„ჩვენ აქ სომხური სახელმწიფოს ასაშენებლად ჩამოვედით, მაგრამ ახლა აქ არაფერი გვესაქმება“ - სომხები ყარაბაღიდან გარბიან

„ჩვენ აქ სომხური სახელმწიფოს ასაშენებლად ჩამოვედით, მაგრამ ახლა აქ არაფერი გვესაქმება“ - სომხები ყარაბაღიდან გარბიან

access_time2020-11-18 19:00:36

ლაჩინი - პატარა ქალაქია, რომლის გასწვრივ  მთავარი საავტომობილო გზა სომხეთს და მთიან ყარაბაღს შორის გადის - ყველასთვის კარგად ცნობილი ლაჩინის დერეფანი, რომელიც 1991-1993  წლების სისხლისმღვრელი ომის შედეგად ერევნის კონტროლს ქვეშ გადავიდა. იმ ომის დასრულების შემდეგ აზერბაიჯანელებმა ლაჩინი სასწრაფოდ დატოვეს და დღეს ის სომხებითაა დასახლებული.

 

ახალი, 40-დღიანი სომხურ-აზერბაიჯანული ომის დასრულების შემდეგ, სამშვიდობო შეთანხმების პირობების თანახმად, ლაჩინის დერეფანი 5 კილომეტრამდე ვიწროვდება. ირგვლივ აზერბაიჯანული ჯარი იქნება, თავად ქალაქი და უშუალოდ გზა რუსეთის სამშვიდობო ძალების კონტროლქვეშ გადადის.

 

თუმცა, ადგილობრივი სომხები ამ რეალობას არ ეგუებიან და სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ქალაქიდან მასობრივად გარბიან.


ომის დასრულების შემდეგ, გასული კვირის მანძილზე სომხეთიდან ყარაბახში 1200 ადამიანი დაბრუნდა, თუმცა საბრძოლო მოქმედებების დროს რეგიონი ათობით ათასმა დატოვა და მათი დიდი ნაწილი დაბრუნებას არ აპირებს.

 

ყარაბახიდან წამსვლელთა ნაკადი გაცილებით უფრო შთამბეჭდავად გამოიყურება, ვიდრე დამბრუნებელთა.

 

28 წლის წინ, 1992 წლის მაისში სომხურმა შეიარაღებულმა ფორმირებებმა ლაჩინი და შუშა აიღეს და ამით დაეუფლნენ სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ლაჩინის დერეფანს, რომლის გარეშეც ყარაბახის დამოუკიდებელი არსებობა შეუძლებელი იყო. აზერბაიჯანელები გაიქცნენ, სომხებმა კი ქალაქი დაწვეს. შემდეგ ის ნაწილობრივ აღადგინეს. პირველ ომამდე ლაჩინში 9 000 აზერბაიჯანელი ცხოვრობდა, მეორემდე კი - არც ერთი აზერბაიჯანელი და 2000 სომეხი.

 

მაგრამ, დღეს ვითარება საპირისპიროა - ამჯერად,  გარბიან სომხები.

 

აი იმ მთასთან მალე აზერბაიჯანული სოფელი იქნება, აი იქაც - გვაცნობს ახალ რეალობას აქაური სომეხი სტეფანი, რომელიც ლაჩინში შტატებიდან ჩამოვიდა და აქ მაღაზიას ფლობს.

 

ჯერ კიდევ რამდენიმე კვირის წინ, ომის დროს, სტეფანი, ყველაფრის მიუხედავად, ოპტიმიზმს ინარჩუნებდა. დღეს მისი ყველაზე დიდი და ლამაზი მაღაზია დახურულია. სავაჭრო დარბაზებში - ცარიელი დახლებია დარჩენილი. მაღაზია არ მუშაობს, პატრონი კი ერევანში მიდის.

 


მისი თქმით, 5-კილომეტრიან დერეფანში, მტრებთან უშუალო სიახლოვეში, ის თავს უსაფრთხოდ ვერ იგრძნობს და ამიტომაც ტოვებს ყარაბახს. მას არ სჯერა, რომ  რუსი ჯარისკაცები მის დაცვას შეძლებენ, ხოლო სომხურ-ყარაბახული ხელისუფლება, თავისი ჯარით და პოლიციით, აქ უკვე არ არსებობს.

 


ჩვენ აქ სომხური სახელმწიფოს ასაშენებლად ჩამოვედით, მაგრამ ეს სახელმწიფო აქ უკვე არ არსებობს. ამიტომაც, ყარაბახში არაფერი გვესაქმება - თვლის ის.

 

ომის დასრულების შემდეგ „მთიანი ყარაბახის რესპუბლიკა“ ფაქტობრივად ჩამოიშალა. სომხების მიერ დასახლებულ ქალაქებში მაროდიორობა ყვავის. რეგიონის დედაქალაქში სტეფანაკერტში საღამოს გარეთ გასვლას ყველა ერიდება.

 

ლაჩინში სტეფანის მეზობელი მცირე მაღაზიას ფლობდა, რამდენიმე დღით გაემგზავრა ერევანში, დაბრუნებულს კი ის პირწმინდად გაძარცვული დახვდა.

 

ყარაბახი, იმ შეკვეცილი ფორმით, რომლის შენარჩუნებასაც მიღწეული შეთანხმება ითვალისნინებს, არასიცოცხლისუნარიანია, განსაკუთრებით კი იმ პირობებში, როდესად გაურკვეველია, რამდენად უსაფრთხო იქნება სომხეთის მიმართულებით სახმელეთო გზა.

 

ლაჩინი კარგ დროშიც კი, როდესაც ყარაბახს არაფერი ემუქრებოდა, ძალიან ღარიბი ქალაქი ყო, წარმოიდგინეთ, მერე რა იქნება? ასე რომ სულ არაა გასაკვირი, რომ მოსახლეობა გარბის - ამბობს სტეფანი.


 


რუსებმა დერეფანში ორი საგუშაგო დააყენეს  - ერთი თავად ლაჩინში, მეორე კი აზერბაიჯანის მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიის საზღვართან, ერთ-ერთ სოფელში, სადაც ლიბანიდან ჩამოსახლებული სომხები ცხოვრობენ.

 

ეს საგუშაგოები არაა საკმარისი, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც დერეფანი და  თავად ლაჩინი აზერბაიჯანული ჯარის ალყაშია. თანაც, მხოლოდ 5 წლით, რის შემდეგაც მათი ყოფნის პირობები შესაძლოა გადაიხედოს.

 

ამიტომაც ყარაბახელი სომხები თავს უსაფრთხოდ ვერ გრძნობენ. მოსახლეობა სხვა ქალაქებსაც ტოვებს, შესაბამისად, არაა გამორიცხული, რომ სულ რამდენიმე წელიწადში, აქ საერთოდ არ იქნება სომხური მოსახლეობა.


 

ზოგიერთი მაცხოვრებელი მაინც რჩება ლაჩინში თუმცა, ძირითადად ასაკოვანი ადამიანები. მათაც კი, შვილები ერევანში გაუშვეს და დაცარიელებულ ქალაქებში მარტოობაში იცხოვრებენ.

 

მე კი ვრჩები აქ, მაგრამ ოჯახი სომხეთში გადავიდა. არ ვიცით მომავალში რა იქნება, შვილებს აქ ნამდვილად არ დავაბრუნებ, ეს გამორიცხულია. ჩვენს გვერდით, 5 კილომეტრში აზერბაიჯანელები იქნებიან, სულ მათი სოფლები იქნება ირგვლივ. რუსები თითქოს დაგვიცავენ, მაგრამ 5 წლის შემდეგ რა იქნება არავინ იცის - ამბობს რუზანა კარაპეტიანი, რომელიც სტეფანაკერტში 27 წელი ცხოვრობს, და არსად წასვლას არ აპირებს.

 

 

BBC.COM

 

მოამზადა თენგიზ აბლოთიამ





რას წარმოადგენს Samsung-ის ოფიციალური ჰოლოგრამა?

რას წარმოადგენს Samsung-ის ოფიციალური ჰოლოგრამა?
access_time2021-02-25 18:10:04
სამსუნგი საქართველოში სმარტ მოწყობილობებისათვის ოფიციალურ ჰოლოგრამას იყენებს. ჰოლოგრამა სმარტფონის ყუთის წინა მხარეს არის განთავსებული, მასზე არსებული წარწერები ქართულ ენაზეა (ოფიციალური Samsung საქართველოსთვის), ხოლო ფონად საქართველოს რუქის კონტურია დატანილი. სამსუნგის ოფიციალური ჰოლოგრამით თქვენ მარტივად შეგიძლიათ განასხვაოთ ოფიციალური პროდუქტი არაოფიციალურისაგან. სამსუნგის ოფიციალური სმარტფონის შეძენისას თქვენ გაქვთ ოფიციალური გარანტია და ავტორიზებული სერვის ცენტრის...

დღის Top 10 საინტერესო ამბავი

დღის Top 10 საინტერესო ამბავი
access_time2021-02-25 21:00:23
1. როგორი იქნებოდა საქართველოს ეკონომიკა, რომ არა 1921 წლის 25...

Washington post: ბაიდენის ადმინისტრაცია რუსეთის წინაამღდეგ ახალ სანქციებს ამზადებს

Washington post: ბაიდენის ადმინისტრაცია რუსეთის წინაამღდეგ ახალ სანქციებს ამზადებს
access_time2021-02-25 20:00:09
ბაიდენის ადმინისტრაცია რუსეთის წინაამღდეგ ახალ სანქციების, ამჯერად ოპოზიციონერის ალექსეი ნავალნის და ამერიკის საჯარო სტრუქტურებზე კიბერშეტევის გამო ამზადებს.   დამსჯელი ზომების მიზანია მსოფლიოსთვის მკვეთრი სიგნალს გაგზავნა იმაზე, რომ რუსეთი აშშ-ს და მოკავშირეების წინაამღდეგ კიბერ-ინსტრუმენტებს წლების მანძილზე იყენებს, არჩევნებში ერევა, ჰაკერებთან თანამშრომლობს და ბოლო პერიოდში - აშშ-ს სახელმწიფო ორგანოების მუშაობას აფერხებს.   სასჯელი...

GeoFresh სპარსეთის ყურის ქვეყნებში ლურჯი მოცვის და სატაცურის ექსპორტს იწყებს

GeoFresh სპარსეთის ყურის ქვეყნებში ლურჯი მოცვის და სატაცურის ექსპორტს იწყებს
access_time2021-02-25 19:00:13
კომპანია GeoFresh 2021 წელს ლურჯი მოცვის და სატაცურის ექსპორტის დაწყებას სპარსეთის ყურის ქვეყნებში გეგმავს.   კომპანია 2016 წელს 2-მა ებრაელმა ბიზნესმენმა დააარსა და ის დღეს კახეთში 13 ჰექტრის სატაცურის, ხოლო სამეგრელოში ლურჯი მოცვის 7 ჰექტრის  პლანტაციებს ფლობს. სავარაუდოდ, 2021 სატაცურის მოსავალი 20-25, ხოლო ლურჯი მოცვის - 60-70 ტონას მიაღწევს.   ამ დროისთვის კომპანია Global G.A.P  სერტიფიკატის მიღებაზე მუშაობს, რაც შემდგომში...

„ოკტოპუს ფიტნეს კლუბი“ მუშაობის განახლებისთვის 200 000-მდე ლარს დახარჯავს

„ოკტოპუს ფიტნეს კლუბი“ მუშაობის განახლებისთვის 200 000-მდე ლარს დახარჯავს
access_time2021-02-25 18:00:46
„ოკტოპუს ფიტნეს კლუბის“ დირექტორი გიორგი ასათიანი  აცხადებს, რომ კომპანია 15 მარტიდან მუშაობის გასაახლებლად ემზადება. მისი განცხადებით, დაგეგმილია კომპანიის ყველა ფილიალის გახსნა.   როგორც ასათიანი განმარტავს, იმ პირობებში, როდესაც სპორტული დარბაზები 9-10 თვის განმავლობაში დაკეტილები იყვნენ, მუშაობის გასაახლებად საკმაოდ დიდი ფინანსური რესურსია საჭირო.   „სასურველი იქნებოდა, სექტორს გარკვეული ტიპის საგადასახადო შეღავათები ჰქონოდა, რადგან მართლა...


მსგავსი სიახლეები

up