ბენზინის ამბოხება ირანში

ბენზინის ამბოხება ირანში

access_time2019-11-20 20:00:48

გასულ კვირას, როდესაც ირანის მოსახლეობა უქმე დღეებისთვის ემზადებოდა, მთავრობამ გამოაცხადა ახალი რეფორმის თაობაზე.საუბარია, ქვეყნისთვის ერთ-ერთ ყველაზე დელიკატურ და ფეთქებადსაშიშ თემას - შეღავათებს საწვავზე.„შავ პარასკევამდე„ ყოველ ირანელს თვეში 250 ლიტრი ბენზინის შეძენა შეღავათიან ფასად - 10 000 რიალად შეეძლო, ხოლო ამ რაოდენობის ზევით საწვავის ფასი 3-ჯერ იზრდებოდა.


რეფორმამ რადიკალურად შეცვალა სიტუაცია - სუბსიდირებული საწვავის რაოდენობა თვეში 60 ლიტრამდე შემცირდა, მისი ღირებულება კი 15 000 რიალამდე გაიზარდა. ეს ძალიან ცოტაა - სულ რაღაც 13 ცენტი, თუმცა, ირანელებისთვის იაფ საწვავი ისეთივე ბუნებრივ მოვლენად ითვლება, როგორც უფასო ჰაერი.ისინი თვლიან, რომ ღმერთმა მისცა მათ ნავთობი და ამ სიმდიდრის ნაწილი ეკუთვნის ქვეყნის ყველა მოქალაქეს, იმის მიუხედავად, თუ რას ფიქრობს ამაზე მთავრობა.


ეს თეზისი სახელმწიფოს და ხალხს შორის არაფორმალური შეთანხმების ურყევი პირობაა - და აი, ხელისუფლებამ გადაწყვიტა ამ პირობის ცალმხრივად გადახედვა. თანაც 1 კვირის წინ პრეზიდენტმა როუხანიმ დიდი აღტკინებით განაცხადა, რომ აღმოჩენილ იქნა ნავთობის ახალი დიდი საბადო, რომელიც ირანს ნავთობის მარაგების მიხედვით მსოფლიოში მე-3 ქვეყანად გადააქცევს , საუდის არაბეთის და ვენესუელის შემდეგ.


მშფოთვარე მოლოდინებმა მთელი ირანი ჯერ კიდევ 12 ნოემბერს მოიცვა, პარლამენტის დახურული სხდომის შემდეგ, რომელზეც გაცხადდა, რომ ქვეყნის ბიუჯეტი საშინელ მდგომარეობაში იმყოფება, ხოლო მისმა დეფიციტმა 15 მლრდ. დოლარს მიაღწია. შესაბამისად, სახელმწიფო ხარჯები მინიმუმამდე მცირდება.


ბოლო წლებში ქამრების მოჭერა არ არის რაღაცა ახალი და დაუჯერებელი ირანელებისთვის, თუმცა, არავინ  ელოდა, რომ მთავრობა თავისი საბიუჯეტო პრობლემების გადასაწყვეტად ხელს მოსახლეობის ჯიბეებში ჩაყოფდა და საწვავს გააძვირებდა.


ოფიციალურმა პირებმა და სამთავრობო პროპაგანდისტებმა სიტუაციის დამშვიდება სცადეს და განაცხადეს, რომ რეფორმების შედეგად მიღებული 800 მლნ. დოლარი წავა არ ბიუჯეტში, არამედ ღარიბი ფენების მიზნობროვ დახმარებაზე. მათი თქმით, 18 მლნ. ოჯახი, ანუ, ქვეყნის მოსახლეობის 80-დან 60 მლნ. ადამიანი მიიღებს დახმარებას.თეირანის მმართველი ელიტისთვის პრობლემა მდგომარეობს იმაში, რომ უკვე გავიდა ის დრო, როდესაც მოსახლეობას შეეძლო ამ რეფორმის მიღება აღტაცების გარეშე, მაგრამ გაგებით.


დღეს ირანელები ამბობენ - „ხელისუფლებას არ შეუძლია ინფლაციის მოთოკვა, არ შეუძლია კორუფციის დამარცხება, სამუშაო ადგილების შექმნა. რატომ უნდა დაუჯეროთ მათ?“.თანაც ყველას ესმის - ბენზინის გაძვირება გამოიწვევს ფასების ზრდას ყველაფერ დანარჩენზეც.



ამას ასევე ემატება რეგიონში შექმნილი ვითარება - საწვავის გაძვირების პროტესტები გადაიზარდა მასობრივ ამბოხში ლიბანში და ერაყში, ხოლო ირანელებს, რომლებიც მიიჩნევენ თავიანთ თავს ახლო აღმოსავლეთის ყველაზე განათლებულ და ძლიერ ერად, არ სურთ არაბი მეზობლებისგან ჩამორჩენა.ასევე ეს არაა ქვეყნის მოსახლეობის ეკონომიკური ხასიათის პირველი პროტესტი. 2018 წელს მთელი ირანი მასობრივიმა საპროტესტო აქციებმა მოიცვა, რომელთა მონაწილეები როუხანის ეკონომიკური პოლიტიკის წინაამღდეგ გამოდიოდნენ.


თუმცა, როგორც ჩანს, სათანადო დასკვნა არ გაკეთებულა და მთავრობამ მოსახლეობის აზრის იგნორირება იმის იმედით გადაწყვიტა, რომ ხალხი იწუწუნებს და გაჩერდება.დღეისთვის ძალიან ძნელია ქვეყანაში შექმნილი ვითარების ობიექტური შეფასება - პირველ რიგში სანდო ინფორმაციის სიმცირის გამო.


თუმცა, ცნობილია, რომ საპროტესტო აქციები ტარდება როგორც მსხვილ მეგაპოლისებში - თეირანში, თებრიზში, და მეშხედში, ასევე პატარა ქალაქებში. ეს არ არის მხოლოდ მშვიდობიანი გამოსვლები . მეამბოხეები უკიდებენ ცეცხლს ავტოგასამართ სადგურებს, სახელმწიფო უწყებებს, 18 ნოემბერს კი თეირანში ირანის ცენტრალური ბანკის შენობა დაწვეს.


წესრიგის აღდგენას ცდილობენ პოლიციელები და ისლამური რევოლუციის დარაჯთა კორპუსის მოხალისეები, რომლებიც უწევენ წინააღმდეგობას ამბოხებულებს და იცავენ ნავთობბაზებს ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე.მსხვერპლის და დაზარალებულების შესახებ ზუსტი ინფორმაცია არ ვრცელდება. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ თეირანში შეტაკებების დროს 3 სამართალდამცველი დაიღუპა. პროტესტების მიმდინარეობისას დაკავებულია 1000-ზე მეტი ადამიანი.


ქვეყნის ტერიტორიის დიდ ნაწილი, მათ შორის თეირანში, დარჩენილია ინტერნეტის გარეშე, თუმცა, ხელისუფლება უარყოფს თავის კავშირს ამასთან და აცხადებს, რომ უახლოეს დღეებში ინტერნეტთან წვდომა ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე აღდგება.


ზოგადად, ხელისუფლების რეაქცია ამბოხზე სავსებით ტრადიციულია - ირანის გენერალურმა პროკურორმა მოჰამედ ჯავად მონტაზერიმ განაცხადა, რომ „ექსტრემისტები იმართებიან უცხოეთიდან, ხოლო მათი ქმედებები არაკანონიერი და დანაშაულებრივია, ამიტომაც ისინი მკაცრად დაისჯებიან“.


თუმცა, არაა გამორიცხული, რომ ხელისუფლებამ გადახედოს თავის გადაწყვეტილებას . პრესაში გაჩნდა ინფორმაცია ქვეყნის პრეზიდენტის, პარლამენტის თავჯდომარის და უზენაესი სასამართლოს თავჯდომარის შეხვედრაზე, რომლის დროსაც განიხილებოდა სასამართლოს მიერ პარლამენტის გადაწყვეტილების გაუქმების შესაძლებლობა. თუმცა, ეს მოხდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მთავრობა ამბოხების ჩაქრობას მშვიდობიანი გზით ვერ შეძლებს.


დღეს მთავარი საკითხია რამდენად შორს წავა ამბოხი და შეუძლია თუ არა მას ხელისუფლების შეცვლა. სავარაუდოდ, არა, რადგანაც, გამომსვლელებს არა აქვს მკვეთრი პოლიტიკური მოთხოვნები, არ გააჩნიათ ორგანიზაციული რესურსი და ბირთვი, რომელიც შეძლებს ხელისუფლების ძალისმიერ ჩამოგდებას.ამიტომაც, ძალიან მაღალია იმის ალბათობა, რომ ამ პროტესტებს ექნება შეზღუდული და დროებითი ხასიათი.


თუმცა, ის მაინც არ ჩაივლის უკვალოდ ხელისუფლებისთვის - 2020 წლის თებერვალში ირანში ჩატარდება საპარლამენტო არჩევნები და სავარაუდოდ, დღევანდელი არეულობა რეიტინგს მმართველ პარტიას  არ შემატებს .


Haqqin.az

თენგიზ აბლოთია





„კომერსანტის“ 28 იანვრის TOP 10 თემა

„კომერსანტის“ 28 იანვრის TOP 10 თემა
access_time2020-01-28 21:30:47
„კომერსანტის“ 28 იანვრის TOP 10 თემა 1.„არჩევნების წინ ბიუჯეტში უფრო მეტი სახსრების მობილიზებას ცდილობენ“ – „საქსტატი“ ჩრდილოვანი ეკონომიკის დარგების აღრიცხვას იწყებს 2.„ქართული ოცნების“ პრემიებზე დახარჯული მილიონები და 112-ის გაუმართავი...

„ხალხი ცდილობს თავი შეიკავოს როგორც ჩინური პროდუქციისგან, ასევე დაწესებულებებში სტუმრობისგანაც“-კორონავირუსის გავლენა ჩინურ რესტორნებზე

„ხალხი ცდილობს თავი შეიკავოს როგორც ჩინური პროდუქციისგან, ასევე დაწესებულებებში სტუმრობისგანაც“-კორონავირუსის გავლენა ჩინურ რესტორნებზე
access_time2020-01-28 18:15:26
ჩინეთში დაფიქსირებული კორონავირუსი მსოფლიო ყურადღების ცენტრშია. რამდენიმე ქვეყანამ ჩინეთიდან პროდუქციის შეტანაც კი აკრძალა. ინტენსიურად მოწმდება აეროპორტებში მგზავრების მდგომარეობაც. საქართველოში ჩინეთიდან ცოცხალი ცხოველის შემოყვანა აიკრძალა. აკრძალვების ფონზე „კომერსანტი“ დაინტერესდა რა მდგომარეობაა საქართველოში არსებულ ჩინურ რესტორნებში. შემცირდა თუ არა სტუმრების რაოდენობა ან შეჩერებულია თუ არა დაწესებულებების იმ ნედლეულით მომარაგება, რომელიც ჩინეთიდან...

ჩინეთის კორონავირუსმა iPhone-ის წარმოება საფრთხის წინაშე დააყენა

ჩინეთის კორონავირუსმა iPhone-ის წარმოება საფრთხის წინაშე დააყენა
access_time2020-01-28 20:20:26
ჩინეთში გავრცელებული კორონავირუსი, რომელმაც უკვე 100 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა, iPhone-ების წარმოებას აფერხებს.  Bloomberg-ის მონაცემებით,  ჩინეთის ხელისუფლების მიერ მიმოსვლაზე შეზღუდვების დაწესებამ Apple-ის საწარმოო ჯაჭვში რღვევები შეიტანა. „ვერ წარმომიდგენია სცენარი, რომლის შემთხვევაშიც მიწოდების ჯაჭვი არ გაირღვევა, ამისთვის საკმარისია ნედლეულის, წარმოების, ტესტირებისა და მიწოდების მცირე სერიოზული შეფერხებაც კი“ - განუცხადა Bloomberg-ს ანალიტიკოსმა...

ბათუმში Ibis Styles-ისა და Novotel living-ის სასტუმროები გაიხსნება

ბათუმში Ibis Styles-ისა და Novotel living-ის სასტუმროები გაიხსნება
access_time2020-01-28 17:15:35
ბათუმში, კახაბრის დასახლებაში მრავალფუნქციურ კომპლექსში სასტუმროების 2 საერთაშორისო ბრენდი იქნება წარმოდგენილი. ბრენდების შემოყვანაზე Ibis Styles-სა და Novotel living-თან კომპანია „ეიერ-მერიდიანსმა“ მოლაპარაკებებს უკვე მიაღწია. ამ დროისთვის გაფორმებულია 20 წლიანი ხელშეკრულება Ibis Styles-თან, Novotel living-თან კი გაფორმებულია მემორანდუმის თანახმად, 20 წლიანი ფრანშიზა უახლოეს 3 თვეში გაფორმდება. ეს ორი შეთანხმება გახდა აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის...

მაია ცქიტიშვილი: „მსოფლიოში მესამე ადგილზე ვართ საგადასახადო ტვირთის სიმცირის მიხედვით“

მაია ცქიტიშვილი: „მსოფლიოში მესამე ადგილზე ვართ საგადასახადო ტვირთის სიმცირის მიხედვით“
access_time2020-01-28 17:00:05
ზოგადად, ქვეყანაში საგადასახადო ტვირთის შესაფასებლად გამოიყენება მაჩვენებელი, რომელიც საგადასახადო შემოსავლების მთლიან შიდა პროდუქტთან ფარდობას ზომავს. მაია ცქიტიშვილი საწარმოს კომერციულ მოგებაში პირდაპირი გადასახადების ფარდობით მაჩვენებელს გულისხმობს, რომელიც მსოფლიო ბანკის ბიზნესის კეთების რეიტინგის ერთ-ერთი კომპონენტია. რადგან გამოსვლისას პოლიტიკოსი ბიზნეს-კონიუნქტურაზე საუბრობდა, აღნიშნული მაჩვენებლის გამოყენება მიზანშეწონილია, თუმცა საბოლოო ჯამში, კონკრეტიკა არასაკმარისია და განცხადება...


მსგავსი სიახლეები

up