აუცილებელი მილი - როგორი შეიძლება იყოს „გაზპრომის“ და უკრაინის კომპრომისი

აუცილებელი მილი - როგორი შეიძლება იყოს „გაზპრომის“ და უკრაინის კომპრომისი

access_time2019-10-07 20:00:04


3 თვეა დარჩენილი გაზის ინდუსტრიის ისტორიაში ყველაზე დაძაბული და რეზონანსული მოლაპარაკების დასრულებამდე - საუბარია ევროპაში გაზის ტრანზიტთან დაკავშირებით 2009 წელს ხელმოწერილი რუსულ-უკრაინული შეთანხმების გაგრძელებაზე.


2009 წელს უმძიმესი მოლაპარაკებების შემდეგ, ორი ქვეყნის პრემიერ-მინისტრებმა - ვლადიმერ პუტინმა და იულია ტიმოშენკომ - ხელი მოაწერეს დოკუმენტს, თუმცა 2019 წელს, 19 სექტებერს გამართული კონსულტაციების შემდეგ, მხარეები არ გამორიცხვავენ, რომ ტრანზიტი შეთანხმების გარეშე გაგრძელდება.


შემოვლითი მარშრუტები


ბოლო 1 წლის მანძილზე ევროპის საგაზო მარშრუტი კარდინალურად შეიცვალა - 2009 წელს უკრაინული გაზსადენი იყო სატრანზიტო მონოპოლია - 2009 წელს რუსეთმა ევროპას 140 მლრდ. კუბური მეტრი გაზი მიაწოდა, საიდანაც 70%-მა სწორედ უკრაინის გაზის ტრანსპორტირების სისტემაში გაიარა.


2019 წელს უკრაინული მარშრუტის წილი შემცირდა 43%-მდე, ხოლო რუსული გაზის ექსპორტი რუსეთში გაიზარდა 201,8 მლრდ. კუბურ მეტრამდე.


შეიცვალა სიტუაცია ევროპაშიც - მკვეთრად შემცირდა კონტინენტის ქვეყნების დამოკიდებულება რუსულ გაზზე. 10 წლის წინ ევროპელი პოლიტიკოსები და ექსპერტები საუბრობდნენ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების თითქმის 100%-ან დამოკიდებულებაზე „გაზპრომის“-ზე - დღეს კი ევროკავშირის ქვეყნების ენერგოსისტემების მდგრადობა ბევრად უფრო მაღალია და რუსული გაზის მიწოდების შეფერხება სერიოზულ პრობლემებს მხოლოდ ბულგარეთში შექმნის.


ბოლო წლების მანძილზე ევროპაში განვითარდა გაზსადენების დიდი და ფართი ქსელი, რომელიც აერთიანებს ქვეყნებს და აძლევს მათ საჭიროების შემთხვევაში სხვა მიმწოდებლებისგან გაზის მიღების საშუალებას.


ასე, რომ ევროპის გაზმომარაგებაში რუსეთის წილის - 35% -ია. დღეს ევროკავშირს აქვს საწვავის მიღების გაცილებით მეტი ალტერნატიული წყარო - ყოველ შემთხვევაში ევროპა ადვილად გადაიტანს რუსეთიდან გაზმომარაგების მოკლევადიან შეფერხებას, რომელიც შესაძლებელია მოსკოვსა და კიევს შორის გამწვავებული ურთიერთობებიდან გამომდინარეობდეს.


ამ სიტუაციაში შემცირდა ასევე უკრაინული ტრანზიტის მნიშვნელობაც - ის ხდება რუსული გაზის მიღების არა ერთადერთი, არამედ ერთ-ერთ წყარო და შემოვლითი გაზსადენების ამოქმედების შემდეგ მას გააჩნია ძირითადად დამაბალანსებელი როლი.


ამიტომაც, დაძაბული მოლაპარაკებების დასრულების წინ, ევროპელი ტრეიდერები ინარჩუნებენ სიმშვიდეს, ბაზარზე არ შეინიშნება პანიკის ნიშნები.


ბრიუსელში გამართულ მოლაპარაკებებმა ასევე ცხადყო, რომ მხარეებიც უკვე დაღალა ამ დაუმთავრებელმა ჩხუბმა და ისინი მზად არიან კომპრომისისთვის.



ზამთარი ახლოსაა


როგორი შეიძლება იყოს შეთანხმება?


სტრატეგიულად ორივე მხარეს აქვს საკუთარი არგუმენტები. რუსეთს - თითქმის აშენებული „თურქული ნაკადი“ და „ჩრდილოეთ ნაკადი-2“, უკრაინას - სტოკჰოლმის საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელმაც დააკისრა „გაზპრომს“ 2,56 მლრდ. დოლარის ოდენობის ჯარიმა სატრანზიტო შეთანხმების პირობების დარღვევის გამო.


ტაქტიკურად მხარეების პოზიციები თითქმის ერთნაირი - „გაზპრომს“ ჯერ არ მიუღია ჩრდილოეთ ნაკადი-2“-ის დანიის ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვა, ხოლო გერმანიაში გაზსადენ OPAL -ის სიმძლავრეების ნახევარი, რომლის გამოყენებაც იგეგმებოდა, რუსეთისთვის აღმოჩნდა ბლოკირებული.


გამოდის, რომ მოსკოვს არ შეუძლია დღესვე აამოქმედოს ალტერნატიული მარშრუტები და მას სჭირდება უკრაინული ტრანზიტი, შესაბამისად, კიევი შეეცდება ამ საჭიროების კონვერტირებას თუნდაც საშუალოვადიან კონტრაქტში.


OPAL-ის ბლოკირება შეუქმნის განსაკუთრებულ პრობლემებს გაზპრომს ზამთარში, როდესაც ევროპაში გაზის მოხმარება მკვეთრად იზრდება.


„გაზპრომის“ უპირატესობებს შორის არის „თურქული ნაკადის“ დასრულებული პირველი ნაწილი და ევროპის გაზსაცავებში რუსული ბუნებრივი აირის უპრეცენდენტოდ დიდი მარაგი - 11 მლრდ. კუბური მეტრი.


40 მლრდ.-ის ტრანსპორტირება შესაძლებელია „თურქული ნაკადით“’ - ეს გაზი წავა თურქეთში, ბულგარეთში, საბერძნეთში, მაკედონიაში და რუმინეთში - სწორედ ეს ქვეყნებია ყველაზე მეტად დამოკიდებული უკრაინულ ტრანზიტზე.


თუმცა, სანამ არ აშენდება „ჩრდილოეთ ნაკადი-2“, ზამთარში რუსეთს აკლდება ევროპაში დღეღამეში 100 მლნ. კუბური მეტრის ტრანსპორტირების სიმძლავრეები. ეს დიდი ციფრია, და საბოლოო ჯამში, უკრაინულ მარშრუტზე უარის თქმა არ გამოვა.


ახალი წესები


19 სექტემბრის შეხვედრაზე მხარეები ალაპარაკდნენ შესაძლო კომპრომისზე - უკრაინას შეუძლია თავის სიმძლავრეების გამოყენება მოკლევადიანი დაჯავშნისთვის და სხვა კლიენტების არარსებობის პირობებში, ერთადერთი მიმწოდებელი ამ პირობებში იქნება „გაზპრომი“.


ამისთვის, დარჩენილ რამდენიმე თვეში უკრაინა უნდა გადავიდეს მუშაობის ახალ წესებზე, კერძოდ, შექმნას ბაზრის დამოუკიდებელი ოპერატორი, რაც საკმაოდ რთული ტექნიკური და იურიდიული ამოცანაა, რომელიც უნდა შესრულდეს 1 დეკემბრამდე. ეს ადვილი არაა, თუმცა, პოლიტიკური ნების არსებობის შემთხვევაში - სავსებით შესაძლებელია.


შემდეგ მოსალოდნელია უფრო სტაბილური და მდგრადი შეთანხმება ტრანზიტის პირობებზე, თუმცა, რა თქმა უნდა, ეს არ იქნება 60 მლრდ. კუბური მეტრი 10 წლით - სავარაუდოდ, მომავალი კონტრაქტი იმოქმედებს 5 წელი, ხოლო გაზის რაოდენობა არ იქნება ფიქსირებული - ის იქნება დამოკიდებული სეზონზე და მოთხოვნაზე.


უკრაინული მარშრუტის უპირატესობა ისაა, რომ მილსადენს არ სჭირდება ხარჯების ამოღება - ის უკვე დიდი ხანია მუშაობს მოგებაზე,და მოითხოვს ხარჯებს მხოლოდ მუშა მდგომარეობის შენარჩუნებაზე - შესაბამისად, მას მოაქვს სუფთა მოგება ნებისმიერ პირობებში და ტრანზიტის ნებისმიერი ღირებულებით.


მისგან განსხვავებით რუსეთის ახალ გაზსადენებს სჭირდებათ გარანტირებული შევსება ინვესტიციების ამოღების მიზნით და მომგებიანობის ფიქსირებული ნორმა, რომელიც ყველა შემთხვევაში იქნება ნაკლები ვიდრე უკრაინული მილსადენის.


როგორც ჩანს, კომპრომისის აუცილებლობა ესმით მოსკოვშიც და კიევშიც. რუსეთი, რომელიც ცოტა ხნის წინ გამორიცხავდა უკრაინული მარშრუტის გამოყენებას, დღეს გაცილებით უფრო ფრთხილია - ქვეყნის ენერგეტიკის სამინისტრო დღეს იყენებს გაცილებით უფრო რბილ და ზოგად ფორმულირებებს გაზის ტრანზიტთან დაკავშირებით და არ გამორიცხავს „სხვადასხვა ვარიანტებს“.


შესაბამისად, თუ არ მოხვდა რაიმე საშინელება - რაც ასევე არაა გამორიცხული - სავარაუდოდ, საგაზო აპოკალიფსი ევროპაში მოსალოდნელი არაა.


უკრაინა შეძლებს დამატებითი მოგების მიღებას ტრანზიტისგან, „გაზპრომი“ კი მოიგებს დროს „ჩრდილოეთ ნაკადი-2“-ს მშენებლობისთვის.


ევროპა კი მიიღებს სტაბილურობას გაზის მომარაგებაში და შესაძლოა გადახედავს ნეგატიურ დამოკიდებულებას ალტერნატიული მარშრუტების მიმართ.


rbc


თეგები:
გაზპრომი



ლევან კობერიძე არ გამორიცხავს სახელმწიფო გეგმავდეს სსიპ-ს შექმნას, რომელიც დამხმარე სამედიცინო მასალების კონსოლიდირებულად შესყიდვას დაიწყებს

 ლევან კობერიძე არ გამორიცხავს სახელმწიფო  გეგმავდეს  სსიპ-ს შექმნას, რომელიც  დამხმარე  სამედიცინო  მასალების კონსოლიდირებულად შესყიდვას დაიწყებს
access_time2019-11-21 18:00:58
„კლინიკების მოგების მაჩვენებლის გამოქვეყნება სახელმწიფოს მხრიდან შავი პიარის ნაწილია„-ასე ეხმაურება დამოუკიდებელი დეპუტატი ლევან კობერიძე იმ განცხადებას, რომელიც ჯანდაცვის სამინისტრომ გამოაქვეყნა. დოკუმენტში ნათქვამია, რომ 2018 წელს კლინიკების მოგება მილიონობით ლარს შეადგენს. ლევან კობერიძე არ გამორიცხავს, რომ  გარკვეულ ჯგუფებს, გააჩნდეს ინტერესი დიდი თანხის შესყიდვებთან  დაკავშირებით და...

27 მლნ ლარის ზარალი ერთ წელიწადში - როგორია „კარფურის“ შემოსავლები

27 მლნ ლარის ზარალი ერთ წელიწადში - როგორია „კარფურის“ შემოსავლები
access_time2019-11-21 17:00:42
ტექნიკის მაღაზიების შემდეგ მომხმარებელს შიდა განვადებას ჰიპერმარკეტების ქსელი Carrefour-იც სთავაზობს.თუმცა, ერთი განსხვავებით - ჰიპერმარკეტის განვადების პერიოდი მხოლოდ 3 თვეს მოიცავს. თანაც, მომხმარებელს პროდუქცია მხოლოდ თანხის დაფარვის შემდეგ გადაეცემა. Carrefour-ის სერვისით „ლეი-ბაი“ სარგებლობა ყველას შეუძლია, ვისაც სურს 200 ლარზე მეტი ღირებულების ნივთის შეძენა. პირველადი შენატანი 20%-დან იწყება. თუმცა შეზღუდულია სარგებლობის პერიოდი და ის მხოლოდ 90 დღით განისაზღვრება,...

ლუქსემბურგი - პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, სადაც ტრანსპორტი უფასო გახდება

ლუქსემბურგი - პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, სადაც ტრანსპორტი უფასო გახდება
access_time2019-11-21 20:30:48
ლუქსემბურგი მსოფლიოში პირველი ქვეყანა იქნება, სადაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტი უფასო გახდება. ახლადარჩეული პრემიერ-მინისტრი ხავიერ ბეტელი და ლუქსემბურგის კოალიციური მთავრობა აცხადებენ, რომ ისინი მატარებლებზე ტრამვაისა და ავტობუსებზე ტარიფებს შემდეგი წლის ზაფხულიდან გააუქმებენ. სამსახურისკენ რამდენიმე საათიანი მგზავრობებისა  და ჰაერის დაბინძურების გათვალიწინებით, მთავრობა იმედოვნებს, რომ ეს ახალი ნაბიჯი საცობების სიმრავლით მსოფლიოში ცნობილ ლუქსემბურგს მეტად...

ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა შემოსავლების სამსახურის ახალი ხელმძღვანელი ლევან კაკავა წარადგინა

ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა შემოსავლების სამსახურის ახალი ხელმძღვანელი ლევან კაკავა წარადგინა
access_time2019-11-21 15:15:38
დღეს, ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თანამშრომლებს ახალი ხელმძღვანელი - ლევან კაკავა წარუდგინა. მისი თქმით, უწყების ახალ ხელმძღვანელს აქვს სისტემაში მუშაობის გამოცდილება, საკმაოდ ძლიერი მენეჯერული თვისებები და არის მაღალი რანგის პროფესიონალი. „პრემიერთან გამართული კონსულტაციების შედეგად, მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ შემოსავლების სამსახურის ხელმძღვანელი...

სებ-ს მთავრობაც დაუპირისპირდა

სებ-ს მთავრობაც დაუპირისპირდა
access_time2019-11-21 16:00:56
ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის, კობა გვენეტაძის თავზე საავდროდაა მოღრუბლული. კანონმდებლობით სებ-ისთვის განსაზღვრულ მთავარ ამოცანას, - ფასების სტაბილურობის უზრუნველყოფას, ანუ ინფლაციის მაჩვენებლის მართვას ისე, რომ ეს უკანასკნელი თარგეთირებულ, ანუ ნაპროგნოზებ, ანუ მიზნად დასახულ დონეს არ გასცდეს, ეროვნული ბანკი ვეღარ ახერხებს და რაც უარესია, განცდა იმისა, რომ სიტუაციას მართავს და მას უახლოეს ხანში გამოასწორებს, არ...


მსგავსი სიახლეები

up