ფრანჩაიზინგი იქნებოდა ქართული კომპანიების გლობალური განვითარების შესანიშნავი საშუალება, რისთვისაც აუცილებელია სახელმწიფოს მხარდაჭერა

ფრანჩაიზინგი იქნებოდა ქართული კომპანიების გლობალური განვითარების შესანიშნავი საშუალება, რისთვისაც აუცილებელია სახელმწიფოს მხარდაჭერა

access_time2019-06-18 13:00:14

მომსახურების სფეროში მოქმედი ქართული კომპანიების პოტენციალი ფრანჩაიზინგის განვითარებისათვის — აღნიშნულ თემაზე „კომერსანტს“ ბიზნესის ანალიტიკოსი ჯაბა თარიმანაშვილი ესაუბრა. მისი განცხადებით, საქართველოს ეკონომიკისათვის, უმთავრესი პრიორიტეტული მიმართულება მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების მხარდაჭერაა, რადგან მცირე და საშუალო ბიზნესს მნიშვნელოვანი როლი აკისრია ეკონომიკის კრიზისიდან გამოყვანის, უმუშევრობის შემცირების, ცხოვრების დონის ზრდის, სოციალურ-ეკონომიკური სტაბილურობის მიღწევისა და შენარჩუნების საქმეში.


თარიმანაშვილის განმარტებით, ამიტომაც, აქტუალურია ბიზნესისათვის ფრანჩაიზინგის თეორიული და მეთოდოლოგიური საფუძვლების შექმნა, რადგანაც ეს არის ერთ-ერთი გზა ჩავიბაროთ და ვმართოთ აწყობილი, წარმატებული ბიზნესი და ავირჩიოთ განვითარების ოპტიმალური მოდელი (გონივრული გზა, შემცირებული რისკები). ბიზნესის ფრანჩაიზინგის მოდელის შექმნა, შეიძლება განვიხილოთ ასევე, როგორც საერთაშორისო მეწარმეობის განვითარების გზა, როგორც ქართული ბიზნესისა და ეკონომიკის საერთაშორისო ბიზნესგარემოში ინტეგრაციის საშუალება.


როგორც ანალიტიკოსი განმარტავს, ქართულ სამეცნიერო და ბიზნეს სივრცეში ფრანჩაიზინგი არ არის ძირეულად შესწავლილი და, შესაბამისად, ლიტერატურაც მწირია. ამიტომაც მნიშვნელოვანია უცხოური წარმატებული პრაქტიკის გათვალისწინება და დანერგვა საქართველოში. ფრანჩაიზინგის ძირეული შესწავლა მნიშვნელოვანი სიახლე იქნება უმაღლესი სასწავლებლის სტუდენტებისათვის, ხოლო მეწარმეებსა და ბიზნესის სფეროს წარმომადგენლებს საშუალება ექნებათ გამოიყენონ პრაქტიკაში, როგორც სახელმძღვანელო და განვითარების საშუალება.


„ფრანჩაიზინგის არსი მდგომარეობს ფრანჩაიზორის მიერ ფრანჩაიზ ოპერატორებთან დამყარებულ ურთიერთობაში. ბიზნესში ფრანჩაიზორი (the franchisor) გადასცემს ლიცენზიას თავისი სავაჭრო ნიშნის გამოყენებაზე (ფრანჩაიზორი კომპანიები მაგ.: Wendy’s, McDonald's და ა.შ.), ოპერირების მეთოდზე (ბიზნესის მართვის სისტემა, პროგრამული უზრუნველყოფა და ა.შ.), პიროვნებას ან ჯგუფს (the franchisee), რომელიც თანხმდება იმოქმედოს კონტრაქტის პირობების შესაბამისად (the franchising agreement). ფრანჩაიზორი (უფლების გამცემი) უზრუნველყოფს დახმარებას, სწავლებას, ოპერაციების კონტროლს, რომ ფრანჩაიზი ოპერატორმა შეძლოს ბრენდის ერთგულება და ხარისხის მოთხოვნებთან შესაბამისობის დაცვა. სანაცვლოდ, ფრანჩაიზი ოპერატორი უხდის ფრანჩაიზორს საწყის გადასახადს (franchising fee) და მუდმივ მოსაკრებელს (როიალტი) სავაჭრო ნიშნისა და საოპერაციო მეთოდების (ბიზნესის მართვის ნოუ–ჰაუ) გამოყენებისათვის.უფრო მოკლედ რომ განვმარტოთ, ფრანჩაიზინგი არის ერთი წარმატებული კომპანიის ბიზნესის მართვის მოდელის, მეორე კომპანიის მიერ გამოყენება, მოსაკრებლების სანაცვლოდ,“ აცხადებს თარიმანაშვილი.


მისი ინფორმაციით, ქართულ ლიტერატურაში ვხვდებით Franchising-ს როგორც ფრენშაიზინგი (სსკ), ფრენჩაიზინგი, და ფრანჩაიზინგი, სამივე ტერმინი ერთსა და იმავე, ბიზნესის მართვის და განვითარების კონცეფციას გულისხმობს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში გამოყენებული ტერმინი „ფრენშაიზინგი“, სავარაუდოდ, არა ინგლისურ ენოვანი კანონმდებლობიდან თარგმნის და საქართველოში აღნიშნული ტერმინოლოგიის არ არსებობის შედეგია. საქართველოს ენათმეცნიერების ინსტიტუტის რეკომენდაციით, სწორი ფორმაა „ფრანჩაიზინგი“, ასე დაასკვნეს ინგლისურიდან, რადგან ბიზნეს კონცეფციის განვითარებას აშშ–ში ჩაეყარა საფუძველი.


როგორც თარიმანაშვილი განმარტავს, საქართველოში მრავალი წარმატებული უცხოური კომპანიის ფრანჩაიზინგი არის განვითარებული: სასტუმროები (Hilton, Radisson, Sheraton), სწრაფი კვება (McDonald’s, Wendy’s, Dunkin’ Donuts, Subway), წარმოება (Coca-Cola), მაგრამ არ ხდება წარმატებული ქართული კომპანიების ფრანჩაიზინგის მოდელში კონვერტირება. არსებობენ წარმატებული ქართული კომპანიები საწვავის საცალო ვაჭრობის სფეროში – ვისოლი, ავტო–სერვისის სფეროში – თეგეტა მოტორსი, რესტორნების სფერო – წისქვილი, მ ჯგუფი, რომელთა განვითარება წლებმა გამოსცადა, შესაბამისად ასეთ კომპანიებს აქვთ საშუალება ჩამოაყალიბონ ფრანჩაიზინგის მოდელი, რის საფუძველზეც შესაძლებლობა ექნებათ უცხოელ ინვესტორებს განავითარონ ქართული ბიზნესი თავის ტერიტორიაზე.


მისი თქმით, ამისათვის ქართული კომპანიები მიიღებდნენ ფრანჩაიზინგის პირველად გადასახადს და მუდმივ მოსაკრებელს – როიალტის. ფრანჩაიზორების უმეტესობა, ფრანჩაიზი ოპერატორებისგან ითხოვს (როიალტის) გადასახადის რეგულარულ გადახდას (ყოველკვირეულად, ყოველთვიურად ან ყოველწლიურად). ხშირ შემთხვევაში გადასახადი არის გაყიდვების მოცულობის პროცენტი, ზოგჯერ ფიქსირებული გადასახადი. ზოგი ფრანჩაიზორი აგრეთვე ითხოვს ცალკე როიალტის, რომ დაფაროს რეკლამირების ხარჯები.



„ეს იქნებოდა ქართული კომპანიების გლობალური განვითარების შესანიშნავი საშუალება, რისთვისაც აუცილებელია სახელმწიფოს მხრიდან მხარდაჭერა, რომ შეიქმნას შესაბამისი დოკუმენტი–სახელმძღვანელო, რის საფუძველზეც თითოეული წარმატებული ქართული კომპანია შექმნიდა განვითარების მოდელს. ამ პროცესში შესაძლებელია ჩაერთოს „აწარმოე საქართველოში“, რაც ქართული ბიზნესისა და მომსახურების ექსპორტის უპრეცედენტო შესაძლებლობებს განავითარებდა“-აღნიშნავს თარიმანაშვილი. 


სოფო ქსოვრელი 




StopCoV ფონდში ჩარიცხული თანხა 23 793 096 ლარიდან 124 543 899 ლარამდე გაიზარდა

StopCoV ფონდში ჩარიცხული თანხა 23 793 096 ლარიდან 124 543 899 ლარამდე გაიზარდა
access_time2020-04-09 00:50:17
StopCoV ფონდში ჩარიცხული თანხის მაჩვენებელი 124 543 899 ლარამდე გაიზარდა. მონაცემები საქართველოს მთავრობის...

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებს „გრანთ თორნთონის“ სტიპენდია გადაეცათ

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებს „გრანთ თორნთონის“ სტიპენდია გადაეცათ
access_time2020-04-08 21:20:49
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის  3 სტუდენტი კომპანია „გრანთ თორნთონის“ სტიპენდიანტი გახდა.  ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტის სტუდენტები თამარ ათოშვილი, ანა ბუხრაშვილი და ელენე ცეცხლაძე სპეციალურ სტიპენდიას 2019-2020 სასწავლო წლის გაზაფხულის სემესტრში მიიღებენ.   როგორც „გრანთ თორნთონის“ მმართველმა პარტიორმა ვახტანგ ცაბაძემ განაცხადა,  კომერციული სექტორის ჩართულობა და სტიპენდიების დაწესება სახელმწიფო უნივერსიტეტებში,...

ლიბერთი ბანკის მმართველ გუნდში ცვლილებებია

ლიბერთი ბანკის მმართველ გუნდში ცვლილებებია
access_time2020-04-08 19:50:52
თბილისი, 8 აპრილი, 2020 - დღეს, ლიბერთი ბანკის მმართველ გუნდს, გენერალური დირექტორის მოადგილის, ფინანსური დირექტორის პოზიციაზე, დავით წიკლაური შეუერთდა. დღემდე, ამ პოზიციას ლევან ლეკიშვილი იკავებდა.   დავით წიკლაურს საბანკო სექტორში მუშაობის მრავალწლიანი გამოცდილება აქვს, როგორც საქართველოში ასევე საქართველოს საზღვრებს გარეთ. მას არაერთი პოზიცია ეკავა ქვეყნის წამყვან ბანკებში თიბისი ბანკის გენერალური დირექტორის მოადგილის, კორპორაციული საბანკო საქმიანობის მიმართულებით...

მსოფლიოს მსხვილი რესტორნების ქსელები კრიზისის გადასალახად პროდუქტების მაღაზიებად იქცნენ

მსოფლიოს მსხვილი რესტორნების ქსელები კრიზისის გადასალახად პროდუქტების მაღაზიებად იქცნენ
access_time2020-04-08 20:00:05
კორონავირუსის პანდემიამ რესტორნების ბიზნესს უმძიმესი დარტყმა მიაყენა. ყველაზე მაღალშემოსავლიანი დაწესებულებები უპრეცედენტო ვარდნის წინაშე აღმოჩნდენ, რამაც თანამშრომლების შემცირება გამოიწვია. გადარჩენის ინსტიქტმა რესტორნები აიძულა შემოსავლის ტემპის შესანარჩუნებლად ახალი გზები მოეძებნათ. ზოგი პროდუქტების მაღაზიად იქცა და ზოგი ფერმერების დახლის ფუნქციას ითავსებს,  სადაც მომხმარებელს ახალ პროდუქტის შეძენა და მისი სახლში მომზადება...

8 აპრილი - ქართული ლარი, თურქული ლირა და სომხური დრამი გაუფასურდა

8 აპრილი - ქართული ლარი, თურქული ლირა და სომხური დრამი გაუფასურდა
access_time2020-04-08 19:00:07
კორონავირუსის უარყოფითი ეფექტი რეგიონში ყველაზე მკვეთრად ქართული ლარის კურსზე აისახა, მარტის დასაწყისიდან ლარის მნიშვნელოვანი გაუფასურება დაიწყო და წლის დასაწყისთან შედარებით, დაახლოებით 22%-ით გაუფასურდა. Bloomberg-ის სავაჭრო სისტემაშიც ბოლო პერიოდის განმავლობაში ლარი ძირითადად მკვეთრად უფასურდებოდა, რეგიონის ვალუტის კურსები კი ან მცირედით და ეტაპობრივად უფასურდება, ან მყარდება. ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული 8 აპრილის ვაჭრობის შედეგად, ქართული ლარის კურსი მცირედით...


მსგავსი სიახლეები

up