„დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან„

„დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან„

access_time2019-03-28 14:30:02


„დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან დამსაქმებლებს აქვთ უფლებები, დაქირავებულებს მხოლოდ მოვალეობები,“ - განაცხადა რადიო კომერსანტზე სტატისტიკის სპეციალისტმა ნოდარ კაპანაძემ. საშუალო ხელფასი საქართველოში,შრომის ბაზარი, განათლება, სოციალურ-ეკონომიკური უთანასწორობა რეგიონებს შორის, განსხვავებები ქალებისა და მამაკაცების ხელფასებს შორის, ამ თემებზე ისაუბრეს გადაცემაში „პროფესიონალები“. ეკონომიკის დოქტორის ირაკლი მაკალათიას სტუმრები იყვნენ სტატისტიკის სპეციალისტი ნოდარ კაპანაძე და  ISET-ის კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მკვლევარი, დავით კეშელავა .


ნოდარ კაპანაძის თქმით, სხვადასხვა დარგი დისკრიმინირებულია, რის გამოც ამ დარგში მომუშავე ადამიანებს დაბალი ხელფასები აქვთ.


„საშუალო ხელფასის შესახებ კვლევის შედეგმა პროტესტის ტალღა გამოიწვია, როგორც ჩანს, ნებისმიერ პოზიტიურთან მიახლოებული ინფორმაციის თქმა სირცხვილად ითვლება. ზრდის მაჩვენებელი გვაქვს, თუმცა იგი მოიცავს,როგორც ძალიან მაღალ, ისე დაბალ ხელფასებს.


დღეს საქართველოში მოსახლეობის საკმაოდ მცირე ნაწილს აქვს ძალიან მაღალი ხელფასი. სხვადასხვა სექტორში, იგივე საბანკო სექტორში - წლის ბოლოს დარიცხული ბონუსები ხშირად ასი ათას ლარსაც კი აღემატება, მეორე მხარეს არიან სოფლის სკოლის მასწავლებლები, რომელთაც ძალიან დაბალი ხელფასი აქვთ. ამდენად, უმეტესობა, ვინც ადარებს საკუთარ შემოსავალს საშუალო ხელფასს, აღშფოთებულია  - თუ ამდენია საშუალო ხელფასი, მაშინ მე რატომ არ მაქვს ამდენიო, ამბობს. კი ასეა - ვიღაცას ძალიან მაღალი აქვს ხელფასი და ვიღაცას ძალიან ცოტა.  დასაქმებისა და მშპ-ს დარგობრივი სტრუქტურა ძალიან ასიმეტრიულია.


განსხვავებებია ხელფასებში სქესის მიხედვით, თუმცა, ვფიქრობ, რომ ამ შემთხვევაში სქესი კი არა, დარგია დისკრიმინირებული. დარგებში ხელფასებს  შორის დიდი განსხვავებაა. სოფლის მეურნეობას თუ არ ეშველა, სისტემურად რთულია ქვეყნის განვითარებაზე ვისაუბროთ და არა ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაზე, რადგან ეს უკანასკნელი აპრიორი არ ნიშნავს ქვეყნის განვითარებას. ჩვენი ეკონომიკის განვითარება არის ასიმეტრიული, როგორც სექტორული, ისე გეოგრაფიული თვალსაზრისით.



ვფიქრობ ასევე, რომ განათლებაში დღეს სხვა თანრიგის პრობლემები გვაქვს, რომლებსაც მხოლოდ ფულის დახარჯვით ვერ გადავჭრით. სისტემურ პრობლემებს სისტემური მიდგომები სჭირდება, სისტემური მიდგომების ნასახი კი ბოლო 30 წელია არ მინახავს.


საშუალო ხელფასს, რომ დავუბრუნდეთ. უნდა ითქვას, რომ მთლიან დასაქმებაში მცირე ადგილი უჭირავს ეკონომიკის მთავარ, რეალურ სექტორს, გადამამუშავებლ მრეწველობას, სადაც დასაქმებულთა ხვედრითი წონა დაბალია.  დღეს საქართველოში შრომის კანონმდებლობა დიდად არ განსხვავდება მონათმფლობელობისგან -  დამსაქმებლებს აქვთ უფლებები, დაქირავებულებს მხოლოდ მოვალეობები. ნებისმიერ დროს ირღვევა მათი უფლებები და არ არსებობს სოციალური დაცვის მექანიზმები, არც შრომის უსაფრთხოების დაცვის მექანიზმები, - ამბობს ნოდარ კაპანაძე.


როგორც, ISET-ის კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მკვლევარი, დავით კეშელავა ამბობს, ყველაზე დაბალი ხელფასები საქართველოში განათლებისა და სოფლის მეურნეობის სექტორშია.


„სექტორულ ჭრილში ჩაშლილ ინფორმაციას რომ დავუკვირდეთ, ვნახავთ, რომ ამგვარ საშუალო მაჩვენებელს განაპირობებს ხელფასებს შორის უთანასწორობა. არის სექტორები, სადაც ძალიან დაბალია ხელფასი, მათ შორის განათლების სექტორი, მეორე მხრივ, კვლევის დროს არ ხდება თვითდასაქმებულებზე დაკვირვება. მათი გათვალისწინებით, კიდევ შეიძლება განსხვავებული სურათი მივიღოთ, როგორც წესი, ხშირად ადამიანები იმაზე გაცილებით დაბალ შემოსავალს აფიქსირებენ, ვიდრე რეალურად გააჩნიათ.


ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკური სტრუქტურა არც ისე სახარბიელოა, მოსახლეობის დიდი ნაწილი სოფლის მეურნეობაშია ჩაბმული, ეს ხალხი ნაწილობრივ გამოთიშულია ეკონომიკურ პროცესებს, ამ სექტორში წარმოდგენილი ადამიანები ძირითადად საკუთარი თავის გამოკვებით არიან დაკავშირებული და მშპ-ს შექმნაში არ მონაწილეობენ.


ხელფასებს შორის განსხვავებებს სქესის მიხედვით ხშირად განაპირობებს სახელფასო დისკრიმინაცია, მაგალითად, ჰორიზონტალურ დისკრიმინაციას რასაც ვუწოდებთ, სექტორულ განაწილებაში ქალები იმ სექტორში არიან მეტად დასაქმებულები, სადაც დაბალია პროდუქტიულობა და ანაზღაურებაც, კაცები პირიქით. თავის მხრივ,  ვერტიკალური დისკრიმინაციაც იჩენს თავს. ქალებს არ ეძლევათ საშუალება, მოწინავე ადგილებში იყვნენ დასაქმებულები. აუცილებელია გავაკონტროლოთ სექტორები და პოზიციები.


სქესთან ერთად, ერთი რამ, რაც დანამდვილებით ვიცით, არის ის, რომ არსებობს უზარმაზარი განსხვავებები რეგიონებს შორის. თუმცა, საინტერესოა ისიც, რომ უნდა დავაკორექტიროთ ეს მაჩვენებლები ცხოვრების დანახარჯების მიხედვით, რადგან თბილისში ასეთი ტიპის ხარჯები უფრო ძვირია, ვიდრე რეგიონებში. თუმცა დაკორექტირების გარეშეც მაინც დიდია რეგიონებს შორის სხვაობა.


ეკონომიკის სტრუქტურა არასწორადაა განვითარებული, აუცილებელია მოხდეს გარღვევა, შრომის ბაზარზე უამრავი პრობლემებია, უნდა განვავითაროთ ბიზნესი, რაც მოგვიტანს ეკონომიკურ განვითარებას. საჭიროა პრობლემების სწორი იდენტიფიკაცია და შემდგომი ნაბიჯების გადადგმა ამ პრობლემების აღმოსაფხვრელად,“- ამბობს დავით კეშელავა.


„კომერსანტი“





Georgian Airways: „აღფრთოვანებული არვართ, მაგრამ მგზავრთა უსაფრთხოებისთვის გაზრდილ ტარიფს გადავიხდით“

Georgian Airways: „აღფრთოვანებული არვართ, მაგრამ მგზავრთა უსაფრთხოებისთვის გაზრდილ ტარიფს გადავიხდით“
access_time2020-01-21 18:30:44
„მგზავრთა უსაფრთხოებაზე ტარიფის ზრდა ჩვენთვის მოსალოდნელი იყო, ამაზე ინფორმაცია წინასწარ გაჟღერდა. დამატებითი ხარჯია და აღფრთოვანებული არ ვართ ამ ფაქტით, მაგრამ  ჩვენი მთავარი პრიორიტეტი მგზავრთა უსაფრთხოებაა.“ - ასე აფასებს Georgian Airways-ის გენერალური დირექტორი რომან ბოკერია საქართველოს საერთაშორისო აეროპორტებში საჰაერო ხომალდების და მგზავრების საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის ღირებულების...

BAG-ის წევრთა რიგები განაგრძობს აქტიურ ზრდას. ამჯერად BAG-ის კომპანია „ჰიუნდაი ავტო საქართველო“ შემოუერთდა

BAG-ის  წევრთა რიგები განაგრძობს აქტიურ ზრდას. ამჯერად BAG-ის კომპანია „ჰიუნდაი ავტო საქართველო“ შემოუერთდა
access_time2020-01-21 16:00:52
საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის (BAG) წევრთა რიგები განაგრძობს აქტიურ ზრდას. ამჯერად BAG-ის კომპანია „ჰიუნდაი ავტო საქართველო“ შემოუერთდა. „ჰიუნდაი ავტო საქართველო“ 2005 წლიდან მსოფლიო საავტომობილო ბიზნესის ერთ-ერთი უმსხვილესი კომპანიის Hyundai Motor Company-ის ოფიციალური დისტრიბუტორია საქართველოში. „ჰიუნდაი ავტო საქართველო“ ბაზარს უზრუნველყოფს როგორც ავტომობილების სრული სპექტრით, მათ შორის კომერციული ავტომობილებითა და მძიმე ტექნიკით, ასევე უახლესი აპარატურით აღჭურვილი...

ექიმი დალიკა პაციენტებს ესთეტიკურ ცენტრ Dr. Dalika-ში უმასპინძლებს

 ექიმი დალიკა პაციენტებს ესთეტიკურ ცენტრ Dr. Dalika-ში უმასპინძლებს
access_time2020-01-21 16:50:54
„აქედან გამოსულ მანდილოსანს ნუ გაეარშიყებით, ის შეიძლება ბებიათქვენი აღმოჩნდეს“ - ეს სიტყვები, რომელიც აშშ-ში ერთ-ერთი წამყვანი ესთეტიკური ცენტრის სლოგანს წამოადგენდა, პირველად გადაჭარბებულად მომეჩვენა. მაშინ ამ სფეროს ექიმებთან არ მიხდებოდა ურთიერთობა და თვითონ სფეროზეც ნაკლებად მომეხსენებოდა. გავიდა დრო, ჯერ სურვილი გაჩნდა ესთეტიკურ ცენტრში მისვლის, შემდეგ-საჭიროება......

გენპროკურორობის კანდიდატის ძველი ამბები

გენპროკურორობის კანდიდატის ძველი ამბები
access_time2020-01-21 17:30:18
ირაკლი შოთაძე მონაწილეობდა წინა ხელისუფლების დროს უკანონოდ ჩამორთმეული ქონების გაფორმების პროცესებში, - ჰყვებიან დაზარალებულები, უფლებადამცველები და იურისტები.სავარაუდოდ წართმეული ქონების საქმეების ძირითადი ნაწილი არ არის გამოძიებული პროკურატურის მიერ და არც ქონებაა დაბრუნებული.გაჭიანურების ერთ-ერთ სავარაუდო ფაქტორად სახელდება სწორედ ირაკლი შოთაძის მუშაობა გენერალური პროკურატურის ხელმძღვანელ...

„სოფლის მეურნეობას მასშტაბური ცვლილებები და რეფორმები სჭირდებოდა, რომელიც საქართველოში ვერ განხორციელდა“

„სოფლის მეურნეობას მასშტაბური ცვლილებები და რეფორმები სჭირდებოდა, რომელიც საქართველოში ვერ განხორციელდა“
access_time2020-01-21 16:30:49
სოფლის მეურნეობაში სახელმწიფო პროგრამებითა თუ საერთაშორისო დონორების დაფინანსებით მილიონობით ლარი დაიხარჯა. სოფლის მეურნეობის ყოფილმა მინისტრმა და ახლა აგრარულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ოთარ დანელიამ 2016 წელს „კომერსანტს “განუცხადა, რომ 2018-2020 წელი იქნება კრიტიკული ზღვარი, როდესაც თვალსაჩინოდ დავინახავთ სოფლის მეურნეობის პროექტების...


მსგავსი სიახლეები

up