2019 წლის მნიშვნელოვანი ეკონომიკური მოვლენები

2019 წლის მნიშვნელოვანი ეკონომიკური მოვლენები

access_time2019-12-31 11:00:52

2019 წლის განმავლობაში არაერთი მნიშვნელოვანი ეკონომიკური მოვლენა მოხდა, რომელმაც ბევრი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია. ქვეყნის ძირითად ეკონომიკურ მოვლენებს ხელისუფლება და ოპოზიცია თავიანთი გადასახედიდან აფასებს - პირველი მიღწეულით კმაყოფილია, მეორე მმართველ ძალას სწორედ ამ კმაყოფილების მიზეზის გამო აკრიტიკებს. „კომერსანტმა“ მოიძია ის მასშტაბური პროექტები და რეფორმები, რომლებსაც მთავრობის წარმომადგენლები განსაკუთრებული ინტერესით აანონსებდნენ, თუმცა კრიტიკის საგანი არაერთხელ გახდა.


საპენსიო რეფორმის ამოქმედება


2019 წლის პირველი იანვრიდან ამოქმედდა ახალი საპენსიო რეფორმა. მოქალაქეებს, რომელთა ასაკიც 2018 წლის 6 აგვისტოს მდგომარეობით, 40 წელს აღემატებოდა, 2019 წლის 31 მაისამდე ჰქონდათ უფლება, დაეტოვებინათ სისტემა. 40 წლამდე მოქალაქეებს და მათ დამსაქმებლებს კი დაზოგვა სავალდებულო პრინციპით მოუწიათ.


აღნიშნული სქემით, დასაქმებული ფონდში რიცხავს ყოველთვიური, დაუბეგრავი ხელფასის 2%-ს. თავის მხრივ, დაუბეგრავი ხელფასის 2%-ს ფონდში იხდის დამსაქმებელი და ასევე დამატებით 2%-ს სახელმწიფო იხდის. ერთი სიტყვით, საპენსიო ფონდში, დასაქმებულის პერსონალურ საპენსიო ანგარიშზე ყოველთვიურად მისი მთლიანი ხელფასის 6% ჩაირიცხება. აღსანიშნავია, რომ დეკემბრის ბოლოსთვის საპენსიო სისტემაში დაგროვილმა შენატანებმა 491 მილიონ ლარს გადააჭარბა.


2019 წლის დეკემბრის დასაწყისში საპენსიო სააგენტოს დირექტორმა ლევან სურგულაძემ თანამდებობა დატოვა და განაცხადა, რომ ილოცებდა, რათა საპენსიო რეფორმა წარმატებით გაგრძელებულიყო.


გამკაცრებული საბანკო რეგულაციები


2019 წლის პირველი იანვრიდან ამოქმედდა საქართველოს ეროვნული ბანკის დებულება „ფიზიკური პირის დაკრედიტების შესახებ“, რომლითაც სესხის გამცემ ყველა ორგანიზაციას მსესხებლის გადახდისუნარიანობის შეფასება დაევალა.


როგორც დეველოპერები და მშენებლები „კომერსანტთან“ საუბრისას განმარტავენ, სესხის აღების წესის გამკაცრებამ სამშენებლო სექტორზე უარყოფითი გავლენა იქონია და გაყიდვები შეამცირა. მათ აზრს იზიარებენ ტექნიკის კომპანიების წარმომადგენლებიც და ამბობენ, რომ ბოლო პერიოდში გაყიდვების მაჩვენებლები მართალია შედარებით დასტაბილურდა, თუმცა წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ვითარება მაინც მძიმეა.


ამ ყველაფრის ფონზე, საქართველოს ეროვნული ბანკი 2020 წელს საბანკო რეგულაციების გამარტივებას გეგმავს. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგრამის მეხუთე მიმოხილვის დასრულების შემდეგ გამოქვეყებული დოკუმენტის მიხედვით, შესაბამისი ცვლილებები მომავალი წლის მარტამდე განხორციელდება.


ჯანდაცვის სფეროს კოლაფსი


520-ე დადგენილებამ ჯანდაცვის სფეროს კოლაფსი გამოიწვია. ჯანდაცვის მინისტრის ეკატერინე ტიკარაძის მიერ გატარებული პირველივე რეფორმა, რომელიც კლინიკებს შორის ფასების გათანაბრებას გულისხმობდა, სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლების კრიტიკის საგანი გახდა.


რამდენიმე დღის წინ, 520-ე დადგენილებასთან დაკავშირებით ჯანდაცვის სამინისტრო დათმობაზე წავიდა, როგორც ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე თამარ გაბუნიამ ჟურნალისტებს განუცხადა, დეფიბრილატორის ფასს სახელმწიფო არა 520-ე დადგენილებით განსაზღვრული ტარიფით, არამედ კლინიკების მიერ წარმოდგენილი ფაქტობრივი დანახარჯებით დაადგენს.


თაბაქოს პროდუქციაზე  გაზრდილი ფასები


2019 წლის 21 ნოემბრიდან ე.წ. შესახვევ თამბაქოზე (თუთუნი) და თამბაქოს ნედლეულზე აქციზის გაზრდილი განაკვეთი ამოქმედდა. ეს ნიშნავს, რომ 1 კგ თამბაქოს ნაწარმი, დღეს მოქმედი 35 ლარის ნაცვლად, 60 ლარით იბეგრება. ცვლილება უფილტრო სიგარეტზე ადვალური გადასახადის 30%-მდე ზრდასაც ითვალისწინებს. ამ ცვლილების შედეგად თამბაქოს ნაწარმზე ფასები კვლავ მოიმატებს და ეს პროცესი უკვე დაწყებულია. თუთუნი, რომელიც 70 ლარი ღირდა (1 კგ), დღეს უკვე 110 ლარი ღირს.


ასევე, 21 ნოემბრიდან, აქციზური მარკირების გარეშე აიკრძალა ელექტრონული სიგარეტით მოხმარებისათვის განკუთვნილი სითხეების რეალიზაცია.


ბიზნესისთვის დღგ-უკან დაბრუნება


2019 წლიდან გადასახადის გადამხდელებს საშუალება მიეცათ, დღგ-ის დეკლარაციის საფუძველზე წარმოშობილი ზედმეტობა ავტომატურ რეჟიმში დაებრუნებინათ.  დღგ-ის ავტომატური დაბრუნება ითვალისწინებს დღგ-ის გადასახადისგან წარმოქმნილი ზედმეტობის ახალი და გამარტივებული სისტემით დაბრუნებას დეკლარაციის ჩაბარებისთანავე.


როგორც ფინანსთა სამინისტროში განმარტავდნენ, აღნიშნული ინიციატივა, თავისი მასშტაბიდან და შინაარსიდან გამომდინარე, წარმოადგენს უპრეცედენტო რეფორმას საგადასახადო სისტემაში. პროცესი სრულად ეფუძნება მოწინავე საგადასახადო ორგანოთა თანამედროვე გამოცდილებას და ეყრდნობა რისკზე დაფუძნებულ მეთოდოლოგიას.


ოქროს სიისგაუქმება


ფინანსთა მინისტრის ვანო მაჭავარიანის, გადაწყვეტილებით, კომპანიების ე.წ „ოქროს სია“ გაუქმდა, ბრძანებას 31 მაისს მოეწერა ხელი. ამ გადაწყვეტილებით, ბიზნესს იმპორტის გადასახადის გადასახდელად ვადა 30 დღის ნაცვლად 5 დღე გაუხდათ. ეს ცვლილებები აქციზური საქონლის მიმართ 12 ივნისს ამოქმედდება, ხოლო არააქციზურის მიმართ - 2 ივლისს. აღსანიშნავია, რომ ბიზნეს სექტორის წარმომადგენლების დიდი ნაწილი წლის ყველაზე ნეგატიურ მოვლენად სწორედ ამ ფაქტს ასახელებენ.


„ოქროს სია“ საქართველოში 2009 წლიდან მოქმედებდა და მასში გაწევრიანება მხოლოდ იმ კომპანიებს შეუძლიათ, რომლთა წლიური იმპორტი ან ექსპორტი 5 მლნ ლარს აღემატება. აღსანიშნავია, რომ „ოქროს სიის“ პრივილეგიებით 218 კომპანია სარგებლობდა.


რუსეთიდან ავიამიმოსვლის აკრძალვა


რუსეთ-საქართველოს შორის პირდაპირი ფრენები 8 ივლისს ოფიციალურად შეწყდა. რუსეთის გადაწყვეტილებით, ქვეყნებს შორის პირდაპირ ფრენებს ექვსი რუსული და ორი ქართული ავიაკომპანია ასრულებდა. ფრენების შეწყვეტის შესახებ ბრძანება რუსეთის პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა 21 ივნისს გამოსცა.


ეროვნული ბანკის გათვლებით, რუსეთის მიერ დაწესებული შეზღუდვების შედეგად, მიღებული დანაკლისი წლიურად დაახლოებით 200–300 მილიონი დოლარი იქნება, რაც დღეს მოქმედი კურსით, 560 მილიონი ლარიდან 840 მილიონ ლარამდეა. ამ მოცულობით დანაკლისს ვარაუდობენ საინვესტიციო ბანკებიც. რაც შეეხება ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის პროგნოზს, მათი მონაცემებით, რუსი მოგზაურები საქართველოში წლიურად 2 მლრდ ლარამდე ხარჯავენ.


აზარტული თამაშების ბიზნესის კანონპროექტის ჩავარდნა


აზარტული თამაშები საქართველოსთვის მოუგვარებელ პრობლემად იქცა. რეგულაციების აუცილებლობაზეც თავად ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან საუბარი მუდმივად მიმდინარეობს. მომზადებული კანონპროექტი რამდენიმე წელია პარლამენტშია გაჭედილი და საბოლოოდ რეკლამის შესახებ კანონი ჩავარდა. კანონპროექტს 42 მომხრე და 2 წინააღმდეგი ჰყავდა, 81 დეპუტატი კი კენჭისყრას არ დაესწრო.


კანონპროექტის ერთ-ერთი ავტორი, „ქართული ოცნების“ ყოფილი წევრი ლევან გოგიჩაიშვილი აცხადებს, რომ მმართველმა გუნდმა კანონპროექტი მიზანმიმართულად ჩააგდო. მისივე თქმით, სარეკლამო ბიზნესს პარლამენტში ლობისტები ჰყავს, ხელისუფლებასა და სარეკლამო კომპანიას შორის კორუფციული გარიგება შედგა.


100 საინვესტიციო პროექტის  შეთავაზება ბიზნესს


მასშტაბური საპრივატიზაციო პროექტი „100 საინვესტიციო შეთავაზება ბიზნესს” 2019 წლის ნოემბერში ამოქმედდა. ქონების ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, „100 საინვესტიციო შეთავაზება ბიზნესს” კამპანიის ფარგლებში წარმოდგენილია ქვეყნის მასშტაბით არსებული საინვესტიციოდ მიმზიდველი უძრავი ქონების ნუსხა, თუმცა ეკონომიკის ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ მთავრობა რეალურად მნიშვნელოვან ობიექტებს თავისთვის იტოვებს. ობიექტების ჯამური ღირებულება 150 მილიონი ლარია. მთავრობა ამ პროექტისგან ხალხის დასაქმებასა და 200 მილიონი ლარის ინვესტიციას ელის. საპრივატიზაციო ობიექტები 45-მდე ქალაქსა და მუნიციპალიტეტშია გაბნეული.


პროექტის პირველი ორი კვირის განმავლობაში 26 ისეთი ობიექტის პრივატიზება მოხდა, სადაც ჯამურმა ინვესტიციამ 41 მილიონ ლარზე მეტი შეადგინა.


ზონალურ-საათობრივი პარკირების სისტემის ამოქმედება


1 აგვისტოდან თბილისში ზონალური პარკირების სისტემა ამოქმედდა. სიახლე პირველ ეტაპზე მხოლოდ კოტე აფხაზისა და მიმდებარე ქუჩებს შეეხოთ. ოქტომბრიდან ზონალურ-საათობრივი პარკირების სისტემა ორბელიანის მოედანზეც ამოქმედდება. პარკინგის გადასახადი ერთი ლარია.


გარდა ამისა, თბილისისთვის შეიქმნა აპლიკაცია „თბილისი პარკინგი“ (Tbilisi Parking), რომელიც მოქალაქეებს ზონალურ-საათობრივი საპარკინგე ადგილების და სხვა დეტალების გარკვევას უმარტივებს.


ნინო თამაზაშვილი

 





ვინ რა ჰკითხა გიორგი გახარიას

ვინ რა ჰკითხა გიორგი გახარიას
access_time2020-05-27 18:55:44
პარლამენტში ანგარიშის წარსადგენად მისული საქართველოს პრემიერ მინისტრი გიორგი გახარია საკანონმდებლო ორგანოში დეპუტატების კითხვებს ამ დრომდე პასუხობს. „კომერსანტი“ გთავაზობთ იმ კითხვა-პასუხების ნაწილს, რომელიც საკანონმდებლო ორგანოში  დაისვა და მთავრობის მეთაურის მიერ  პასუხებიც გაეცა. ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის...

პრემიერი - 520-ე დადგენილების გადახედვაზე საუბარი დღეს არ მიმდინარეობს

პრემიერი - 520-ე დადგენილების გადახედვაზე საუბარი დღეს არ მიმდინარეობს
access_time2020-05-27 18:09:22
„520-ე დადგენილების გადახედვაზე საუბარი დღეს არ არის, 520-ე დადგენილებაში შეიძლება გარკვეული რაღაც ცვლილებები შევიდეს“, - ამის შესახებ პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ პარლამენტში „ევროპული საქართველოს“ წევრის ზურაბ ჭიაბერაშვილის კითხვის საპასუხოდ განაცხადა. ქვეყნის მეთაურმა საკუთარ გამოსვლაშ ყურადღება...

საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია მიესალმება ეკონომიკის გახსნის ტემპების დაჩქარებას

საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია მიესალმება ეკონომიკის გახსნის ტემპების დაჩქარებას
access_time2020-05-27 15:00:56
„საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია“ ეკონომიკის გახსნასთან დაკავშრიებით სპეციალურ განცხადებას ავრცელებს,რომელსაც „კომერსანტი“ უცვლელად გთავაზობთ: `ასოციაცია მიესალმება ეკონომიკის გახსნის მორიგ ეტაპს, რომლის მიზანია, აღდგეს ეკონომიკური აქტივობა და ბიზნესი დაუბრუნდეს ცხოვრების ჩვეულ რიტმს. საბედნიეროდ, საქართველოში გვაქვს ვითარება, როდესაც სამედიცინო პერსონალისა და ეპიდემიოლოგების ძალისხმევით, საქართველოს მთავრობის აქტიური მუშაობის, ბიზნეს სექტორისა და მოქალაქეების...

ვაკის საცურაო აუზი 6 ივლისს გაიხსნება

ვაკის საცურაო აუზი  6 ივლისს გაიხსნება
access_time2020-05-27 15:30:39
„ვაკის საცურაო აუზი” და მასში შემავალი სხვა სერვისები  6 ივლისიდან იხსნება“-ამის შესახებ „კომერსანტს“  საცურაო აუზის ადმინისტრაციაში განუხადეს.„მოგეხსენებათ,საერთო მსოფლიო პანდემიამ უდიდესი გავლენა მოახდინა გლობალურ ეკონომიკაზე, გამონაკლისი არც ჩვენი ქვეყანაა. დაწესებულმა შეზღუდვებმა კი ყველა კომპანია თავისი გავლენის ქვეშ მოაქცია, თუმცა უსაფრთხოების ნორმების დაცვით, ბიზნესი ჩვეულ სამუშაო პროცესს უბრუნდება. შეიცვალა,  “ვაკის საცურაო...

ბინის შეძენის მსურველებს დღეიდან მთავრობა იპოთეკურ სესხებს დაუსუბსიდირებს

ბინის შეძენის მსურველებს დღეიდან მთავრობა  იპოთეკურ სესხებს დაუსუბსიდირებს
access_time2020-05-27 13:45:31
„მთავრობა დღეიდან და მოახდენს იპოთეკური სესხის სუბსიდირებას ყველი იმ ადამიანისთვის რომელიც გადაწყვეტს წლის ბოლომდე იპოთეკური სესხის აღებას და მისი სახცოვრებელი პირობების გაუმჯობესებას“, - ამის შესახებ პრემიერ-მინისტრმა, გიორგი გახარიამ პარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას, სამშენებლო სექტორზე საუბრისას განაცხადა. მისი თქმით, სამშენებლო სექტორს ახალმა კორონავირუსმა მშნივნელოვანი დარტყმა მიაყენა. „სერიოზული ზარალს კიდევ ერთი სექტორი მიიღებს, ეს არის დეველპმენტი და...


მსგავსი სიახლეები

up