დაგროვებითი საპენსიო სისტემა - უზრუნველი სიბერის მოლოდინში

დაგროვებითი საპენსიო სისტემა - უზრუნველი სიბერის მოლოდინში

access_time2019-01-14 19:30:26


"გარდა კორუფციული რისკებისა, ფონდის მთავარი დანიშნულება იქნება მთავრობის ფინანსური ვალდებულებების გასტუმრება და არა მოსახლეობის კეთილდღეობის ზრდა, " — ასე აფასებს დაგროვებითი საპენსიო სისტემას ეკონომიკის დოქტორი ირაკლი მაკალათია საკუთარ სოციალურ ქსელში.



"დაგროვებითი საპენსიო სისტემა - უზრუნველი სიბერის მოლოდინში"  მაკალათიას ამ სტატუსს კომერსანტი უცვლელად გთავაზობთ.


  1. სავალდებულო - საპენსიო სისტემა არის სავალდებულო და არა ნებაყოფლობითი, რაც ადამიანის უფლებების დარღვევაა! ამით ადამიანს ართმევენ არჩევანის უფლებას - განსაზღვროს მისი მომავალი. 40 წლამდე ასაკის დაქირავებით დასაქმებული ადამიანები ავტომატურად ჩაერთვებიან, 40 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანებიც (40-60 კაცები; 40-55 ქალები. 55 და 60 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანები ნებაყოფლობით, ისევე როგორც ნებისმიერი ასაკის თვითდასაქმებულები) ჩაერთვებიან იმ განსხვავებით რომ პროგრამაში 3-თვიანი იძულებითი ყოფნის შემდეგ უფლება ექნებათ 2019 წლის 31 მაისამდე დატოვონ სისტემა. ალბათ იმ იმედით, რომ დაეზარებათ სისტემიდან გამოსვლა და შეეგუებიან ბედს (როგორც ხშირად ხდება ჩვენს ცხოვრებაში). საპენსიო სისტემისადმი სანდოობა და მოსახლეობის ჩართვის სურვილის ერთ-ერთი განმსაზღვრელი ინდიკატორი იქნება შემდეგი სტატისტიკა: თვითდასაქმებულთა რა ნაწილი ჩაერთვება საკუთარი ნებით სისტემაში და 40> ასაკის მოსახლეობის რა ნაწილი დატოვებს სისტემას. ეს იქნება სწორედ იმის განმსაზღვრელი, რამდენად სანდოდ აღიქვამენ ადამიანები სისტემას და რამდენად აძლევს მათი შემოსავლები იმის შესაძლებლობას, რომ დააგროვონ უზრუნველი სიბერისთვის აუცილებელი თანხები .


2.  სისტემის მასშტაბურობა და ჩართულობა - დაბალი დასაქმების დონის პირობებში, პროგრამაში ჩართულობის დონეც იქნება დაბალი (შესაბამისად ნაკლები უკმაყოფილო და გამპროტესტებელი ადამიანი. ნაკლები უკმაყოფილო ადამიანიდან ფონდში შესული მეტი ფული). 2017 წელს დასაქმების დონე შეადგენდა 56,7%-ს. თავად დასაქმებულებში დაქირავებით დასაქმებულთა წილი 48.3%. პოტენციურად პროგრამაში ჩაერთვება დაახლოებით 824 ათასზე მეტი ადამიანი (რადგან შერჩევითი დაკვირვებით მიღებული შედეგები ხასიათდება შერჩევის შეცდომით და ზუსტი რიცხვის თქმა შეუძლებელია). ხოლო სავალდებულო სახით (<40) - 370 ათასზე მეტი ადამიანი.



 ა.გ. ამ სისტემით ისარგებლებს ცოტა ადამიანი, რადგან არ გვაქვს დასაქმების მაღალი დონე, უფრო სწორად, შედარებით მაღალ შემოსავლიანი მოსახლეობის ჯგუფი, თორემ თვითდასაქმებულებით და განსაკუთებით, ოჯახურ საწარმოში ან ახლობლისთვის უსასყიდლოდ მომუშავე ადამიანები ბევრი..ხოლო ამ 48.3%-ში ძალიან დიდია დაბალ ანაზღაურებადი დასაქმებულების წილი, ანუ მათთვის სოციალური ეფექტი დიდი არ იქნება..


3. 2% - რომელსაც იხდის დასაქმებული.



ერთი შეხედვით შეიძლება დიდ ფინანსურ კატასტროფას არ წარმოადგენდეს 2%-ის ზედმეტად დაბეგვრა, მაგრამ.... დაქირავებული ადამიანის გადასახადი იზრდება 2%-ით, უფრო მეტის დაბრუნების იმედით (იმედი ნუ მოგიშალოთ), რასაც წარმოადგენს ის მოგება, რომელიც შეიძლება მივიღოთ საპენსიო ფონდიდან განხორციელებული ინვესტიციებით. ინფლაციის გავლენით, ყოველწლიურად ფულს აკლდება მყიდველობითუნარიანობა, ამიტომ მომავალში მისაღებ თანხას რეალური ღირებულება ბევრად შემცირებული ექნება ვიდრე დღეს (თუ საერთოდ იარსება ეროვნულ ვალუტად ლარმა) მისი დაკომპენსირება უნდა მოხდეს საინვესტიციო კომპანიის მიერ მიღებული მოგებით. მაგ; 2017 წელს 2010 წელთან შედარებით 19,7%-იანი ინფლაცია გვაქვს, ანუ დღევანდელი 100 ლარის რეალური ღირებულება (2010 წლის მუდმივ ფასებში გადაყვანით) 83,5 ლარია, ანუ დაფიქსირდა 16,5%-იანი კლება.


თუ ყოველ წლიურად გვექნა 3% ინფლაცია, 20 წელში ფასები მოიმატებს 75%-ით, ხოლო 30 წელში 143%-ით. ასევე საკამათოა და წინასწარ დათვლებს არ ექვემდებარება ის შესაძლო მოგება ან ზარალი რასაც საპენსიო ფონდიდან ინვესტიტებით მოვახდენთ, ვინაიდან 5 წლის შემდეგ იარსებებს როგორც დაბალი, ასევე საშუალო და მაღალ რისკიანი ინვესტირება და ვინ როგორ მიმართავს მის საინვესტიციო თანხებს ამის პროგნოზირება შეუძლებელია.


4. 2% - რომელსაც იხდის დამსაქმებელი.


თუ დასაქმებულისთვის დიდ ფინანსურ პრობლემას არ წარმოადგენს 2%-ის გადახდა, დამსაქმებლისთვის ეს უკვე მნიშვნელოვნად გაზრდილი ხარჯებია. დამსაქმებლის შესაძლო ქცევები: წარმოებაზე დანახაჯების ზრდის გამო გაზარდოს წარმოებულ პროდუქციაზე ფასები, 2%-ით შეუმციროს დასაქმებულებს ხელფასი, სამომავლოდ 2%-ით ნაკლებად გაზარდოს ხელფასი, 2%-ით ნაკლები ხელფასი შესთავაზოს მომავალ დასაქმებულებს (რაც შეიძლება გამოიხატოს როგორც ფულადი ისე არაფულადი სახით, მაგ; სამუშაო დატვირთვის გაზრდით), 2%-ით გაზრდილი ხარჯების საპირწონედ შეამციროს დასაქმებულთა რაოდენობა ან მომავალში არ აიყვანოს სამსახურში.. (ფანტაზია ვისაც გაგეხსნათ შეგიძლიათ მიამატოთ ჩამონათვალს )


5️⃣ 2% - რომელსაც იხდის სახელმწიფო.


2% რომელსაც სახელმწიფო იხდის, რეალურად ჩვენივე გადასახადებიდან ამოღებული თანხებია.
დაქირავებით დასაქმებულებს, რომელთაც თვეში ხელფასი აქვთ 2 000 ლარამდე მათ სახელმწიფო დაურიცხავს ხელფასის 2%-ს, 2 000 ლარიდან - 5 000 ლარამდე ხელფასს დაამატებს 1%-ს, ხოლო 5 000 ლარს ზემოთ ხელფასზე არ დაერიცხება სახელმწიფო სარგებელი.


აქედან გამომდინარე, შედარებით მაღალ შემოსავლიან დასაქმებულებს, სახელმწიფო აღარ ურიცხავს დამატებით სარგებელს, ეს სწორედ იმას მიანიშნებს, რომ პრობლემა შემოსავლებშია. რეალური სიკეთისთვის, ქვეყანას უნდა ჰქონდეს მაღალი ეკონომიკური ზრდა, უნდა გამდიდრდეს მისი მოსახლეობა, მეტი შემოსავლები გაუჩნდეთ და შემდეგ ადამიანებს თავად ექნებათ მოტივაცია, რომ დააგროვონ. განვითარებული ეკონომიკისა და მდიდარი ფენის არსებობის დროს კი ბაზარზე გაჩნდებიან კერძო საფინანსო კომპანიები, რომლებიც მომხმარებლებს შესთავაზებენ დაგროვებით სისტემას. ის რომ ბევრ კომპანიას შორის წავა კონკურენცია და მათი მოტივაცია იქნება, რომ რაც შეიძლება მეტი მომხმარებელი მიიზიდონ, შესაბამისად დასაქმებულებს შესთავაზებენ ერთმანეთზე უკეთეს პირობებს. ამით მოსახლეობაც კმაყოფილი იქნება და საფინანსო სექტორიც მოგებული დარჩება.


6. ბოლო 10 წელში, ნომინალური ხელფასის საშუალო ზრდის ტემპი იყო 7.2%, ხოლო ყოველწლიურად საშუალოდ იზრდებობა 52 ლარით. თუ საპროგნოზო მაჩვენებლად გავითვალისწინებთ აღნიშნულ ზრდის ტემპს, ასევე ვივარაუდებთ, რომ ყოველწლიურად ინფლაციის დონე იქნება 3%, ხოლო ყოველთვიურად საინვესტიციო მოგება იქნება 7%, მაშინ 30 წლის შემდეგ ყოველთვიური პენსია იქნება 418 ლარი 10 წლის განმავლობაში, ხოლო ინფლაციის გამორიცხვით რეალური (დღევანდელი ღირებულებით) პენსია იქნება 177 ლარი, რომლის რეალური ღირებულებაც მომდევნო წლებში კლების ტენდენციით გაგრძელდება.


7.  დაგროვებითი საპენსიო სისტემის რეალური მიზეზი


პირველი 5 წელი საპენსიო აქტივების ინვესტირება მოხდება ,,ნაკლებად რისკიანი საინვესტიციო პორტფელში’’ რაც პირდაპირ ნიშნავს, იმას რომ საპენსიო ფონდის უდიდესი ნაწილი განთავსდება მთავრობის მიერ გამოშვებულ ფასიან ქაღალდებში. მით უფრო რომ, დაბალ რისკიან საინვესტიციო პორტფელში, სასესხო ფასიანი ქაღალდების შეძენა დასაშვენია 100 პროცენტამდე. ხოლო მთავრობის მიერ გამოშვებული ფასიანი ქაღალდები ნიშნავს იმას, რომ მთავრობა ეკონომიკიდან სესხულობს ფულს, რომელიც მიემართება სახელმწიფო ვალებისა და ვალდებულებების გასტუმრებას. გარდა კორუფციული რისკებისა, ფონდის მთავარი დანიშნულებაც იქნება მთავრობის ფინანსური ვალდებულებების გასტუმრება და არა მოსახლეობის კეთილდღეობის ზრდა.







„კომერსანტის“ ექსკლუზივი: მარტიდან სათამაშო ბიზნესი გარე რეკლამაზე უარს იტყვის

„კომერსანტის“ ექსკლუზივი: მარტიდან სათამაშო ბიზნესი გარე რეკლამაზე უარს იტყვის
access_time2020-02-27 20:00:25
კომერსანტის ექსკლუზიური ინფორმაციით სათამაშო ბიზნესი მარტის პირველი რიცხვებიდან გარე რეკლამის შეზღუდვას იწყებს.ინფორმაციას ადასტურებს  სათამაშო ბიზნესასოციაციის ხელმძღვანელი ზურაბ ბერუაშვილი. როგორც ბერუაშვილი განმარტავს მიღებული გადაწყვეტილება საზოგადეობის მაღალი ინტერსითაა განპირობებული:   „შემიძლია გითხრათ ის, რომ პირველი მარტიდან მინიმუმ თბილისში, მოსახლეობა დაინახავს, რომ სათამაშო ბიზნესის გარე რეკლამა აღარ იქნება. მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესიდან გამომდინარე...

10 000 მაყურებელზე გათვლილი 71 მილიონიანი პროექტი - ახალი საკალათბურთო დარბაზის სამშენებლო სამუშაოები იწყება

10 000 მაყურებელზე გათვლილი 71 მილიონიანი პროექტი - ახალი საკალათბურთო დარბაზის სამშენებლო სამუშაოები იწყება
access_time2020-02-27 18:21:57
განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილემ და კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტმა პაატა გურასპაულმა ერთობლივი პრესკონფერენცია გამართეს. პრესკონფერენციის თემა 2021 წლის ევროპის საკალათბურთო ჩემპიონატისთვის ახალი სპორტის სასახლის მშენებლობა იყო. შალვა გოგოლაძის თქმით, 10 000 მაყურებელზე გათვლილი სპორტული დარბაზის მშენებლობა უახლოეს პერიოდში დაიწყება და...

WIZZ AIR იტალიის მიმართულებით ფრენების სიხშირეს ცვლის

WIZZ AIR იტალიის მიმართულებით ფრენების სიხშირეს ცვლის
access_time2020-02-27 17:45:30
Wizz Air, ევროპის ყველაზე მწვანე, უმსხვილესი დაბალ ბიუჯეტიანი ავიაკომპანია, იტალიის მიმართულებით ფრენების სიხშირის შემცირებას აანონსებს. მიზეზი ჩრდილოეთ იტალიაში COVID-19 ტიპის ვირუსის გავრცელებაა. 2020 წლის 11 მარტიდან 2 აპრილის ჩათვლით ფრენების სიხშირე იტალიის მიმართულებით 60%-ით შემცირდება. საჰაერო მიმოსვლა სტანდარტული რეჟიმით 2 აპრილიდან აღდგება. მგზავრები, რომლებსაც მიმდინარე ცვლილებები შეეხებათ, მიიღებენ ავტომატურ შეტყობინებას და მათ შესაძლებლობა ექნებათ ბილეთები...

დღის Top-10 საინტერესო ამბავი

დღის Top-10 საინტერესო ამბავი
access_time2020-02-27 21:30:47
 Top-10 საინტერესო ამბავი 1.„კომერციალიზაციის დონე დაბალია, იმპორტი მაღალი“ - რამდენად შედეგიანია „დანერგე მომავალი“ სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტომ 2015 წელს პროექტ „დანერგე მომავლის“ განხორციელება დაიწყო.„კომერსანტი“ დაინტერესდა შეასრულა თუ არა სოფლის მეურნეობის...

როდის მოგვარდება პარკინგის პრობლემა თბილისში – მერია პარკირების უფლების გაყიდვას აღარ აპირებს

როდის მოგვარდება პარკინგის პრობლემა თბილისში – მერია პარკირების უფლების გაყიდვას აღარ აპირებს
access_time2020-02-27 17:45:28
პარკირების პრობლემა დედაქალაქისთვის დღემდე ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად არის ქცეული. მიუხედავად იმისა, რომ თბილისის მერიამ ეს უფლება ”სითი პარკს” ჩამოართვა და ხელშეკრულებაც შეუწყვიტა, ამ მიმართულებით სიტუაცია ფაქტობრივად არ შეცვლილა. რეალურად, ორი წლის განმავლობაში თბილისის მერიის შესაბამისი უწყება იგივე საქმიანობას აგრძელებდა, რასაც მანამდე ახორციელებდა ”სითი პარკი”. ფაქტობრივად არ მოწყობილა ახალი საპარკინგე ადგილები და არც იმის შესახებ არის ცნობილი თუ რისი გაკეთება იგეგმება არსებული...


მსგავსი სიახლეები

up