გიორგი მშვენიერაძე: ევროპული ტიპის დემოკრატიის ნაცვლად, ხელში შეგვრჩა პოსტსაბჭოთა მმართველობი მოდელი

გიორგი მშვენიერაძე: ევროპული ტიპის დემოკრატიის ნაცვლად, ხელში შეგვრჩა პოსტსაბჭოთა მმართველობი მოდელი

access_time2018-10-29 09:00:00

„ქართული ოცნების“ მმართველობიდან 6 წლის თავზე საპერლამენტო არჩევნებში მოსახლეობის უდიდესმა ნაწილმა მმართველი პარტიის მიერ მხარდაჭერილ დამოუკიდებელ კანდიდატს ნდობა აღარ გამოუცხადა. დაახლოებით ერთ თვეში საქრთველოში არჩევნების მეორე ტური გაიმართება.



ფაქტია, „ქართულმა ოცნებამ“ ნდობა დაკარგა. რა არის ამის რეალური მიზეზები - ამ კითხვაზე პასუხი „კომერსანტმა“ არასამთავრობო ორგანიზაცია საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივას (GDI) თავმჯდომარეს გიორგი მშვენიერაძეს სთხოვა.



ლოგიკურია, როდესაც ესა თუ ის პარტია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ხელისუფლებაშია, ის დროთა განმავლობაში კარგავს ამომრჩეველთა მხარდაჭერას, რადგან, როდესაც პოლიტიკური პარტია იმარჯვებს, ამომრჩეველს აქვს მოლოდინები. ეს მოლოდინები დაკავშირებულია მათი ყოველ დღიური ცხოვრების გაუმჯობესების აღქმასთან, რომელიც ხშირად აცდენილია რეალობასთან. ამომრჩევლები ელიან ქვეყნის სწრაფ განვითარებას, რომელიც უნდა აისახოს მათზე. ბუნებრივია, ეს ასე იოლად განსახორციელებელი არ არის.



„ქართულიოცნება“ როდესაც ხელისუფლებაში მოდიოდა, ჰქონდა რამდენიმე დაპირება, რომელთა ნაწილი საერთოდ გაქრა მათი პერსპექტივიდან. ერთ-ერთი იყო ე.წ. სამართლიანობის აღდგენა, რაც რეალურად ნიშნავდა არა მხოლოდ წარსულის გამოსწორებას, როგორც გვეუბნებოდნენ, არამედ უნდა ყოფილიყო სამართლიანობის დამკვიდრება ყოველდღიურ ცხოვრებაში. სწორედ ეს უნდა ყოფილიყო მათი მიზანი. ამის მიღწევა შესაძლებელი იქნებოდა სამართალდამცავი სისტემების - სასამართლოს, პროკურატურის, პოლიციის რეფორმირებით, რაზეც, ფაქტობრივად, „ქართულმაოცნებამ“ უარი განაცხადა.




დღეს ჩვენ გვაქვს იგივე ტიპის სასამართლო, როგორც მანამდე გვქონდა. ის რეფორმები, რომელსაც ტალღებს ეძახდნენ, რეალურად კოსმეტიკა აღმოჩნდა და როგორც კი პირველივე მნიშვნელოვანი საქმეების განხილვა მოხდა, დავინახეთ, რომ სასამართლო ისეთივე მორჩილია, როგორიც იყო წინახელისუფლების დროს. დროთა განმავლობაში ეს გაცილებით მეტ ადამიანს შეეხო და მეტმა ადამიანმა გააცნობიერა, რომ დაპირება აუსრულებელი რჩებოდა.



მეორე ეს არის სამართალდამცავი სტრუქტურების დეპოლიტიზირება. წინა ხელისუფლების დროსაც ვსაუბრობდით, რომ სერიოზული პრობლემები ჰქონდა სამართალდამცავ ორგანოებს, რომ ისინი იყვნენ პოლიტიკური ინსტრუმენტები ხელისუფლების ხელში. ამას ასევე ვერ თუ არ გაართვა თავი "ქართულმაოცნებამ" და დღესაც, ისევე როგორც ძველ დროში, პოლიცია და პროკურატურა ხელისუფლების ხელში პოლიტიკურ ინსტრუმენტად გვევლინება.



საზოგადოების ნაწილს, ბუნებრივია, კეთილდღეობის გაუმჯობესების მოლოდინები ჰქონდა. ეს თავისთავში გულისხმობს სიღარიბის დაძლევას, რომელიც ერთ-ერთ მნიშვნელოვანი გამოწვევაა ქვეყნისთვის და ასევე სხვადასხვა პროექტების განხორციელებას, რომელიც დეკლარირებული ჰქონდა მმართველ პარტიას. სოციალური მიმართულებით გარკვეული ნაბიჯები გადაიდგა, რაც შეიძლება დადებითად შეფასდეს, მაგრამ ამავდროულად მან ვერაფერი მოუხერხა ქვეყნის ეკონომიკას, რომლის ზრდის ტემპიც ძალიან დაბალია და თუ ასე გაგრძელდა, უახლოეს მომავალში ნამდვილად არ გვემუქრება სოციალური კეთილდღეობა, რომელიც გაცხადებული მიზანი იყო.



გარდა ამისა მნიშვნელოვანი იყო, რომ ქართული ოცნების ხელისუფლებაში მოსვლასთან ერთად, გაჩნდა მოლოდინები, რომ ქვეყანაში დემოკრატიის ხარისხი გაიზრდებოდა. ეს თავის თავში გულისხმობს იმას, რომ ხელისუფლება არა თუ აჯობებდა წინახელისუფლებას, არამედ მიუახლოვდებოდა დასავლური ტიპის დემოკრატიას. სამწუხაროდ, „ქართულმა ოცნებამ“ აქაც სხვა გზა აირჩია. თუნდაც შევხედოთ საკონსტიტუციო რეფორმას. თითქოს იყო სურვილი, რომ რეფორმა ყოფილიყო ახალ, საერთო კონსესუსზე დაფუძნებული დოკუმენტი, მაგრამ მივიღეთ სულ სხვა რეალობა. ეს არის ერთპარტიული კონსტიტუცია. „ქართულ ოცნებას“ დაემართა ყველაფერი, რაც წინა ხელისუფლებას სჭირდა. მან საკუთრი მოღვაწეობით აირჩია არა ის გზა, რომ ხელისუფლების შტოები რეალურად ყოფილიყო დანაწევრებული და მათ ერთმანეთის კონტროლი და გაწონასწორება შესძლებოდათ, არამედ ის, რომ ყველა შტო მოქცეულიყო ერთი პირის, პოლიტიკური ლიდერის ხელში. ამ სიტუაციას კიდევ უფრო აუარესებს ის, რომ ეს ერთი პირი არის არაფორმალური მმართველი, მას არანაირი სახელმწიფო თანამდებობა არ უკავია. ამიტომაც მთელი „ქართული ოცნების“ პოლიტიკური სპექტრი, ისევე როგორც სახელმწიფო ვერტიკალი და მისი ყველა სახელისუფლებო შტო, აღმოჩნდა სწორედ ამ ერთი არაფორმალური მმართველის ხელში, რაც ბუნებრივად ალპობს დემოკრატიულ ინსტიტუტებს - ეს დაემართა „ქართულ ოცნებასაც“. ჩვენ მივიღეთ აბსოლუტურად ახალი ტიპის მავნე მმართველობის ფორმა - ეს არის არაფორმალური მმართველობა, რაც ძალიან ცხადად ჩანს ყველა მოქალაქისთვის.



2014-2015 წლებში, როდესაც ბიძინა ივანიშვილი წავიდა პრემიერ მინისტრობიდან, დემოკრატიული მმართველობის კონტურები ჯერ კიდევ იყო, ახლა კი ძალიან თვალსაჩინოა, რომ მან, სახელმწიფო მოაწყო ისე როგორც კორპორაცია, სადაც ყველაფერს მართავს თავად - მისი პირადი თანაშემწეები ხდებიან პრემიერ მინისტრები, ისინი ანგარიშვალდებულნი არიან არა პარლამენტის წინაშე, საკუთარი პროგრამით და სამოქმედო გეგმით, არამედ ანგარიშს აბარებენ პირადად ივანიშვილს. პარლამენტი და იქ არსებული კონსტიტუციური უმრავლესობა სრულად ექვემდებარება მის ნებას, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს მისი პირადი დაცვის უფროსი ხელმძღვანელობს, სახელმწიფოს სპეციალური სამსახურის უფროსი ასევე მისი პირადი მცველია, მთავარი პროკურორი, არათუ პოლიტიკურად ნეიტრალური პირია, არამედ მისი პირადი ადვოკატია, სასამართლო ხელისუფლება პირადად არის დაქვემდებარებული მას და ამავდროულად გვყავს ფარცხალაძე, რომელიც მისი პირადი სადამსჯელო რაზმია, როგორც ბოლო პერიოდში გავრცელებული ჩანაწერებიდან გამოჩნდა.



ამას უკვე ბევრი ხედავს. ადამიანებს როცა ჰქონდათ მოლოდინი, რომ მიიღებდნენ ევროპული ტიპის დემოკრატიას, როგორც თავად ივანიშვილი ამბობდა - ევროპასაც კი გააოცებდა, სამწუხაროდ, ხელში შეგვრჩა პოსტსაბჭოთა მმართველობის ისეთი მოდელი, სადაც გადაწყვეტილებას იღებს პირი, რომელსაც არანაირი თანამდებობა არ უკავია. პოლიტიკური პარტიის თავმჯდომარეობა, როგორც თანამდებობა და ამავე დროს სახელმწიფოს მართველის თანამდებობა, ეს იყოს წორედ საბჭოთა წარსულში.


კომერსანტი





საგადასახადო შეღავათის მოთხოვნის ვადა 1–ელ აგვისტოს იწურება

საგადასახადო შეღავათის მოთხოვნის ვადა 1–ელ აგვისტოს იწურება
access_time2021-07-30 17:00:16
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური იურიდიულ პირებს შეგახსენებს, რომ გადასახადის გადამხდელს, რომელსაც აქვს მიმდინარე წლის 17 მაისის მდგომარეობით წარმოშობილი, აღიარებული ან არაღიარებული საგადასახადო დავალიანება, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, შესაძლებლობა ეძლევა, გადასახადის ძირითადი თანხის გადახდის პირობით სრულად შეიმციროს დარიცხული ჯარიმა-საურავები.  დღეის მონაცემებით, საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების შესახებ, შემოსავლების სამსახურის მონაცემთა ბაზაში, ...

როგორი იქნება სპორტული მედიცინის ცენტრი, რომელიც თბილისში აშენდება

როგორი იქნება სპორტული მედიცინის ცენტრი, რომელიც თბილისში აშენდება
access_time2021-07-30 16:00:51
თბილისში სპორტული მედიცინის ცენტრის მშენებლობა იგეგმება, - ამის შესახებ jandacva.ge-ს სპორტული მედიცინის ასოციაციის ვიცე პრეზიდენტმა ხათუნა საგანელიძემ განუცხადა. მისი ინფორმაციით, ნიუ ვიჟენ უნივერსიტეტი სპორტული რეაბილიტაციის ცენტრს ააშენებს. მისი ინფორმაციით, დაწყებულია კონკრეტული მოლაპარაკებები სპორტული მედიცინის ცენტრების მშენებლობაზე, აღჭურვაზე, ექიმების და რეაბილიტოგების გადამზადებაზე. საგანელიძის განმარტებით, ამისთვის საჭიროა საკმაოდ დიდი...

განათლების მინისტრი სასკოლო რეფორმაში ფინურ გამოცდილებას გაითვალისწინებს

განათლების მინისტრი სასკოლო რეფორმაში ფინურ გამოცდილებას გაითვალისწინებს
access_time2021-07-30 12:30:08
პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა განათლების მინისტრ მიხეილ ჩხენკელთან ერთად განათლების სისტემის 10 წლიანი განვითარების გეგმა წარადგინა. მიხეილ ჩხენკელის განცხედებით სკოლებში ესტონური და ფინური გამოცდილების გათვალისწინებით ინტენსიურად მიმდინარეობს მესამე თაობის ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვის პროცესი, რომელიც 2024 წელს დასრულდება. განათლების მინისტრის განმარტებით სწავლების მეთოდოლოგიის შეცვლა მოსწავლეებში კრიტიკული აზროვნების განვითარებას შეუწყობს...

კომფორტის ფასი თბილისის პრემიუმ კლასის საცხოვრებელ კომპლექსებში

კომფორტის ფასი თბილისის პრემიუმ კლასის საცხოვრებელ კომპლექსებში
access_time2021-07-30 15:00:52
თბილისის პრემიუმ კლასის საცხოვრებელ კომპლექსში მობინადრეების ცხოვრების ხარჯი, კომუნალური გადასახადების გამოკლებით, 400-600 ლარს აღწევს. ამ თანხაში შედის საცხოვრებელი არეალის - სადარბაზოებისა და ეზოების, გამწვანების, ლიფტის, საცურაო აუზების, სასეირნო და სარბენი ბილიკების და სხვა შესაბამისი ინფრასტრუქტურის მოვლა-შენახვის ხარჯი. ამ პროცესს დეველოპერი დაქირავებული კომპანიების საშუალებით უზრუნველყოფს ან ასეთ ფირმებს თავად  ამხანაგობები ქირაობენ. მომსახურების...

ორნიშნა ეკონომიკური ზრდა ივნისშიც გაგრძელდა

ორნიშნა ეკონომიკური ზრდა ივნისშიც გაგრძელდა
access_time2021-07-30 11:20:36
ორნიშნა ეკონომიკური ზრდა გრძელდება. ივნისში მშპ გასული წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით 18.7%-ით გაიზარდა.  მთლიანად, წლის პირველ ნახევარში ეკონომიკა 12.7%-ით გაიზარდა, საიდანაც თუ პირველ კვარტალში ეკონომიკა 4.5%-ით შემცირდა, მეორე კვარტალში რეკორდული - 29.8%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. საქსტატის ცნობით 2021 წლის ივნისში, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით ზრდა შეინიშნებოდა შემდეგ დარგებში: დამამუშავებელი მრეწველობა, საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობა,...


მსგავსი სიახლეები

up