებსა და ბიზნესმენებს გარკვეული შეზღუდვები დაუწესა , თუმცა, ეს არ მომხდარა  რუსეთთან დაკავშირებით. 2014 წელს მოქმედმა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა მაია ფანჯიკიძემ რუსეთისთვის სანქციების დაწესებასთან დაკავშირებით, განმარტა6 : „ეს არ არის მხოლოდ საკმარისი იმისათვის, რომ კრიზისული ვითარება გადაიჭრას“. წინამდებარე კვლევაში სექტორების მიხედვით წარმოდგენილია საქართველოში დაფუძნებული ის კომპანიები, რომლებსაც რუსეთის მოქალაქეები ფლობენ. გაანალიზებულია თუ როგორ და როდის აღმოჩნდა მათ ხელში სხვდასხვა ობიექტები. კვლევაში მოყვანილი ინფორმაცია ეყრდნობა ოფიციალურ დოკუმენტაციას და მედიით გავრცელებულ ცნობებს.


სრული კვლევა შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე


IDFI

თეგები:
რუსეთი



5 ივნისი - ქართული ლარი 3 თეთრით გამყარდა, თურქული ლირა გაუფასურდა

5 ივნისი - ქართული ლარი 3 თეთრით გამყარდა, თურქული ლირა გაუფასურდა
access_time2020-06-05 19:00:29
კორონავირუსის უარყოფითი ეფექტი რეგიონში ყველაზე მკვეთრად ქართული ლარის კურსზე აისახა, მარტის თვეში, ლარი რეკორდულად 22%-ით გაუფასურდა. წლის განმავლობაში, ქართული ლარი აშშ დოლართან მიმართებაში - 12%-ით გაუფასურდა. შედარებისთვის, დაახლოებით 16%-ით არის შემცირებული თურქული ლირა, სომხური დრამი და აზერბაიჯანული მანათი კი 2%-ის ქვემოთ მერყეობს.   ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული 5 ივნისის ვაჭრობის შედეგად, ქართული ლარის კურსი 3 თეთრით გამყარდა და ერთი...

Forbes - მაღალტექნოლოგიურ გიგანტებს მილიარდიანი ჯარიმები ელის

Forbes - მაღალტექნოლოგიურ გიგანტებს მილიარდიანი ჯარიმები ელის
access_time2020-06-05 20:00:48
საპრეზიდენტო არჩევნების წინა პერიოდში აშშ-ს უმსხვილეს ტექნოლოგიურ კომპანიებს - Facebook, Google, Amazon და Apple-ს ანტიმონოპოლური დავები ემუქრება, რის გამოც მათ შესაძლოა მილიარდობით დოლარი დაკარგონ. შტატებში კორონავირუსის დაწყებამდე, უმსხვილესი IT-კომპანიები ვაშინგტონში საკუთარი ინტერესების ლობირებაზე რეკორდულ თანხებს ხარჯავდნენ. დემოკრატი სენატორი ემი კლობუშარი Uber-ის მიერ საკვების მიტანის სერვისის Grubhub-ის შეძენის სურვილს აპროტესტებს, ხოლო რესპუბლიკელი ტედ კრუზის თქმით,...

საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის გარემოს დაცვის კომიტეტის შეხვედრაზე ბიზნესსექტორმა „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ კანონის პროექტზე იმსჯელა

საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის გარემოს დაცვის კომიტეტის შეხვედრაზე ბიზნესსექტორმა „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ კანონის პროექტზე იმსჯელა
access_time2020-06-05 15:05:18
საქართველოს ბიზნეს ასოციაციამ წევრი კომპანიების წარმომადგენელთა მონაწილეობით, ასოციაციის გარემოს დაცვის კომიტეტის ონლაინ შეხვედრას უმასპინძლა, რომლის მთავარი თემა საქართველოს მთავრობაში მომზადებული „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ კანონის პროექტი გახლდათ. კანონპროექტი, რომელიც თვისობრივად ახალ მიდგომებს ითვალისწინებს გარემოს დაცვის მიმართულებით, ბიზნესსექტორის განსაკუთრებული ინტერესის საგანი ჯერ კიდევ გასულ წელს გახდა, როდესაც მისი პირველადი ვერსია იქნა...

გიორგი გახარია - პირველი, რაც უნდა გავაკეთოთ, ვისწავლოთ ქართველებმა, რომ დავისვენოთ საქართველოში

გიორგი გახარია - პირველი, რაც უნდა გავაკეთოთ, ვისწავლოთ ქართველებმა, რომ დავისვენოთ საქართველოში
access_time2020-06-05 15:30:42
საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ ქუთაისში, იმერეთის რეგიონის ტურიზმის სექტორის წარმომადგენლებთან შეხვედრაზე ეკონომიკის გახსნის საკითხზე ისაუბრა. გახარიას თქმით, მნიშვნელოვანია პირველ ეტაპზე შიდა ტურიზმის განვითარება. „პირველ ეტაპზე გაიხსნება შიდა ტურიზმი და დარწმუნებული ვარ, შიდა ტურიზმიც საკმაოდ სერიოზულ მოთხოვნას დააგენერირებს.დღეს ფაქტია, რომ ქართველები საზღვარგარეთ დასასვენებლად ვერ წავლენ, ბოლო რამდენიმე წელია, ძალიან შეუყვარდათ, არ...

რა შეიცვალა დედაქალაქის პარკირების სისტემაში „სითი პარკის“ წასვლის შემდეგ?

რა შეიცვალა დედაქალაქის პარკირების სისტემაში „სითი პარკის“ წასვლის შემდეგ?
access_time2020-06-05 12:00:42
საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მომსახურების დაბალი ხარისხისა და გადაადგილების პრობლემების გამო, ბოლო პერიოდში კერძო ავტომობილებით მოძრავი მოქალაქეების რაოდენობა უფრო გაიზარდა, შესაბამისად საპარგინგე ადგილებზე მოთხოვნამაც მოიმატა. როგორც აღმოჩნდა, დედაქალაქის მაცხოვრებლები არასწორი პარკირების ჯარიმას, საურავებსა და მანქანის გადაყვანის საფასურს ზუსტად იმავე წესით იხდიან, როგორც მანამდე და „სითი პარკის“ წასვლის შემდეგ არაფერი შეცვლილა. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული კომპანია...


მსგავსი სიახლეები

up