ამერიკა ცდილობს უზბეკეთის, აზერბაიჯანის და საქართველოს დაკავშირებას

ამერიკა ცდილობს უზბეკეთის, აზერბაიჯანის და საქართველოს დაკავშირებას

access_time2019-09-16 20:00:25


უზბეკეთმა და საქართველომ მიაგნეს შეხების წერტილს - ესაა ტრანზიტი. თბილისისთვის ეს არის ქვეყნის ტერიტორიაზე ტვირთბრუნვის გაზრდის საშუალება, ხოლო უზბეკეთი იღებს ქართული პორტების გავლით ევროპულ ბაზრებზე გასვლის საშუალებას.


ინტერესი ორმხრივია, თუმცა, პრობლემა იმაშია, რომ დღეისათვის არ არსებობს კავკასიურ სატრანსპორტო დერეფანზე გასატარებელი ტვირთების საკმარისი რაოდენობა.


11-13 სექტემბერს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი დავით ზალკალიანი პირველი ოფიციალური ვიზიტით ესტუმრა ტაშკენტს. აქამდე ქართველი მაღალჩინოსნები ნაკლებად ინტერესდებოდნენ ამ შორეული და დახურული ეკონომიკის მქონე ცენტრალური აზიის ქვეყნით, თუმცა, სიტუაცია შეცვალა ხელისუფლებაში ახალი პრეზიდენტის შავკატ მირზიევის მოსვლამ.


მოკლე დროში მან მკვეთრად შეცვალა საგარეო და შიდა პოლიტიკა, მოახდინა ნაწილობრივი ლიბერალიზაცია ეკონომიკაში  და დაიწყო სახელმწიფო კომპანიების პრივატიზება. პრეზიდენტმა ასევე დაამყარა უფრო მჭიდრო ურთიერთობები მეზობელ ქვეყნებთან და ცდილობს საერთო ძალისხმევის გაძლიერებას სატრანსპორტო კავშირის დამყარების და ევროპულ ბაზარზე გასვლის მიზნით.


შემთხვევითი არა, რომ პირველი ვიზიტი პრეზიდენტის რანგში მირზიევმა განახორციელა არა მოსკოვში, ვაშინგტონში, ან პეკინში, არამედ მეზობელ თურქმენეთში, სადაც ხელი მოეწერა შეთანხმებებს სატრანსპორტო სფეროში თამანშრომლობას, მათ შორის, რკინიგზის კუთხით.


თურქმენეთის და უზბეკეთის პრეზიდენტებმა გახსნეს ახალი საავტომობილო და სარკინიგზო ხიდები მდინარე ამუდარიაზე, რომელიც მისცემს ტაშკენტს თავის ტვირთების თურქმენეთის კასპიურ პორტებამდე ტრანსპორტირების საშუალებას. ამის შემდეგ ტვირთნაკადი უნდა წავიდეს კავკასიური მარშრუტით, აზერბაიჯანის და საქართველოს გავლით, საქართველოს პორტებამდე, იქედან კი - თურქეთის ხმელთაშუა ზღვის პორტ მერსინში და საბოლოოდ - ევროპაში.


2 წლის წინ ტაშკენტმა დაიწყო მოლაპარაკებები თბილისთან, ანკარასთან და ბაქოსთან. 2017 წლის მარტში კი შედგა უზბეკეთის, საქართველოს და აზერბაიჯანის სარკინიგზო უწყებების ხელმძღვანელების შეხვედრა. ამ დროს შეიქმნა  ერთიანი წარმომადგენლობა, რომლის მიზანიც არის გადაზიდვების პროცესში არსებული პრობლემების ოპერატიული გადაწყვეტა.


უზბეკური მხარე ასევე დაინტერესებულია საქართვლოში მშენებარე ანაკლიის პორტით, რომელიც უნდა გახდეს დიდი აბრეშუმის გზის შემადგენელი ნაწილი  - ეს არის კავკასიური მარშრუტით ტვირთების ტრანსპორტირების კიდევ ერთი ვარიანტი.



ამ პორტის ამუშავება 2021 წელს იგეგმებოდა, თუმცა, საქართველოს მთავრობაში შიდა უთანხმოებების გამო მშენებლობა შეჩერდა. მთავრობა აცხადებს, რომ პორტი ყველა შემთხვევაში აშენდება, თუმცა, პრობლემას ართულებს ისიც, რომ ანაკლიას განვითარების კონსორციუმი ვერ პოულობს ინვესტორებს - ამის ერთ-ერთი მიზეზია კონსორციუმის ერთ-ერთი დამფუძნებლის, ბანკირ მამუკა ხაზარაძეს მიმართ წამოყენებული ბრალდებებია -  ფინანსურ მაქინაციებში და ფულის გათეთრებაში.


რამდენიმე თვის წინ აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა მაიკლ პომპეომ გამოთქვა იმედი, რომ ანაკლიის პორტი აშენდება.


„ვიმედოვნებ, რომ საქართველოს ხელისუფლება მიიყვანს ამ პროექტს ბოლომდე. ახალი პორტი მისცემს საქართველოს საშუალებას დაამყაროს ურთიერთობები განვითარებულ ეკონომიკებთან და თავი აარიდოს გავლენას რუსეთის და ჩინეთის მხრიდან, რომლების პოზიციონირებენ, როგორც საქართველოს მეგობრები. თუმცა, სინამდვილეში არ არიან მისი ინტერესების გამტარებლები,“   - განაცხადა პომპეომ რამდენიმე თვის წინ საქართველოს პრემიერ-მინისტრ მამუკა ბახტაძესთან შეხვედრის დროს.


როგორც ჩანს, პორტი, ვადების დარღვევით, მაგრამ მაინც აშენდება, რადგანაც აშშ-სთვის ამ პროექტს აქვს სტრატეგიული მნიშვნელობა. საჭიროა მხოლოდ ინვესტორი - სწორედ ამ კუთხითაა საინტერესო ტაშკენტი.


უზბეკეთი გეგმავს ამ დერეფნის გამოყენებით არა მხოლოდ საკუთარი, არამედ ჩინური ტვირთების ტრანსპორტირებისთვის.


„სამხრეთ-კავკასიური დერეფანი არის ძალიან მომგებიანი უზბეკეთისთვის ლოგისტიკის და დანახარჯების თვალსაზრისით. თანაც საუბარია არა მხოლოდ საკუთარი, არც თუ ისე მრავალრიცხოვანი პროდუქციის ექსპორტზე ევროპაში, არამედ ტრანზიტულ ტვირთებზე, პირველ რიგში ჩინეთიდან,“ - განაცხადა კვლევითი ინიციატივების ცენტრის  დირექტორმა ბახტიერ ერგაშევმა.


ამ ეტაპზე სარკინიგზო მარშრუტის ბაქო-ყარსის ეფექტურობა საკმაოდ დაბალია - მშენებლობის დაწყებისას იგეგმებოდა, რომ პირველ 5-7 წელიწადში ტვირთბრუნვა მიაღწევდა  5-15 მლნ. ტონას წელიწადში, თუმცა დღეისათვის ის არ აღემატება 4 მლნ.-ს. და ნახტომისებრი ზრდა მოსალოდნელი არაა.


უზბეკეთი მართავს მოლაპარაკებებს ქვეყნებთან, რომლებიც შესაძლოა შეუერთდნენ ამ პროექტს - პირველი რიგში იგეგმება უზბეკეთის, ყირგიზეთის და ჩინეთის დამაკავშირებელი რკინიგზის მშენებლობა. ამ პროექტზე ძალიან ბევრ საუბრობენ, თუმცა დღემდე ქაღალდზე რჩება.


მის წინააღმდეგ გამოდიოდა მოსკოვი - რუსი ექსპერტების აზრით, თუ ეს მარშრუტი აშენდება, ეს დაუსვამს წერტილის რუსეთის ეკონომიკურ და სამხედრო ურთიერთობებს ყირგიზეთთან. მოვლენების ასეთი განვითარების თავიდან არიდების მიზნით, მხარეებმა მოიპატიჟეს რუსეთი, როგორც პროექტის ნაწილი, რის შემდეგაც გაჩნდა მისი რეალიზების შესაძლებლობა.


არსებობს მეორე მარშრუტი, რომელზეც იყო გათვლა - ლაზურიტის დერეფანი, რომელიც აკავშირებს ერთმანეთთან ავღანეთს, თურქმენეთს, აზერბაიჯანს, საქართველოს და თურქეთს.


მარშრუტმა დაიწყო კიდეც მუშაობა 2018 წლის დეკემბერში, თუმცა პრაქტიკამ აჩვენა, რომ პროექტის სარკინიგზო ნაწილი ჯერ არაა მზად სერიოზული ტრანზიტისთვის.


აშშ-ს საგარეო პოლიტიკის საბჭოს ცენტალური აზიის და კავკასიის ინსტიტუტის დირექტორის ფრედერიკ სტარის თქმით, ლაზურიტის დერეფანს შეუძლია ევროპის დაკავშირება არა მხოლოდ ჩინეთთან, არამედ სამხრეთ აზიასთან, სადაც დღეს ხდება სწრაფი ეკონომიკური ზრდა.


ასეა თუ ისე, რეალობა ისაა, რომ ამ მარშრუტების დიდი პოტენციალის მიუხედავად, დღეს ჩინური საქონელი მიდის ევროპაში ყაზახეთის და რუსეთის გავლით.



Haqqin.az






BBC-ის მთავარი ბიზნეს კორესპონდენტი - ირლანდია ევროკავშირში სიმდიდრით მეორე ქვეყანაა, საქართველოსაც შეუძლია გაჰყვეს ამ გზას

BBC-ის მთავარი ბიზნეს კორესპონდენტი - ირლანდია ევროკავშირში სიმდიდრით მეორე ქვეყანაა, საქართველოსაც შეუძლია გაჰყვეს ამ გზას
access_time2019-10-22 19:30:35
თქვენ გაქვთ კანონი, გაქვთ ინფრასტრუქტურა და ადამიანური კაპიტალი. თუ ამ გზას გაჰყვებით, საქართველო 15 წელიწადში კავკასიის ლიდერი იქნება, - ასე შეაფასა BBC-ის მთავარმა ბიზნეს კორესპონდენტმა ჯო ლაინამმა განვითარების პროცესში საქართველოს მიერ აღებული გეზი. ჯო ლაინამი „აბრეშუმის გზის ფორუმზე“ დასასწრებად თბილისში ჩამოვიდა. ფორუმზე ის ერთ-ერთი პანელის მოდერატორი იყო. დასრულების შემდეგ კი მსოფლიოს ბაზარზე საქართველოს პოზიციონირებისა და განვითარების პერსპექტივის შესახებ...

კარგი კურსი, კარგი რეგულაციები -ჩენი სხვა ჩინელ ბიზნესმენებსაც მოუწოდებს, შემოვიდნენ

კარგი კურსი, კარგი რეგულაციები -ჩენი სხვა ჩინელ ბიზნესმენებსაც მოუწოდებს, შემოვიდნენ
access_time2019-10-22 17:31:38
კარგი პოლიტიკური კურსი, კარგი რეგულაციები, პირდაპირი ინვესტიციების წახალისებაზე და ქვეყნის პოტენცილაზე ჩინქსინ ჩენი აღნიშნავს. ამბობს, საქართველოში ჩინური კომპანიების ფართო წარმომადგებლობაზე და სურვილზე, მეტი ჩინური კომპანია იყოს წარმოდგენილი, რადგან საქართველოს გზაა ყველა მოკლეა ევროპასა და აზიას შორის. აბრეშუმის გზის ფორუმზე ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის გენერალური დირექტორი ანაკლიის პორტის პროექტის ბარიერებზე საუბრობს. ვაპირებთ შეხვედრას...

SOCAR-ის ვიცე-პრეზიდენტი: „სოკარ ჯორჯიას შესანიშნავი პარტნიორობა აქვს ადგილობრივ ხელისუფლებასთან. ჩვენ ვცდილობთ ვიყოთ საუკეთესო პარტნიორი

SOCAR-ის ვიცე-პრეზიდენტი: „სოკარ ჯორჯიას შესანიშნავი პარტნიორობა აქვს ადგილობრივ ხელისუფლებასთან. ჩვენ ვცდილობთ ვიყოთ საუკეთესო პარტნიორი
access_time2019-10-22 16:54:10
„საქართველოში სოკარ ჯორჯია წარმოდგენილია მისი ხელმძღვანელით მაირ მამედოვით, მათ შესანიშნავი პარტნიორობა აქვთ ადგილობრივ ხელისუფლებასთან, სახელისუფლებლო სტრუქტურებთან, - ამის შესახებ აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობ კომპანიის (SOCAR) ვიცე-პრეზიდენტმა, იაშარ ლატიფოვმა აბრეშუმის გზის ფორუმზე სიტყვით გამოსვლისას აღნიშნა. თემატურ პანელზე - „ენერგეტიკის ხვალინდელი დღე - განვითარების ტენდენციები, უსაფრთხოება და მდგრადობა აბრეშუმის გზის ენერგეტიკული სარტყელის ფარგლებსა და ფარგლებს გარეთ,...

რატომ მოიტყუა საჯაროდ ქალბატონმა მინისტრმა?-„არცერთ მინისტრს არ აქვს განცდა, რომ ის თავის სიტყვებზე პასუხისმგებელია“

რატომ მოიტყუა საჯაროდ ქალბატონმა მინისტრმა?-„არცერთ მინისტრს არ აქვს განცდა, რომ ის თავის სიტყვებზე პასუხისმგებელია“
access_time2019-10-22 15:30:11
„თუ ბიძინა ივანიშვილი პატიობს შეცდომას, ჩვენ რა პრობლემა გვაქვს.  დღეს ასე იტყვის, ხვალ ისე, მთავარია ის იყოს კმაყოფილი.“ - ასე აფასებს მაია ცქიტიშვილის „შეცდომას“ FDI-ს მაჩვენებლებთან დაკავშირებით ექსპერტი გია ხუხაშვილი. ვიცე-პრემიერმა მაია ცქიტიშვილმა „აბრეშუმის გზის ფორუმზე“ განაცხადა, რომ 2018 წელს საქართველომ “ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მოცულობის პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია (FDI) მიიღო”, თუმცა ეს განცხადება სიმართლეს არ შეესაბამებოდა, რადგანაც 2018...

ნათია თურნავა: „ანაკლიის პროექტს მთელი დერეფანი ელოდება, იმედი გვაქვს, ის მომავალი წლიდან დაიძრება“

ნათია თურნავა: „ანაკლიის პროექტს მთელი დერეფანი ელოდება, იმედი გვაქვს, ის მომავალი წლიდან დაიძრება“
access_time2019-10-22 14:51:39
„ანაკლიის პორტის პროექტის დაწყება ზედმეტად დაგვიანდა, დიდი იმედი გვაქვს, მომავალი წლიდან ამ პროექტს უკვე დავძრავთ“, – ამის შესახებ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა, ნათია თურნავამ განაცხადა.მისი თქმით, ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტი ეს არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პროექტი, რომელიც საქართველოს მთავრობის ყველა პრეზენტაციაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. „როდესაც ვსაუბრობთ იმაზე, როგორ უნდა გამოვიყენოთ უკეთ შავი ზღვის შესაძლებლობები...


მსგავსი სიახლეები

up