„დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან„

„დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან„

access_time2019-03-28 14:30:02


„დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან დამსაქმებლებს აქვთ უფლებები, დაქირავებულებს მხოლოდ მოვალეობები,“ - განაცხადა რადიო კომერსანტზე სტატისტიკის სპეციალისტმა ნოდარ კაპანაძემ. საშუალო ხელფასი საქართველოში,შრომის ბაზარი, განათლება, სოციალურ-ეკონომიკური უთანასწორობა რეგიონებს შორის, განსხვავებები ქალებისა და მამაკაცების ხელფასებს შორის, ამ თემებზე ისაუბრეს გადაცემაში „პროფესიონალები“. ეკონომიკის დოქტორის ირაკლი მაკალათიას სტუმრები იყვნენ სტატისტიკის სპეციალისტი ნოდარ კაპანაძე და  ISET-ის კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მკვლევარი, დავით კეშელავა .


ნოდარ კაპანაძის თქმით, სხვადასხვა დარგი დისკრიმინირებულია, რის გამოც ამ დარგში მომუშავე ადამიანებს დაბალი ხელფასები აქვთ.


„საშუალო ხელფასის შესახებ კვლევის შედეგმა პროტესტის ტალღა გამოიწვია, როგორც ჩანს, ნებისმიერ პოზიტიურთან მიახლოებული ინფორმაციის თქმა სირცხვილად ითვლება. ზრდის მაჩვენებელი გვაქვს, თუმცა იგი მოიცავს,როგორც ძალიან მაღალ, ისე დაბალ ხელფასებს.


დღეს საქართველოში მოსახლეობის საკმაოდ მცირე ნაწილს აქვს ძალიან მაღალი ხელფასი. სხვადასხვა სექტორში, იგივე საბანკო სექტორში - წლის ბოლოს დარიცხული ბონუსები ხშირად ასი ათას ლარსაც კი აღემატება, მეორე მხარეს არიან სოფლის სკოლის მასწავლებლები, რომელთაც ძალიან დაბალი ხელფასი აქვთ. ამდენად, უმეტესობა, ვინც ადარებს საკუთარ შემოსავალს საშუალო ხელფასს, აღშფოთებულია  - თუ ამდენია საშუალო ხელფასი, მაშინ მე რატომ არ მაქვს ამდენიო, ამბობს. კი ასეა - ვიღაცას ძალიან მაღალი აქვს ხელფასი და ვიღაცას ძალიან ცოტა.  დასაქმებისა და მშპ-ს დარგობრივი სტრუქტურა ძალიან ასიმეტრიულია.


განსხვავებებია ხელფასებში სქესის მიხედვით, თუმცა, ვფიქრობ, რომ ამ შემთხვევაში სქესი კი არა, დარგია დისკრიმინირებული. დარგებში ხელფასებს  შორის დიდი განსხვავებაა. სოფლის მეურნეობას თუ არ ეშველა, სისტემურად რთულია ქვეყნის განვითარებაზე ვისაუბროთ და არა ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაზე, რადგან ეს უკანასკნელი აპრიორი არ ნიშნავს ქვეყნის განვითარებას. ჩვენი ეკონომიკის განვითარება არის ასიმეტრიული, როგორც სექტორული, ისე გეოგრაფიული თვალსაზრისით.



ვფიქრობ ასევე, რომ განათლებაში დღეს სხვა თანრიგის პრობლემები გვაქვს, რომლებსაც მხოლოდ ფულის დახარჯვით ვერ გადავჭრით. სისტემურ პრობლემებს სისტემური მიდგომები სჭირდება, სისტემური მიდგომების ნასახი კი ბოლო 30 წელია არ მინახავს.


საშუალო ხელფასს, რომ დავუბრუნდეთ. უნდა ითქვას, რომ მთლიან დასაქმებაში მცირე ადგილი უჭირავს ეკონომიკის მთავარ, რეალურ სექტორს, გადამამუშავებლ მრეწველობას, სადაც დასაქმებულთა ხვედრითი წონა დაბალია.  დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან -  დამსაქმებლებს აქვთ უფლებები, დაქირავებულებს მხოლოდ მოვალეობები. ნებისმიერ დროს ირღვევა მათი უფლებები და არ არსებობს სოციალური დაცვის მექანიზმები, არც შრომის უსაფრთხოების დაცვის მექანიზმები, - ამბობს ნოდარ კაპანაძე.


როგორც, ISET-ის კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მკვლევარი, დავით კეშელავა ამბობს, ყველაზე დაბალი ხელფასები საქართველოში განათლებისა და სოფლის მეურნეობის სექტორშია.


„სექტორულ ჭრილში ჩაშლილ ინფორმაციას რომ დავუკვირდეთ, ვნახავთ, რომ ამგვარ საშუალო მაჩვენებელს განაპირობებს ხელფასებს შორის უთანასწორობა. არის სექტორები, სადაც ძალიან დაბალია ხელფასი, მათ შორის განათლების სექტორი, მეორე მხრივ, კვლევის დროს არ ხდება თვითდასაქმებულებზე დაკვირვება. მათი გათვალისწინებით, კიდევ შეიძლება განსხვავებული სურათი მივიღოთ, როგორც წესი, ხშირად ადამიანები იმაზე გაცილებით დაბალ შემოსავალს აფიქსირებენ, ვიდრე რეალურად გააჩნიათ.


ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკური სტრუქტურა არც ისე სახარბიელოა, მოსახლეობის დიდი ნაწილი სოფლის მეურნეობაშია ჩაბმული, ეს ხალხი ნაწილობრივ გამოთიშულია ეკონომიკურ პროცესებს, ამ სექტორში წარმოდგენილი ადამიანები ძირითადად საკუთარი თავის გამოკვებით არიან დაკავშირებული და მშპ-ს შექმნაში არ მონაწილეობენ.


ხელფასებს შორის განსხვავებებს სქესის მიხედვით ხშირად განაპირობებს სახელფასო დისკრიმინაცია, მაგალითად, ჰორიზონტალურ დისკრიმინაციას რასაც ვუწოდებთ, სექტორულ განაწილებაში ქალები იმ სექტორში არიან მეტად დასაქმებულები, სადაც დაბალია პროდუქტიულობა და ანაზღაურებაც, კაცები პირიქით. თავის მხრივ,  ვერტიკალური დისკრიმინაციაც იჩენს თავს. ქალებს არ ეძლევათ საშუალება, მოწინავე ადგილებში იყვნენ დასაქმებულები. აუცილებელია გავაკონტროლოთ სექტორები და პოზიციები.


სქესთან ერთად, ერთი რამ, რაც დანამდვილებით ვიცით, არის ის, რომ არსებობს უზარმაზარი განსხვავებები რეგიონებს შორის. თუმცა, საინტერესოა ისიც, რომ უნდა დავაკორექტიროთ ეს მაჩვენებლები ცხოვრების დანახარჯების მიხედვით, რადგან თბილისში ასეთი ტიპის ხარჯები უფრო ძვირია, ვიდრე რეგიონებში. თუმცა დაკორექტირების გარეშეც მაინც დიდია რეგიონებს შორის სხვაობა.


ეკონომიკის სტრუქტურა არასწორადაა განვითარებული, აუცილებელია მოხდეს გარღვევა, შრომის ბაზარზე უამრავი პრობლემებია, უნდა განვავითაროთ ბიზნესი, რაც მოგვიტანს ეკონომიკურ განვითარებას. საჭიროა პრობლემების სწორი იდენტიფიკაცია და შემდგომი ნაბიჯების გადადგმა ამ პრობლემების აღმოსაფხვრელად,“- ამბობს დავით კეშელავა.


„კომერსანტი“





საავიაციო სფეროს ახალი მოთამაშე შეემატა – Aero Georgia Group-ი რამდენიმე მიმართულებით იმუშავებს

საავიაციო სფეროს ახალი მოთამაშე შეემატა – Aero Georgia Group-ი რამდენიმე მიმართულებით იმუშავებს
access_time2019-11-15 18:17:34
საავიაციო სფეროს ახალი მოთამაშე შეემატა. ავიაკომპანია Myway Airlines-ის ყოფილმა მეწილემ და კომერციულმა დირექტორმა იგორ აფციაურმა თანამოაზრეებთან ერთად კომპანია Aero Georgia Group-ი ჩამოაყალიბა, რომელიც რამდენიმე მიმართულებით იმუშავებს, თუმცა მისი საქმიანობა მაინც ავიაციასთან იქნება მჭიდრო კავშირში. იგორ აფციაური ამბობს, რომ ავიაციის სფეროში მომუშავე საკუთარი კომპანიის დაფუძება დიდი ხანია სურდა. ქართული ავიაკომპანია Aero Georgia Group-ი საქმიანობა...

ოცდაექვსს მინუს ერთი - ჯანდაცვის სატარიფო რეფორმა, რომელიც მხოლოდ „ევექსისთვისაა“ მისაღები

ოცდაექვსს მინუს ერთი - ჯანდაცვის სატარიფო რეფორმა, რომელიც მხოლოდ „ევექსისთვისაა“ მისაღები
access_time2019-11-15 17:30:21
რამდენიმე დღის წინ კლინიკა „გულის“ დამფუძნებელმა ანზორ მელიამ „კომერსანტს“ განუცხადა, რომ სამედიცინო სფეროს წამყვანი სპეციალისტები იმ რეფორმის გადავადებას ითხოვენ, რომლის მიხედვითაც საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში ჩართული კლინიკებისთვის ერთიანი ტარიფი ამოქმედდება. როგორც მელიამ განგვიცხადა, პრემიერ მინისტრს, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეს, ჯანდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარეს, ჯანდაცვის...

მაჭავარიანი: ბევრი ევროპული ქვეყანა ისურვებდა, ვალის ასეთი დაბალ მაჩვენებელს

მაჭავარიანი: ბევრი ევროპული ქვეყანა ისურვებდა, ვალის ასეთი დაბალ მაჩვენებელს
access_time2019-11-15 14:30:45
„დღეის მდგომარეობით, მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში ვალი 45 პროცენტია. 41 პროცენტიდან ზრდა კურსის ვარდნამ გამოიწვია“, – ეს განცხადება საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა,პარლამენტის სხდომაზე 2020 წლის ბიუჯეტის წარდგენისას გააკეთა. მისი თქმით, ბევრი ევროპული ქვეყანა ისურვებდა, საქართველოს მსგავსად ვალის ასეთი დაბალი მაჩვენებელი ჰქონდეს: „რამდენად საგანგაშოა ამჟამად არსებული ვალის ნიშნული? ჩვენ ვამბობთ, რომ ეს ნიშნული არ არის...

„არცერთ სტრუქტურას პასუხი არ აქვს“ -ცნობილი ექიმი მე-6 დღეა ტყვეობაშია

„არცერთ სტრუქტურას პასუხი არ აქვს“ -ცნობილი ექიმი  მე-6 დღეა  ტყვეობაშია
access_time2019-11-15 16:00:13
საოკუპაციო ხაზთან ცნობილი ტრავმატოლოგის ვაჟა გაფრინდაშვილის დაკავებიდან თითქმის ერთი კვირა გავიდა, თუმცა,ხელისუფლებამ ამ ფაქტის შესახებ  გატაცებიდან მხოლოდ, ოთხი დღის შემდეგ გაავრცელა ინფორმაცია და კონკრეტულად ვერც ის თქვა, რა კეთდება იმისათვის,რომ გაფრინდაშვილი  ცხინვალის იზოლატორიდან გათავისუფლდეს. დღეს კი, ცნობილი გახდა, რომ ოკუპირებული  ახალგორის  სასამართლომ, საქართველოს მოქალაქე ვაჟა გაფრინდაშვილს, ორთვიანი...

არჩილ თალაკვაძე: არჩევნებს ხალხის ნდობა იგებს და არა ცალკე აღებული საარჩევნო მოდელი

არჩილ თალაკვაძე: არჩევნებს ხალხის ნდობა იგებს და არა ცალკე აღებული საარჩევნო მოდელი
access_time2019-11-15 15:09:56
„პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლა „ქართული ოცნების“ ინიციატივა იყო თავის დროზე. სწორედ ჩვენი გუნდის ძალისხმევით ჩაიწერა კონსტიტუციაში, რომ 2024 წლიდან არჩევნები სრულად პროპორციული სისტემით გაიმართება“-ამის შესახებ უმრავლესობის ლიდერმა, პარლამენტის თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძემ რამდეიმე წუთის წინ გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.  „ასევე „ქართული ოცნების“ ინიციატივა იყო პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე 2020 წლიდან გადასვლა, რასაც, როგორც ვნახეთ, სამწუხაროდ, დეპუტატთა...


მსგავსი სიახლეები

up