Forbes: ჩვენს დროში სოლიდური ბანკირი არის ის, ვინც კოტრდება ზუსტად ისევე, როგორც ყველა დანარჩენი

Forbes: ჩვენს დროში სოლიდური ბანკირი არის ის, ვინც კოტრდება ზუსტად ისევე, როგორც ყველა დანარჩენი

access_time2020-07-09 20:00:18

2003 წლის მარტში ჟენევაში, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შტაბ-ბინაში, აზიაში აღმოჩენილ, იმ დროისთვის უცნობ ვირუსზე სასაუბროდ, ექსპერტთა ჯგუფი შეიკრიბა.პირველი შემთხვევები ჰონკონგში, ჩინეთში და ვიეტნამში დაფიქსირდა, შემდეგ ინფექციის კერა გერმანიაში, ფრანკფურტში აღმოაჩინეს.


შეხვედრის დროს გადაწყდა, რომ მსოფლოს ამ ახალი საფრთხის შესახებ უნდა გაეგო, თუმცა, დასაწყისისთვის, ვირუსისთვის სახელი უნდა შეერჩიათ. სპეციალისტებს რაიმე მარტივი და ადგილად დასამახსოვრებელი სურდათ. საბოლოოდ, ექსპერტები „მძირე რესპირატორულ სინდრომზე“ — SARS-ზე - შეთანხმდნენ.


ეპიდემია საკმაოდ სუსტი და ხანმოკლე აღმოჩნდა - 8000 დაავადებული და რამდენიმე ასეული გარდაცვლილი მსოფლიო მასშტაბში. ვირუსის გაკონტროლება მოკლე ვადებში  უკვე იმავე 2003 წლის ივნისში მოხერხდა, თუმცა, ამის მიუხედავად SARS-მა მსოფლიო ეკონომიკა 40 მლრდ. დოლარით დააზარალა.ამ ციფრში დაავადებულთა მკურნალობის დანახარჯები, სამუშაო ადგილების შემცირება, დაცარიელებული სასტუმროები  და შემცირებული ვაჭრობაც შედის.


“Bank of England”-ის მთავარი ეკონომისტის ენდი ჰალდანის თქმით, SARS-ის ეპიდემიის ეფექტი ძალიან ახლოსაა 2008 წლის კრიზისთან.


„მსგავსება საოცარია. მოულოდნელად, რაღაც გარე შოკი ხდება, შიში სისტემის პარალიზებას ახდენს  და ის ჩერდება. ზარალი ამ დროს შეიძლება ძალიან დიდი იყოს, იმის მიუხედავად, რომ თავად ეპიდემია სერიოზული არ აღმოჩნდა“- თვლის ის.


ასეთ სიტუაციებში ადამიანებს რეაგირების 2 ვარიანტი ახასიათებთ - გაქცევა ან დამალვა. გაქცევა ეპიდემიის შემთხვევაში დაინფიცირებული ტერიტორიის სასწრაფოდ დატოვებას ნიშნავს.
ეს თვისება ფინანსების სამყაროსაც ახასიათებს. გაკოტრების შიშით ინვესტორები სარისკო აქტივებს ყიდიან, რაც მათ ღირებულებას კიდევ უფრო ამცირებს.მეორე ვარიანტი - დამალვა, რომელიც გადამეტებული სიფრთხილეს ნიშნავს.ადამიანები ნაკლებად გადიან გარეთ და ჰიგიენის ნორმების დაცვას დიდ ყურადღებას აქცევენ.ფინანსებში და ეკონომიკაშიც იგივე ხდება - ბანკები „იმალებიან“  და სესხების გაცემას მკვეთრად ამცირებენ.დამალვის ტაქტიკა დანაკარგების მიუხედავად, ვირუსის გავრცელებას  და ფინანსური ზარალის შემდგომ ზრდას აფერხებს.ხალდანის თქმით, კრიზისიც და ეპიდემიაც დიდ სისტემურ რისკს წარმოშობს.


„ფინანსური სისტემა შესაძლოა ერთ სიტუაციაში ძალიან სტაბილური და მდგრადი იყოს, ხოლო მეორეში - ძალზე სუსტი. მას საშუალო სიმძიმის შოკების ადვილად გადატანის უნარი გააჩნია, თუმცა, სერიოზული ზეწოლის შედეგად ის ინგრევა. 2008 წელს Lehman Brothers-ის კრახის შემდეგ საბანკო სფეროს წარმომადგენლებმა ეპიდემიების მცნებებით აზროვნება დაიწყეს. დიდი ფინანსური კრიზისი ხომ სწორედ Lehman Brothers-ის ჩამოშლით დაიწყო და ეს გზა ეპიდემიას ძალიან ჰგავს“ - მიიჩნევს ფინანსისტი



თუ ეპიდემიისთვის დამახასიათებელი ფაქტორების ჩამონათვალს შევადგენთ, ფინანსური კრიზისის მომწიფებასთან მსგავსებას ადვილად დავინახავთ. „2008 წლის კრიზისს ხელი იმან შეუწყო, რომ მთელს სისტემას ძირითად მოთამაშეთა მცირე ჯგუფი აკონტროლებდა, რამაც ინფექციის, ანუ კრიზისის, სწრაფი გავრცელება განაპირობა.2006 წელს ნიუ-იორკის ფედერალური სარეზერვო ბანკის მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, ბანკებს შორის შიდა ტრანზაქციების 75% მოდის სულ 66 ორგანიზაციაზე - და აქ საუბარია 1,3 ტრლნ. დოლარის ბრუნვაზე.ეპიდემიისთვის დამახასიათებელი ფაქტორები კიდევ ბევრია. მაგალითად, ვირუსის მატარებლების მჭიდრო კავშირები, რომლებიც დაავადების გავრცელებას ხელს უწყობენ.Lehman Brothers-ის დონის მსხვილ ორგანიზაციებს ფინანსური ეპიდემიის ფართო გავრცელება ძალიან ადვილად, მილიონზე მეტი კორპორატიული კლიენტის მეშვეობით შეეძლო.


ბანკმა თავის დროზე უამრავი სესხი გასცა, ეს იყო ნამდვილი ობობას ქსელი, სადაც ზუსტად არავინ იცოდა ვის ვისი ვალი ჰქონდა. 2008 წლისთვის ფინანსური სისტემა გაცილებით უფრო გლობალური და ინტეგრირებული გახდა. შედეგად, ამ დროისთვის ერთი ქვეყნის კრიზისი ავტომატურად სხვებზეც ვრცელდებოდა. ესეც ხომ ეპიდემიის თვისებაა“ - ამბობს “Bank of England”-ის მთავარი ეკონომისტი.


ეპიდემიების მათემატიკური მოდელირების ექსპერტის ნიმალან არინამიპატხი თვლის, რომ მჭიდრო საკრედიტო ურთიერთკავშირი 2008 წლის კრიზისის სწრაფი გავრცელების ერთადერთი მიზეზი არ ყოფილა.


„2008 წლისთვის, ფინანსურ სისტემაში აქტივების დივერსიფიკაციის აუცილებლობა საყოველთაოდ აღიარებული იყო, თუმცა, თავად ამ პროცესში არავითარი მრავალფეროვნება არ ყოფილა. საბოლოო ჯამში, ყველა ბანკმა ერთი და იგივე მოდელი გამოიყენა, ერთი და იგივე ტიპის აქტივები შეიძინა, რის გამოც თავად დივერსიფიცირების იდეამ აზრი დაკარგა. მოხდა ის, რაც ეპიდემიის დროს ხდება - ვირუსი სხვადასხვა გზებით, ერთნაირი წარმატებით, გადადის“ - მიიჩნევს ექსპერტი.


ბანკირები ასე ერთნაირად რატომ მოქმედებდნენ?


ჯერ კიდევ 1929 წელს ეკონომისტმა ჯონ კეინსმა დაადგინა, რომ საბანკო სექტორს ჯოგური ფსიქოლოგია ძალიან ახასიათებს.

„სამწუხაროდ, ჩვენს დროში სოლიდური ბანკირი არის, არა ის, ვინც საფრთხეს წინასწარ აცნობიერებს და მას თავს არიდებს, არამედ ის, ვინც კოტრდება ზუსტად ისევე, როგორც ყველა დანარჩენი“ - წერდა ის.


რაც იყო ბანკებისთვის დამახასიათებელი შორეულ 1929 წელს, კიდევ უფრო დამახასიათებელია გლობალიზაციის და მართვის სისტემების უნიფიცირების პერიოდში.. ჩვენ სწორედ ამ პერიოდში  ვცხოვრობთ.


როდესაც ბანკები ინვესტირებას ერთსა და იგივე აქტივებში ახორციელებენ, ამით ისინი ფინანსური ეპიდემიის გავრცელების მძლავრ კერებს ქმნიან. როდესაც კრიზისი იწყება და ერთი ბანკი აქტივების სასწრაფოდ გაყიდვას იწყებს, ეს ამავე ტიპის ინვესტიციებზე აგებულ სხვა ორგანიზაციებზეც ნეგატიურად მოქმედებს. გამოდის პარადოქსი - რაც უფრო მეტად დივერსიფიცირებულია საბანკო აქტივები, მით მეტია გლობალური დაინფიცირების რისკი.


2009 წელს უორენ ბაფეტმა განაცხადა, რომ დღეს ფინანსურ სისტემაში არსებული ურთიერთდამოკიდებულება საშიშ ზღვარს მიუახლოვდა და ამის გამო, საბანკო სისტემის სტრუქტურა კრიზისებს თავად წარმოშობს.


წყარო: forbes.ru

მოამზადა თენგიზ აბლოთიამ 




დღის Top 10 საინტერესო ამბავი

დღის Top 10 საინტერესო ამბავი
access_time2020-08-12 21:00:08
დღის Top 10 საინტერესო ამბავი: 1.გაქირავება -11%, გაყიდვა -9% - როდემდე გაგრძელდება შემცირების ტრენდი უძრავი ქონების ბაზარზე ბოლო პერიოდში ქვეყანაში უძრავ ქონებაზე ფასის კლება ფიქსირდება. ტურისტების გარეშე დარჩენილი უძრავი ქონების გამქირავებლები განსაკუთრებით რთულ სიტუაციაში...

„ნიკორა“ ზარალზეა - შეძლებს თუ არა კომპანია მოემსახუროს ობლიგაციონერებს

„ნიკორა“ ზარალზეა - შეძლებს თუ არა კომპანია მოემსახუროს ობლიგაციონერებს
access_time2020-08-12 17:20:01
„ნიკორა ჯგუფი“ ზარალზეა - კომპანიამ, რომლის ბრუნვა წინა წლებში ნახევარ მილიარდს აღემატებოდა, 2019 წელს მოგებაზე გასვლა ვერ შეძლო და წელი 8.2 მლნ ლარის ზარალით დაასრულა. აღსანიშნავია, რომ თიბისი კაპიტალის დახმარებით სს ნიკორამ საჯარო ემისიის სახით 2019 წელს 28 მილიონი ლარის ოდენობის ობლიგაციები განათავსა. ფასიანი ქაღალდები საქართველოს საფონდო ბირჟაზე დაილისტა. როგორც ლარის სხვა საჯარო ობლიგაციები, სს ნიკორას ეს ობლიგაციებიც საქართველოს ეროვნულ ბანკშია დაგირავებადი, რაც ინვესტორ კომერციული...

არჩილ კაიკაციშვილი: „ლიდერფუდის“ საქმეში ექსპერტიზით გამოვლენილი ორი კონვერტის არსებობა სარჩელის ჩაბარების ფაქტს ისევ გამორიცხავს

არჩილ კაიკაციშვილი: „ლიდერფუდის“ საქმეში ექსპერტიზით გამოვლენილი ორი კონვერტის არსებობა სარჩელის ჩაბარების ფაქტს ისევ გამორიცხავს
access_time2020-08-12 14:20:03
დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტიზის ახალი დასკვნა, რომელიც „ლიდერფუდის“ საქმეში გამოჩნდა, კიდევ ერთხელ გვიმყარებს რწმენას, რომ ორგანიზაციამ სწორი დასკვნები გააკეთა სარჩელის და მასზედ თანდართული მასალების ჩაბარების საკითხზე და შეუძლებელი, სასამართლომაც სათანადო დასკვნები არ გააკეთოს, იმის თაობაზე, თუ ვინ ვის რა შინაარსის წერილი ჩააბარა 2019 წლის 22 მაისს. ამის შესახებ ორგანიზაცია „ახალგაზრდა ადვოკატების“ ხელმძღვანელმა, არჩილ კაიკაციშვილმა, კომპანია „ლიდერფუდის“ მოქმედი და ყოფილი...

რამ გადააწყვეტინა თამაზ გაიაშვილს პოლიტიკაში წასვლა

რამ გადააწყვეტინა თამაზ გაიაშვილს პოლიტიკაში წასვლა
access_time2020-08-12 18:10:42
„თუ იძულებულს არ ხდიან, პოლიტიკაში მოსვლის სურვილი არცერთ ბიზნესმენს აქვს“ — ამის შესახებ, ბიზნესმენი, „აირზენა - ჯორჯიან ეარვეისის“ დამფუძნებელი - თამაზ გაიაშვილი 2015 წელს „პალიტრა TV-ს“ გადაცემაში ბიზნეს PRESS-ი მიცემული ინტერვიუში აცხადებდა. დღეს პოლიტიკური გაერთიანება ლელოს გუნდს თამაზ გაიაშვილი შეუერთდა, რომელმაც პოლიტიკაში მოსვლა გადაწყვიტა. ბრიფინგზე ის „ლელოს თავმჯდომარემ, მამუკა ხაზარაძემ წარადგინა. მამუკა...

თურქეთის გაზის ბაზარზე აზერბაიჯანი რუსეთს ანაცვლებს

თურქეთის გაზის ბაზარზე აზერბაიჯანი რუსეთს ანაცვლებს
access_time2020-08-12 19:00:37
თურქეთის აზერბაიჯანული გაზის შესყიდვების გაზრდას გეგმას - ამის შესახებ ანკარაში თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მევლუთ ჩავუშოგლუმ თავის აზერბაიჯანელ კოლეგასთან ჯეიხუნ ბაირამოვთან ერთად ჩატარებულ ერთობლივ პრეს-კონფერენციაზე განაცხადა. მისი თქმით, აზერბაიჯანი თურქეთში გაზის მიწოდების მხრივ პირველ ადგილზე გავიდა. ანკარა შესყიდვების შემდგომაც გეგმავს ზრდას. „ერთ-ერთი ჩვენი პრიორიტეტია - გაზსადენი ნახჩევანიდან, რომელიც ჩვენი ქვეყნისთვის სტრატეგიულად...


მსგავსი სიახლეები

up