ღარიბაშვილის ეკონომიკური ხედვა

ღარიბაშვილის ეკონომიკური ხედვა

access_time2021-02-19 10:00:47

ქართულმა ოცნებამ პრმიერ-მინისტრობის კანდიდატად ირაკლი ღარიბაშვილი დაასახელა, რომელიც 2013-2015 წლებში ერთხელ უკვე იკავებდა პრემიერის პოსტს. ღარიბაშვილის პრემიერობის ორწლიან პერიოდში შემუშავდა „სტრატეგია 2020.“ დოკუმენტი 2020 წლისთვის მისაღწევ მიზნებს ისახავდა და მათ მისაღწევად საჭირო გზებს აჩვენებდა. მიზნების დიდი ნაწილი ვერ შესრულდა.

 „სტრატეგია 2020“ პროექტის სახით 2013 წლის ნოემბერში, დადგენილების სახით კი 2014 წლის ივნისში გამოიცა. სტრატეგია 2014-2020 წლებისთვის სოციალური და ეკონომიკური განვაითარების პრიორიტეტებს განსაზღვრავდა.

განვითარების ხედვა 3 პრინციპს ეფუძნებოდა: 1) უნდა გაზრდილიყო ეკონომიკური ზრდის ტემპი; 2) ეკონომიკური ზრდა უნდა ყოფილიყო ინკლუზიური და მასში უნდა ჩართულიყო მოსახლეობის სხვადასხვა ჯგუფი, მათ შორის ეთნიკური უმცირესოსბები და ემიგრენტები; 3) მეტი ყურადღება უნდა მიქცეოდა ბუნებრივი რესურსების რაციონალურ გამოყენებასა და ეკოლოგიის დაცვას.

სტრატეგია გაცხადებულად ძალიან დიდ როლს ანიჭებდა მთავრობას და მის ქმედებებს. შესავალშივე ვკითხულობთ: „ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს მთავრობა აამოქმედებს ეკონომიკის მარეგულირებელ მექანიზმებს, კრიზისულ შემთხვევაში კი ხელს შეუწყობს ბაზარზე მოთხოვნის სტიმულირებას.“ თუმცა მთავრობა იქვე პირობას დებდა, რომ სახელმწიფო კერძო სექტორს კონკურენციას არ გაუწევდა და მხოლოდ იმ სფეროში შეიძლება შესულიყო, სადაც კერძო სექტორი სუსტი და არაეფექტიანი იყო.

სტატეგიის მიხედვით მთავრობას 2020-ისთვის რამდენიმე კონკრეტული მიზანი გააჩნდა. კერძოდ ნომინალური მშპ 1 სულ მოსახლეზე 5800 ლარიდან 13 000 ლარი უნდა გამხდარიყო, მუდმივ ფასებში კი 9200. იმისთვის, რომ 2014 წლიდან 2020 წლამდე რეალური მშპ 1 სულ მოსახლეზე 5800-დან 9200 ლარამდე გაზრდილიყო, საჭირო იყო წლიური 8%-იანი ზრდა. რაც არ მომხდარა. პანდემიის წელს, რომ თავი დავანებოთ, 8%-იანი ზრდის შემთხვევაში 2019 წელს ეს მაჩვენებელი 8500 ლარი უნდა ყოფილიყო, ანუ 47%-ით მეტი. მაშინაც კი თუ ჩავთვლით, რომ დოკუმენტში „მიმდინარე მაჩვენებელში“ ბოლო დასრულებული წლის, ანუ 2013 წლის მონაცემებია მოყვანილი, რეალური შემოსავლების 58%-იანი ზრდისთვის მაინც რჩება 7%-იანი საშუალო ზრდის აუცილებლობა, რაც ასევე ბევრად აღემატება 2014-2019 წლებში დაფიქსირებულ ზრდის ტემპს.

მშპ-ს ეროვნულ ვალუტაში დაანგარიშებაც შესაძლებელია, მაგრამ კურსის მერყეობის გათვალისწინებით მიღებული პრაქტიკაა მისი დოლარებში დათვლა. მუდმივ ფასებში დათვლით 2014-2019 წლებში შემოსავალი 1 სულ მოსახლეზე 47%-ის ნაცვლად მხოლოდ 22%-ით $4070-დან $4980-მდე გაიზარდა. 8%-იანი ზრდის მაგივრად ეკონომიკა 2.9-5 პროცენტიანი სიდიდით იზრდებოდა. სტრატეგიის პირველი და უმთავრესი მიზანი ვერ შესრულდა.


სტრატეგიის კიდევ ერთ მიზანს უმუშევრობის 15-დან 12 პროცენტზე ქვემოთ ჩამოყვანა წარმოადგენდა. მეთოდოლოგიის ცვლილებამდე 2019 წელს უმუშევრობა 11.6%-ს შეადგენდა. ახალი უფრო ზუსტი მეთოდოლოგიის მიხედვით კი 17.6%-მდე გაიზარდა, თუმცა 23%-მდე გაიზარდა სასტარტო მაჩვენებელიც. შეიძლება ითქვას, რომ ამ მიმართულებით მოლოდინი გამართლდა, მაგრამ გასათვალისწინებელია ერთი გარემოებაც, თუ უმუშევართა რაოდენობა 100 კაცით შემცირდა ეს ავტომატურად დასაქმებულთა რაოდენობის 100 კაცით ზრდას არ ნიშნავს. 2014-2019 წლებში უმუშევართა რაოდენობა მკვეთრად 97 ათასით 277 ათასამდე შემცირდა, მაგრამ იმავე პერიოდში დასაქმებულთა რაოდენობა მხოლოდ მხოლოდ 41 ათასით 1.296 მლნ-მდე გაიზარდა. სად წავიდა დარჩენილი 56 ათასი უმუშევარი? მათმა ნაწილმა სამუშაო ძალის რიგები დატოვა - შეწყვიტა სამსახურის ძებნა, ნაწილმა კი ქვეყანა.

სტატეგიის მიხედვით მშპს-თან მიმართებაში სახელმწიფო ვალის არსებული 34%-დან მცირედი ზრდა დასაშვები იყო, მაგრამ ის არ უნდა გადასცდენოდა 40%-იან ზღვარს. 2019 წელს ის 41%-ს აღემატებოდა, მაგრამ 2016 წელთან შედარებით 3%-ით შემცირებული იყო.

შემუშავებული დოკუმენტის თანახმად საქონლისა და მომსახურების ექსპორტი მშპ-სთან მიმართებაში 45-დან 65 პროცენტამდე უნდა გაზრდილიყო. ზრდა ნამდვილად იყო, ოღონდ 2019 წლისთვის, მხოლოდ 55%-მდე.

ორნიშნა მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 6%-მდე უნდა შემცირებულიყო. 2019 წელს ის დაგეგმილზე მეტად 5.1%-მდე შემცირდა.

გლობალური ინოვაციების რეიტინგში საქართველო დაგეგმილი მე-60 ადგილის ნაცვლად 2018 წელს უკცე 59-ე ადგილზე იყო, თუმცა ჰესების მშენებლობის შეჩერების შედეგად ელექტროენერგიის წარმოებაში დიდი ჩავარდნა აღინიშნა. 2020 წელს გამომუშავებული ელექტროენერგიის მოცულობამ დაგეგმილი 14 მლრდ კვტ/სთ-ის ნაცვლად მხოლოდ 11.2 მლრდ კვტ/სთ შეადგინა.

მართალია 2020-ის პანდემიას წინასწარ ვერავინ გათვლიდა, მაგრამ პროპორციულად გადაანგარიშებით 2019 წლის სტატისტიკური მაჩვენბელები, მიზნობრივ მაჩვენებლებს საგრძნობლად იყო აცდენილი. სტრასტეგიის შემქმნელებს როგორც ჩანს გადაჭარბებული ოპტიმიზმი ამოძრავებდათ და რისკებს სათანადოდ ვერ აფასებდნენ, შესაძლებლობებზე კი არსებულზე უფრო მაღალი წარმოდგენა ჰქონდათ. 2015-2016 წლებში ეკონომიკური ზრდის ტემპის 3%-მდე შემცირების ერთ-ერთ მიზეზს რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიისა და აღმოსავლეთ უკრაინის რეგიონების ოკუპაციის შედეგად რეგიონში დამდგარი კრიზისით იყო გამოწვეული. დოკუმენტის მიღების პერიოდში - 2014 წლის ივნისში, რუსეთს უკვე დასრულებული ჰქონდა ყირიმის ანექსია. დონბასსა და ლუგანსკში გამოუცხადებელ, თუმცა აქტიურ საომარ კამპანიას აწარმოებდა. ამ მხრივ მოსალოდნელი რისკების ნაწილობრივი გათვლა მაინც შესაძლებელი იყო, რაც სტრატეგია 2020-ში არ ასახულა.


გიორგი ელიზბარაშვილი




„ფაიზერის“ ვაქცინის მცირე რაოდენობა შესაძლოა საქართველომ 3 კვირაში მიიღოს

„ფაიზერის“ ვაქცინის მცირე რაოდენობა შესაძლოა საქართველომ 3 კვირაში მიიღოს
access_time2021-03-05 18:15:08
ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, თამარ გაბუნიას ინფორმაციით, „ფაიზერის“ ვაქცინა საქართველოში სავარაუდოდ, 22 მარტის კვირაში შემოვა. როგორც მან სამინისტროში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, მარტის თვის ბოლოსთვის ქვეყანაში შესაძლოა „ასტრაზენეკას“ ვაქცინაც შემოვიდეს. „წინასწარი ინფორმაციით, „ფაიზერის“ ვაქცინის მოწოდება მოხდება 22 მარტის კვირაში, ამდენად, მარტის ბოლომდე ვაქცინაციის პროგრამა „ფაიზერის“ მიმართულებით დაიწყება. სიახლეა „ასტრაზენეკასთან“...

გაიაფებული რიყის დოქები ისევ ვერ გაიყიდა

გაიაფებული რიყის დოქები ისევ ვერ გაიყიდა
access_time2021-03-05 19:00:38
რიყის დოქები ისევ არ გაიყიდა. ხელახალი აუქციონზე მისი ფასი 24 მლნ-მდე ლარით იყო გაიაფებული და აუქციონზე 71,25 მლნ ლარად იყო შეთავაზებული. ქონება პროექტი „100 საინვესტიციო შეთავაზება ბიზნესს“ ფარგლებში იყო აუქციონზე გამოტანილი. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ამ უძრავი ქონების გაყიდვას ზუსტად ერთ წელზე მეტია ცდილობს. 2020 წლის 5 თებერვალს აუქციონზე მისი საწყისი გასაყიდი ფასი 95 მლნ ლარი იყო, თუმცა ვაჭრობა ლოტზე არ...

„სამშენებლო სექტორი ხელისუფლებასთან მეტ კომუნიკაციას და პრობლემების დროულ მოგვარებას საჭიროებს“ - საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია

„სამშენებლო სექტორი ხელისუფლებასთან მეტ კომუნიკაციას და პრობლემების დროულ მოგვარებას საჭიროებს“ - საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია
access_time2021-03-05 15:00:36
მშენებლობისა და ინფრასტრუქტურის კომიტეტის ფორმატით საქართველოს ბიზნეს ასოციაციაში გამართულ სამუშაო შეხვედრაზე სამშენებლო და დეველოპერულ ინდუსტრიაში არსებული გამოწვევები და პრობლემები განიხილეს, რომელთა უმეტესობა წლების მანძილზე დაგროვდა და სახელმწიფოს დროულ რეაგირებას საჭიროებს. როგორც ასოციაციის წევრი კომპანიების წარმომადგენლები აცხადებენ, სამშენებლო სექტორს სახელმწიფო სტრუქტურებში არ ჰყავს ერთი პირდაპირი კურატორი, რომელიც მოისმენს მათ წინაშე არსებულ...

„დავიწყეთ დარბაზის მომზადება გახსნისთვის, პირბადე სავალდებულოა, მაგრამ არა ინტენსიური ვარჯიშის დროს“ - World Class

„დავიწყეთ დარბაზის მომზადება გახსნისთვის, პირბადე სავალდებულოა, მაგრამ არა ინტენსიური ვარჯიშის დროს“ -  World Class
access_time2021-03-05 17:30:20
თითქმის 1 წლიანი პაუზის შემდეგ, 15 მარტიდან ქვეყნის მასშტაბით, ფიტნეს დარბაზები გაიხსნება. ამის შესახებ გადაწყვეტილება საკოორდინაციო საბჭოზე თებერვლის ბოლო კვირაში მიიღეს. World Class-მა გახნის დღისთვის მზადება უკვე დაიწყო. პრემიუმ კლასის ფიტნეს ცენტრის შემადგენლობაში საუნაც შედის, სადაც მხოლოდ ერთ ადამიანს ექნება შესვლის საშუალება. ხოლო პირბადის ტარება სავალდებულო წინა გახსნის დროსაც იყო, თუმცა მხოლოდ გარკვეულ ზონებში. „დავიწყეთ...

დღის Top 10 საინტერესო ამბავი

დღის Top 10 საინტერესო ამბავი
access_time2021-03-05 21:30:02
დღის Top 10 საინტერესო ამბავი: 1.„რეგულაცია ხარჯების გაზრდას და საეჭვო გარიგებების შემცირებას გამოიწვევს“ - ლომბარდებს შსს-ისთვის ინფორმაციის მიწოდება დაევალათ ლომბარდებს, ანუ „სესხის გამცემ სუბიექტებს“ აქვთ ვალდებულება 1-ელი აპრილისთვის უკვე...


მსგავსი სიახლეები

up