ბენზინის ამბოხება ირანში

ბენზინის ამბოხება ირანში

access_time2019-11-20 20:00:48

გასულ კვირას, როდესაც ირანის მოსახლეობა უქმე დღეებისთვის ემზადებოდა, მთავრობამ გამოაცხადა ახალი რეფორმის თაობაზე.საუბარია, ქვეყნისთვის ერთ-ერთ ყველაზე დელიკატურ და ფეთქებადსაშიშ თემას - შეღავათებს საწვავზე.„შავ პარასკევამდე„ ყოველ ირანელს თვეში 250 ლიტრი ბენზინის შეძენა შეღავათიან ფასად - 10 000 რიალად შეეძლო, ხოლო ამ რაოდენობის ზევით საწვავის ფასი 3-ჯერ იზრდებოდა.


რეფორმამ რადიკალურად შეცვალა სიტუაცია - სუბსიდირებული საწვავის რაოდენობა თვეში 60 ლიტრამდე შემცირდა, მისი ღირებულება კი 15 000 რიალამდე გაიზარდა. ეს ძალიან ცოტაა - სულ რაღაც 13 ცენტი, თუმცა, ირანელებისთვის იაფ საწვავი ისეთივე ბუნებრივ მოვლენად ითვლება, როგორც უფასო ჰაერი.ისინი თვლიან, რომ ღმერთმა მისცა მათ ნავთობი და ამ სიმდიდრის ნაწილი ეკუთვნის ქვეყნის ყველა მოქალაქეს, იმის მიუხედავად, თუ რას ფიქრობს ამაზე მთავრობა.


ეს თეზისი სახელმწიფოს და ხალხს შორის არაფორმალური შეთანხმების ურყევი პირობაა - და აი, ხელისუფლებამ გადაწყვიტა ამ პირობის ცალმხრივად გადახედვა. თანაც 1 კვირის წინ პრეზიდენტმა როუხანიმ დიდი აღტკინებით განაცხადა, რომ აღმოჩენილ იქნა ნავთობის ახალი დიდი საბადო, რომელიც ირანს ნავთობის მარაგების მიხედვით მსოფლიოში მე-3 ქვეყანად გადააქცევს , საუდის არაბეთის და ვენესუელის შემდეგ.


მშფოთვარე მოლოდინებმა მთელი ირანი ჯერ კიდევ 12 ნოემბერს მოიცვა, პარლამენტის დახურული სხდომის შემდეგ, რომელზეც გაცხადდა, რომ ქვეყნის ბიუჯეტი საშინელ მდგომარეობაში იმყოფება, ხოლო მისმა დეფიციტმა 15 მლრდ. დოლარს მიაღწია. შესაბამისად, სახელმწიფო ხარჯები მინიმუმამდე მცირდება.


ბოლო წლებში ქამრების მოჭერა არ არის რაღაცა ახალი და დაუჯერებელი ირანელებისთვის, თუმცა, არავინ  ელოდა, რომ მთავრობა თავისი საბიუჯეტო პრობლემების გადასაწყვეტად ხელს მოსახლეობის ჯიბეებში ჩაყოფდა და საწვავს გააძვირებდა.


ოფიციალურმა პირებმა და სამთავრობო პროპაგანდისტებმა სიტუაციის დამშვიდება სცადეს და განაცხადეს, რომ რეფორმების შედეგად მიღებული 800 მლნ. დოლარი წავა არ ბიუჯეტში, არამედ ღარიბი ფენების მიზნობროვ დახმარებაზე. მათი თქმით, 18 მლნ. ოჯახი, ანუ, ქვეყნის მოსახლეობის 80-დან 60 მლნ. ადამიანი მიიღებს დახმარებას.თეირანის მმართველი ელიტისთვის პრობლემა მდგომარეობს იმაში, რომ უკვე გავიდა ის დრო, როდესაც მოსახლეობას შეეძლო ამ რეფორმის მიღება აღტაცების გარეშე, მაგრამ გაგებით.


დღეს ირანელები ამბობენ - „ხელისუფლებას არ შეუძლია ინფლაციის მოთოკვა, არ შეუძლია კორუფციის დამარცხება, სამუშაო ადგილების შექმნა. რატომ უნდა დაუჯეროთ მათ?“.თანაც ყველას ესმის - ბენზინის გაძვირება გამოიწვევს ფასების ზრდას ყველაფერ დანარჩენზეც.



ამას ასევე ემატება რეგიონში შექმნილი ვითარება - საწვავის გაძვირების პროტესტები გადაიზარდა მასობრივ ამბოხში ლიბანში და ერაყში, ხოლო ირანელებს, რომლებიც მიიჩნევენ თავიანთ თავს ახლო აღმოსავლეთის ყველაზე განათლებულ და ძლიერ ერად, არ სურთ არაბი მეზობლებისგან ჩამორჩენა.ასევე ეს არაა ქვეყნის მოსახლეობის ეკონომიკური ხასიათის პირველი პროტესტი. 2018 წელს მთელი ირანი მასობრივიმა საპროტესტო აქციებმა მოიცვა, რომელთა მონაწილეები როუხანის ეკონომიკური პოლიტიკის წინაამღდეგ გამოდიოდნენ.


თუმცა, როგორც ჩანს, სათანადო დასკვნა არ გაკეთებულა და მთავრობამ მოსახლეობის აზრის იგნორირება იმის იმედით გადაწყვიტა, რომ ხალხი იწუწუნებს და გაჩერდება.დღეისთვის ძალიან ძნელია ქვეყანაში შექმნილი ვითარების ობიექტური შეფასება - პირველ რიგში სანდო ინფორმაციის სიმცირის გამო.


თუმცა, ცნობილია, რომ საპროტესტო აქციები ტარდება როგორც მსხვილ მეგაპოლისებში - თეირანში, თებრიზში, და მეშხედში, ასევე პატარა ქალაქებში. ეს არ არის მხოლოდ მშვიდობიანი გამოსვლები . მეამბოხეები უკიდებენ ცეცხლს ავტოგასამართ სადგურებს, სახელმწიფო უწყებებს, 18 ნოემბერს კი თეირანში ირანის ცენტრალური ბანკის შენობა დაწვეს.


წესრიგის აღდგენას ცდილობენ პოლიციელები და ისლამური რევოლუციის დარაჯთა კორპუსის მოხალისეები, რომლებიც უწევენ წინააღმდეგობას ამბოხებულებს და იცავენ ნავთობბაზებს ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე.მსხვერპლის და დაზარალებულების შესახებ ზუსტი ინფორმაცია არ ვრცელდება. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ თეირანში შეტაკებების დროს 3 სამართალდამცველი დაიღუპა. პროტესტების მიმდინარეობისას დაკავებულია 1000-ზე მეტი ადამიანი.


ქვეყნის ტერიტორიის დიდ ნაწილი, მათ შორის თეირანში, დარჩენილია ინტერნეტის გარეშე, თუმცა, ხელისუფლება უარყოფს თავის კავშირს ამასთან და აცხადებს, რომ უახლოეს დღეებში ინტერნეტთან წვდომა ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე აღდგება.


ზოგადად, ხელისუფლების რეაქცია ამბოხზე სავსებით ტრადიციულია - ირანის გენერალურმა პროკურორმა მოჰამედ ჯავად მონტაზერიმ განაცხადა, რომ „ექსტრემისტები იმართებიან უცხოეთიდან, ხოლო მათი ქმედებები არაკანონიერი და დანაშაულებრივია, ამიტომაც ისინი მკაცრად დაისჯებიან“.


თუმცა, არაა გამორიცხული, რომ ხელისუფლებამ გადახედოს თავის გადაწყვეტილებას . პრესაში გაჩნდა ინფორმაცია ქვეყნის პრეზიდენტის, პარლამენტის თავჯდომარის და უზენაესი სასამართლოს თავჯდომარის შეხვედრაზე, რომლის დროსაც განიხილებოდა სასამართლოს მიერ პარლამენტის გადაწყვეტილების გაუქმების შესაძლებლობა. თუმცა, ეს მოხდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მთავრობა ამბოხების ჩაქრობას მშვიდობიანი გზით ვერ შეძლებს.


დღეს მთავარი საკითხია რამდენად შორს წავა ამბოხი და შეუძლია თუ არა მას ხელისუფლების შეცვლა. სავარაუდოდ, არა, რადგანაც, გამომსვლელებს არა აქვს მკვეთრი პოლიტიკური მოთხოვნები, არ გააჩნიათ ორგანიზაციული რესურსი და ბირთვი, რომელიც შეძლებს ხელისუფლების ძალისმიერ ჩამოგდებას.ამიტომაც, ძალიან მაღალია იმის ალბათობა, რომ ამ პროტესტებს ექნება შეზღუდული და დროებითი ხასიათი.


თუმცა, ის მაინც არ ჩაივლის უკვალოდ ხელისუფლებისთვის - 2020 წლის თებერვალში ირანში ჩატარდება საპარლამენტო არჩევნები და სავარაუდოდ, დღევანდელი არეულობა რეიტინგს მმართველ პარტიას  არ შემატებს .


Haqqin.az

თენგიზ აბლოთია





„ჩვენ გვგონია, რომ ღარიბები ვართ ამ დროს ძალიან მდიდრები ვართ“ - გიორგი ვაშაძე პრივატიზაციის პროექტზე

„ჩვენ გვგონია, რომ ღარიბები ვართ ამ დროს ძალიან მდიდრები ვართ“ - გიორგი ვაშაძე პრივატიზაციის პროექტზე
access_time2019-12-10 20:30:01
„მე ამის არა მხოლოდ მომხრე ვარ, არამედ შინაარსობრივადაც მზად ვარ, მონაწილეობა მივიღო ამ გეგმის საბოლოოდ დამუშავებაში, რომ ჩვენ დაძინებული 150 მილიარდი ამერიკული დოლარი, რომელიც აქ გვიდევს და გაყინულია, გავაღვიძოთ“-ამის შესახებ ახალი საქართველოს თავჯდომარემ და სტრატეგია აღმაშენებლის ავტორმა, გიორგი ვაშაძემ, ვახტანგ მეგრელიშვილის საავტორო გადაცემა თავისუფალ ბაზარში, პრივატიზაციის პროექტზე...

პენტაგონს ჯარში პრორუსული განწყობების ზრდა აშფოთებს

პენტაგონს ჯარში პრორუსული განწყობების ზრდა აშფოთებს
access_time2019-12-10 19:30:24
გამოკითხვის თანახმად, ამერიკელი ჯარისკაცების და მათი ოჯახების წევრთა 46% რუსეთს აშშ-ის მოკავშირედ მიიჩნევს.იმის მიუხედავად, რომ ამერიკელთა უმრავლესობა კვლავაც მოსკოვს ერთ-ერთ მთავარ მოწინაამღდეგედ თვლის თავს, ახალი სოციოლოგიური კვლევა აჩვენებს, რომ ეს აზრი უკვე ნელა-ნელა იცვლება, განსაკუთრებით კი - შეიარაღებულ ძალებში. რეიგანის ფონდის ეროვნული თავდაცვის კვლევა, რომელიც...

პარლამენტმა 2020 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი დაამტკიცა

პარლამენტმა 2020 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი დაამტკიცა
access_time2019-12-10 17:25:14
პარლამენტმა 2020 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი დაამტკიცა. პლენარულ სხდომაზე 2020 წლის ბიუჯეტის პროექტის საბოლოო ვერსია პარლამენტმა მხარი 83 ხმით 1-ის წინააღმდეგ დაამტკიცა. რაც შეეხება ბიუჯეტის პროექტის ძირითად მაჩვენებლებს, 2020 წლის ბიუჯეტის პროექტის საბოლოო ვარიანტის თანახმად, მთლიანი შიდა პროფუქტის რეალური ზრდის პროგნოზი 2020 წლისთვის 4.5%-ით განისაზღვრა, რაც ბიუჯეტის პროექტის თავდაპირველ ვარიანტში არსებულ 5 %-იან მაჩვენებელს 0.5%-ით ჩამორჩება. ამასთან, 2020 წლის ნომინალური...

„საქართველოს მოქალაქეების თითქმის 64%-ს აშშ-ის B კატეგორიის ვიზის მიღებაზე უარი ეთქვა“

„საქართველოს მოქალაქეების თითქმის 64%-ს  აშშ-ის B კატეგორიის ვიზის მიღებაზე უარი ეთქვა“
access_time2019-12-10 18:10:54
„საქართველოს მოქალაქეების თითქმის 64%-ს უარი ეთქვა აშშ-ის B კატეგორიის ვიზის მიღებაზე“ - ამის შესახებ ფინანსისტი თემურ ბასილია „ფეისბუქის“ საკუთარ გვერდზე პოსტს აქვეყნებს, რომელსაც „კომერსანტი“ უცვლელად გთავაზობთ:  „ნამდვილად არ ველოდი ასეთ მძიმე სურათს: საქართველოს მოქალაქეების თითქმის 64%-ს უარი ეთქვა აშშ-ის B კატეგორიის ვიზის მიღებაზე. ეს გახლავთ სახელმწიფო დეპარტამენტის 2019 ფისკალური წლის მონაცემები. სურათი კიდევ უფრო მძიმე შთაბეჭდილებას...

„ლარის კურსი ემიგრანტებმა გაამყარეს“

„ლარის კურსი ემიგრანტებმა გაამყარეს“
access_time2019-12-10 16:30:59
მიმდინარე კვირის განმავლობაში ეროვნული ვალუტის კურსი მკვეთრად მყარდება. დღეს 13:56 საათზე Bloomberg-ის სავაჭრო სისტემაში ერთი აშშ დოლარის ღირებულება 2.88 ლარსაც კი გაუტოლდა, რაც გასული რამდენიმე თვის განმავლობაში ლარის ყველაზე მყარი კურსია. ეკონომიკის დოქტორი აკაკი ცომაია ლარის კურსის გამყარებას ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრებას და წინა საახალწლო პერიოდს...


მსგავსი სიახლეები

up