ფრანჩაიზინგი იქნებოდა ქართული კომპანიების გლობალური განვითარების შესანიშნავი საშუალება, რისთვისაც აუცილებელია სახელმწიფოს მხარდაჭერა

ფრანჩაიზინგი იქნებოდა ქართული კომპანიების გლობალური განვითარების შესანიშნავი საშუალება, რისთვისაც აუცილებელია სახელმწიფოს მხარდაჭერა

access_time2019-06-18 13:00:14

მომსახურების სფეროში მოქმედი ქართული კომპანიების პოტენციალი ფრანჩაიზინგის განვითარებისათვის — აღნიშნულ თემაზე „კომერსანტს“ ბიზნესის ანალიტიკოსი ჯაბა თარიმანაშვილი ესაუბრა. მისი განცხადებით, საქართველოს ეკონომიკისათვის, უმთავრესი პრიორიტეტული მიმართულება მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების მხარდაჭერაა, რადგან მცირე და საშუალო ბიზნესს მნიშვნელოვანი როლი აკისრია ეკონომიკის კრიზისიდან გამოყვანის, უმუშევრობის შემცირების, ცხოვრების დონის ზრდის, სოციალურ-ეკონომიკური სტაბილურობის მიღწევისა და შენარჩუნების საქმეში.


თარიმანაშვილის განმარტებით, ამიტომაც, აქტუალურია ბიზნესისათვის ფრანჩაიზინგის თეორიული და მეთოდოლოგიური საფუძვლების შექმნა, რადგანაც ეს არის ერთ-ერთი გზა ჩავიბაროთ და ვმართოთ აწყობილი, წარმატებული ბიზნესი და ავირჩიოთ განვითარების ოპტიმალური მოდელი (გონივრული გზა, შემცირებული რისკები). ბიზნესის ფრანჩაიზინგის მოდელის შექმნა, შეიძლება განვიხილოთ ასევე, როგორც საერთაშორისო მეწარმეობის განვითარების გზა, როგორც ქართული ბიზნესისა და ეკონომიკის საერთაშორისო ბიზნესგარემოში ინტეგრაციის საშუალება.


როგორც ანალიტიკოსი განმარტავს, ქართულ სამეცნიერო და ბიზნეს სივრცეში ფრანჩაიზინგი არ არის ძირეულად შესწავლილი და, შესაბამისად, ლიტერატურაც მწირია. ამიტომაც მნიშვნელოვანია უცხოური წარმატებული პრაქტიკის გათვალისწინება და დანერგვა საქართველოში. ფრანჩაიზინგის ძირეული შესწავლა მნიშვნელოვანი სიახლე იქნება უმაღლესი სასწავლებლის სტუდენტებისათვის, ხოლო მეწარმეებსა და ბიზნესის სფეროს წარმომადგენლებს საშუალება ექნებათ გამოიყენონ პრაქტიკაში, როგორც სახელმძღვანელო და განვითარების საშუალება.


„ფრანჩაიზინგის არსი მდგომარეობს ფრანჩაიზორის მიერ ფრანჩაიზ ოპერატორებთან დამყარებულ ურთიერთობაში. ბიზნესში ფრანჩაიზორი (the franchisor) გადასცემს ლიცენზიას თავისი სავაჭრო ნიშნის გამოყენებაზე (ფრანჩაიზორი კომპანიები მაგ.: Wendy’s, McDonald's და ა.შ.), ოპერირების მეთოდზე (ბიზნესის მართვის სისტემა, პროგრამული უზრუნველყოფა და ა.შ.), პიროვნებას ან ჯგუფს (the franchisee), რომელიც თანხმდება იმოქმედოს კონტრაქტის პირობების შესაბამისად (the franchising agreement). ფრანჩაიზორი (უფლების გამცემი) უზრუნველყოფს დახმარებას, სწავლებას, ოპერაციების კონტროლს, რომ ფრანჩაიზი ოპერატორმა შეძლოს ბრენდის ერთგულება და ხარისხის მოთხოვნებთან შესაბამისობის დაცვა. სანაცვლოდ, ფრანჩაიზი ოპერატორი უხდის ფრანჩაიზორს საწყის გადასახადს (franchising fee) და მუდმივ მოსაკრებელს (როიალტი) სავაჭრო ნიშნისა და საოპერაციო მეთოდების (ბიზნესის მართვის ნოუ–ჰაუ) გამოყენებისათვის.უფრო მოკლედ რომ განვმარტოთ, ფრანჩაიზინგი არის ერთი წარმატებული კომპანიის ბიზნესის მართვის მოდელის, მეორე კომპანიის მიერ გამოყენება, მოსაკრებლების სანაცვლოდ,“ აცხადებს თარიმანაშვილი.


მისი ინფორმაციით, ქართულ ლიტერატურაში ვხვდებით Franchising-ს როგორც ფრენშაიზინგი (სსკ), ფრენჩაიზინგი, და ფრანჩაიზინგი, სამივე ტერმინი ერთსა და იმავე, ბიზნესის მართვის და განვითარების კონცეფციას გულისხმობს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში გამოყენებული ტერმინი „ფრენშაიზინგი“, სავარაუდოდ, არა ინგლისურ ენოვანი კანონმდებლობიდან თარგმნის და საქართველოში აღნიშნული ტერმინოლოგიის არ არსებობის შედეგია. საქართველოს ენათმეცნიერების ინსტიტუტის რეკომენდაციით, სწორი ფორმაა „ფრანჩაიზინგი“, ასე დაასკვნეს ინგლისურიდან, რადგან ბიზნეს კონცეფციის განვითარებას აშშ–ში ჩაეყარა საფუძველი.



როგორც თარიმანაშვილი განმარტავს, საქართველოში მრავალი წარმატებული უცხოური კომპანიის ფრანჩაიზინგი არის განვითარებული: სასტუმროები (Hilton, Radisson, Sheraton), სწრაფი კვება (McDonald’s, Wendy’s, Dunkin’ Donuts, Subway), წარმოება (Coca-Cola), მაგრამ არ ხდება წარმატებული ქართული კომპანიების ფრანჩაიზინგის მოდელში კონვერტირება. არსებობენ წარმატებული ქართული კომპანიები საწვავის საცალო ვაჭრობის სფეროში – ვისოლი, ავტო–სერვისის სფეროში – თეგეტა მოტორსი, რესტორნების სფერო – წისქვილი, მ ჯგუფი, რომელთა განვითარება წლებმა გამოსცადა, შესაბამისად ასეთ კომპანიებს აქვთ საშუალება ჩამოაყალიბონ ფრანჩაიზინგის მოდელი, რის საფუძველზეც შესაძლებლობა ექნებათ უცხოელ ინვესტორებს განავითარონ ქართული ბიზნესი თავის ტერიტორიაზე.


მისი თქმით, ამისათვის ქართული კომპანიები მიიღებდნენ ფრანჩაიზინგის პირველად გადასახადს და მუდმივ მოსაკრებელს – როიალტის. ფრანჩაიზორების უმეტესობა, ფრანჩაიზი ოპერატორებისგან ითხოვს (როიალტის) გადასახადის რეგულარულ გადახდას (ყოველკვირეულად, ყოველთვიურად ან ყოველწლიურად). ხშირ შემთხვევაში გადასახადი არის გაყიდვების მოცულობის პროცენტი, ზოგჯერ ფიქსირებული გადასახადი. ზოგი ფრანჩაიზორი აგრეთვე ითხოვს ცალკე როიალტის, რომ დაფაროს რეკლამირების ხარჯები.



„ეს იქნებოდა ქართული კომპანიების გლობალური განვითარების შესანიშნავი საშუალება, რისთვისაც აუცილებელია სახელმწიფოს მხრიდან მხარდაჭერა, რომ შეიქმნას შესაბამისი დოკუმენტი–სახელმძღვანელო, რის საფუძველზეც თითოეული წარმატებული ქართული კომპანია შექმნიდა განვითარების მოდელს. ამ პროცესში შესაძლებელია ჩაერთოს „აწარმოე საქართველოში“, რაც ქართული ბიზნესისა და მომსახურების ექსპორტის უპრეცედენტო შესაძლებლობებს განავითარებდა“-აღნიშნავს თარიმანაშვილი. 


სოფო ქსოვრელი 




სუპერმარკეტებში რძის პროდუქტების დეფიციტია

სუპერმარკეტებში რძის პროდუქტების დეფიციტია
access_time2020-01-17 20:00:46
სუპერმარკეტების ქსელებში ახალი წლის პირველივე რიცხვებიდან რძის პროდუქტების დეფიციტი შეიმჩნევა, მომხმარებლები ამბობენ, რომ ბოლო პერიოდში დახლებზე იმაზე ბევრად ნაკლები მაწონი, ხაჭო და სხვა რძის პროდუქტებია, ვიდრე აქამდე.  „კომერსანტი“ თემასთან დაკავშირებით რძის პროდუქტების მწარმოებელთა ასოციაციას გაესაუბრა. კითხვაზე, თუ რატომ ვერ ხდება იმ მოთხოვნის დაკმაყოფილება, რაც ბაზარზეა ასოციაციის პრეზიდენტი პასუხობს, რომ საწარმოები არ აღმოჩნდნენ მზად ახალი წლის პერიოდში...

„კომერსანტის“ 17 იანვრის TOP 10 თემა

„კომერსანტის“ 17 იანვრის TOP 10 თემა
access_time2020-01-17 21:30:37
„კომერსანტის“ 17 იანვრის TOP 10 თემა 1.„ფინანსთა სამინისტროს საქმიანობაში ხარვეზები არის, მაგრამ ბევრი კარგიც კეთდება“ - ბიზნესი NDI-ს კვლევას...

საპრივატიზაციოდ გამოტანილი ქონებიდან 18 ფიზიკურმა პირმა შეიძინა - საყოველთაო პრივატიზაციის 7-კვირიანი შედეგი

საპრივატიზაციოდ გამოტანილი ქონებიდან  18 ფიზიკურმა პირმა შეიძინა - საყოველთაო პრივატიზაციის 7-კვირიანი შედეგი
access_time2020-01-17 19:00:02
ბიზნესისთვის შეთავაზებული 100 საინვესტიციო ობიექტიდან 38 უკვე გაიყიდა, საიდანაც 18 ფიზიკურმა პირმა შეიძინა. კერძოდ, ამ დროისთვის გაყიდული ქონების საერთო მოცულობამ 47 მლნ ლარს გადააჭარბა, საიდანაც 8 მლნ ლარზე მეტი (8 387 700 ლარი) კერძო პირებმა გადაიხადეს. ამასთან ერთად, ყველაზე ძვირად თბილისში ხოშარაულის ქუჩაზე მდებარე შენობა/მიწის ნაკვეთი და მესტიაში პრეზიდენტის ყოფილი რეზიდენცია გაიყიდა. შეგახსენებთ, რომ ეკონომიკისა და მდგრადი...

გარდაბანში უახლესი ტექნოლოგიებით აღჭურვილი თბოელექტროსადგური გაიხსნა

გარდაბანში უახლესი ტექნოლოგიებით აღჭურვილი თბოელექტროსადგური გაიხსნა
access_time2020-01-17 13:00:43
გარდაბანში უახლესი ტექნოლოგიებით აღჭურვილი, 230 მეგავატი დადგმული სიმძლავრის მქონე „გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2“  გაიხსნა.  მაღალი ეფექტიანობითა და გარემოს დაცვითი ტექნოლოგიით გამორჩეული ობიექტი საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის  180 მილიონამდე აშშ დოლარის ინვესტიციით  აშენდა. თბოელექტროსადგურის სამშენებლო ფაზა 2018 წლის თებერვლიდან 2019 წლის დეკემბრამდე გრძელდებოდა და ელექტროენერგიის გენერაციას მიმდინარე წლის ზამთრის...

მთავრობის ადმინისტრაცია სამთო კურორტებზე წყალგაყვანილობის პრობლემას აღიარებს

მთავრობის ადმინისტრაცია სამთო კურორტებზე წყალგაყვანილობის პრობლემას აღიარებს
access_time2020-01-17 17:00:50
ზამთრის კურორტებს წელს რთული სეზონი ჰქონდათ. უჩვეულოდ თბილი და უთოვლო ზამთრის გამო,საქართველოს სამთო კურორტები  ტურისტების შემცირებულ რაოდენობას მასპინძლობენ. თოვლის გარდა, მთის კურორტები სხვა გამოწვევის წინაშეც იდგნენ, უწყლობის გამო, ბაკურიანსა და გუდაურში ტურისტები ან არ ჩადიოდნენ ან უკვე დაჯავშნილ სასტუმროებს ტოვებდნენ. კერძო სექტორის თქმით, უწყლოდ დარჩენილ კურორტზე ზამთრის სეზონი...


მსგავსი სიახლეები

up