საგადასახადო სამოთხე - რა არის ოფშორი და რატომ არეგისტრირებენ იქ კომპანიებს?

access_time2017-11-12 18:00:38

5 ნოემბერს, გამომძიებელი-ჟურნალისტების კონსორციუმმა (ICIJ) ოფშორული კომპანიებისადმი მიძღვნილი მეორე მასშტაბური პროექტი - სამოთხის დოკუმენტები გამოაქვეყნა. პირველი გამოძიება, რომელსაც ოფშორებთან დაკავშირებული დიდი სკანდალი მოჰყვა ICIJ-მ 2016 წლის აპრილში წარადგინა:პანამის დოკუმენტები პანამური იურიდიული კომპანიის Mossack Fonseca-ს არქივის 11,5 მილიონ დოკუმენტს მოიცავდა. 214 000-მდე ოფშორული ანგარიშის სიაში 85-მდე ქართველიც ფიგურირებდა. ICIJ-ს გამოძიების მასალები ეხება მსოფლიოს ლიდერებთან, ბიზნესმენებთან, ცნობილ ადამიანებთან დაკავშირებულ კომპანიებს, რომლებიც პანამაში, ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებზე და სხვა ოფშორულ ზონებშია რეგისტრირებული.


რა არის ოფშორი?


ეს არის ქვეყანა ან ტერიტორია, რომელიც უცხოურ კომპანიებს ბიზნესის წარმოებისთვის განსაკუთრებულ პირობებს სთავაზობს. ესენია: ძალიან დაბალი და ზოგჯერ ნულოვანი გადასახადები, ანგარიშგების და კომპანიის მართვის მარტივი წესები, ასევე ბიზნესის ნამდვილი მფლობელების ვინაობის დამალვის შესაძლებლობა. მსოფლიოში დაახლოებით 50 ოფშორული ზონაა. მარტივად რომ ვთქვათ, ბიზნესისთვის და შეძლებული ადამიანებისთვის ოფშორი - სამოთხეა. კომპანიების მფლობელები და უბრალოდ, მდიდარი ადამიანები ნაკლებ ფულს ხარჯავენ გადასახადებზე ან საერთოდ არ ხარჯავენ, და შეუძლიათ დაუმალონ თავიანთი საქმიანობა სახელმწიფო ორგანოებს.


მაგალითად, თუ ბიზნესმენები საკუთარ ქვეყნებში კომპანიების დარეგისტრირების შემთხვევაში სახელმწიფოს გადასახადების სახით უხდიან შემოსავლების ნაწილს (საქართველოში საშემოსავლო გადასახადი 20%-ია), ოფშორში კომპანიის დარეგისტრირების შემთხვევაში ისინი სერიოზულ ეკონომიას გააკეთებენ. მაგალითად, ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებზე შემოსავლები საერთოდ არ იბეგრება.


ესე იგი, ოფშორები გადასახადებისთვის თავის ასარიდებლად არის საჭირო?


დიახ, მაგრამ მხოლოდ ამისთვის - არა. ბევრ ბიზნესმენს კომპანიები გადააქვს ოფშორში იმიტომ, რომ ბიზნესის წარმოება ასე მათთვის უფრო იოლი და უსაფრთხოა. მაგალითად, ასე იქცევიან ისინი, თუ მიაჩნიათ, რომ მათ ქვეყნებში ბიზნესის წარმოებისთვის ბიუროკრატიული ბარიერი ზედმეტად დიდია, ან ეშინიათ, რომ საფრთხის შემთხვევაში სახელმწიფო ვერ შეძლებს მათ სათანადოდ დაცვას. გარდა ამისა, ოფშორებს იყენებენ ათასგვარი თაღლითური სქემებისთვის და ფულის გათეთრებისთვის. ზოგჯერ ოფშორულ კომპანიებს ქმნიან სახელმწიფო მოხელეები, რომლებსაც კანონი ბიზნესის წარმოებას უკრძალავს.


საქართველოსა და ოფშორებს შორის ფული ორივე მიმართულებით მოძრაობს. საქართველოდან ოფშორებში ფულის გადინება და პირიქით, იქიდან კაპიტალის შემოდინება, ძირითადად, 2004 წლიდან შეინიშნება. კაპიტალის გასვლაც და შემოსვლაც ხშირად ხდება კვიპროსში, ვირჯინის კუნძულებზე, ნიდერლანდებსა და სხვა ოფშორულ ზონებში. იმავდროულად, საქართველოში მოქმედი ბევრი კომპანია ოფშორში რეგისტრირებული ბიზნესის შვილობილია. ინფოგრაფიკაში მოცემულია შესაბამისი წლების საბოლოო სხვაობები გასულსა და შემოსულ თანხებს შორის.


და რად უნდათ ეს ვირჯინის კუნძულებს, პანამას და სხვა ოფშორებს?


ოფშორების კანონმდებლობა ისეა მოწყობილი, რომ კომპანიის დარეგისტრირება და მისი მართვა დამოუკიდებლად არ შეიძლება - მხოლოდ ადგილობრივი იურიდიული ფირმის საშუალებით. ამ იურიდიული ფირმების შემოსავლებია იმ ქვეყნების გამდიდრების ერთ-ერთი მთავარი წყარო, რომლებიც უცხოურ კომპანიებს საგადასახადო შეღავათებს სთავაზობენ. მაგალითად, ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულების შემოსავლებში ოფშორული ფირმების რეგისტრაციიდან მიღებული თანხების წილი 50% არის.


მსოფლიოში ოფშორები პოპულარულია?


ძალიან. მათი პოპულარობა იზრდება და ამ ზრდას ფინანსური კრიზისებიც კი ვერ უშლის ხელს. ერთ-ერთი კვლევა ცხადყოფს, რომ 2005-დან 2010 წლამდე 50 უმსხვილესი ოფშორული ბანკის კაპიტალიზაცია 5,4 ტრილიონი დოლარიდან 12 ტრილიონამდე გაიზარდა. ზოგიერთი შეფასებით, ოფშორებში შენახული თანხის საერთო მოცულობა 32 ტრილიონ დოლარს აღწევს, რაც ერთად აღებული აშშ-ის და იაპონიის მშპ-ებზე მეტია.


კომპანიის ოფშორში ქონა დანაშაულია?


არა, მაგრამ იმავდროულად ოფშორებს ხშირად იყენებენ დანაშაულებისთვის - კრიმინალური ფულის გათეთრებისთვის, სახელმწიფო კორუფციისთვის, სხვადასხვა თაღლითური ოპერაციისთვის. როდესაც ეგრეთ წოდებული პანამის დოკუმენტები გავრცელდა, Reddit-ის მომხმარებელმა გაჟონვის ფაქტი ისე ახსნა, რომ ის პატარა ბავშვებისთვისაც გასაგები ყოფილიყო. მან სიტუაცია ბავშვების მიერ ყულაბაში ფულის შენახვის ტრადიციას შეადარა. კერძოდ, ზოგიერთი ფულს აგროვებს დედის საჩუქრისთვის, რომ მას სიურპრიზი მოუწყოს, სხვა - საკუთარ დანაზოგს უფროსი ძმისგან მალავს. თუმცა არიან ბავშვები, რომლებიც ყულაბებს ცუდი საქციელის დასაფარავად მალავენ, რადგან ზოგმა ის დედის ჩანთიდან მოიპარა, ზოგმა კი მეგობრებს მოჰპარა. ახლა კი ყველა ბავშვის დედამ გაიგო, რომ ყულაბები სახლებს გარეთ ინახება და დაიწყეს იმის გარკვევა, ვინ იქცეოდა კარგად და ვინ - არა.


სახელმწიფოები ოფშორებს ებრძვიან?


დიახ, ოღონდ არა ოფშორებს, არამედ ოფშორების ბოროტად გამოყენების ფაქტებს: გადასახადებისთვის თავის არიდებას, ფულის გათეთრებას და სხვა დანაშაულებს. არსებობს საერთაშორისო ორგანიზაციები (OECD, FATF და სხვები), რომლებიც სახელმწიფოებისთვის გასცემენ რეკომენდაციებს, თუ როგორ უნდა ააგონ მათ პოლიტიკა და კანონმდებლობა ოფშორების სფეროში.



imedinews.ge



გიორგი ღაღანიძე ხელისუფლებას 4 ქვეყნის თავისუფალი სავაჭრო ზონის შექმნას სთავაზობს

person access_time2017-11-24 17:00:43
„წლების წინ, როდესაც რუსული სამხედრო ბაზების გაყვანა დაიწყო, მაშინ გვქონდა იდეა, რომ სამცხე-ჯავახეთში, იქ სადაც ეს ბაზა იყო, მოწყობილიყო თავისუფალი სავაჭრო ზონა, თუმცა იდეა არ განხორციელდა“, - განაცხადა რადიო „კომერსანტის“ გადაცემაში „პროფესიონალები“ თსუ-ს პროფესორმა, ეკონომისტმა გიორგი ღაღანიძემ. მისივე თქმით, ახლა, როდესაც ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა ამოქმედდა, სავაჭრო ზონის გაკეთება ყველაზე კარგი გადაწყვეტილება იქნება. „საქართველოს აქვს...

კახა კალაძე: ქალაქის ბიუჯეტის დაახლოებით 38% სოციალურ პროგრამებზე იხარჯება

person access_time2017-11-24 15:30:19
თოქ-შოუში „რეაქცია“ თბილისის მერმა კახა კალაძემ განაცხადა: „მძიმე სოციალური ფონია ქალაქში და ზოგადად ქვეყანაში, სწორედ ამიტომ ქალაქის ბიუჯეტის დაახლოებით 38% მიდის სოციალურ დახმარებებზე“. ფაქტ-მეტრმა ამ განცხადების სიზუსტე გადაამოწმა სოციალური ხარჯები მოიცავს როგორც სოციალურ უზრუნველყოფაზე, ასევე ჯანმრთელობის დაცვაზე გაწეულ ხარჯებს. 2017 წლის თბილისის ბიუჯეტის მთლიანი ხარჯები 585 მლნ 263 ათასი ლარია. აქედან...

„2017 წლის ბიუჯეტის 305 მილიონი ლარით ზრდა ლარის კურსზე არ იმოქმედებს“

person access_time2017-11-24 13:20:12
2017 წლის ბიუჯეტის 305 მილიონი ლარით ზრდა ლარის კურსზე არ იმოქმედებს, – ამის შესახებ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ გიორგი კაკაურიძემ პარლამენტის ბიუროს სხდომაზე განაცხადა. როგორც კაკაურიძე აცხადებს, დამატებული თანხა 2018 წელს დაიხარჯება. „ბიუჯეტის ხარჯვითი ნაწილის ზრდა 305 მილიონი ლარით მოხდება. თუმცა, ეს თანხა ემატება ბიუჯეტს 2018 წელს განსახორციელებელი ღონისძიებებისთვის. წელს ამ თანხის ხარჯვა არ მოხდება. თანხები მოხვდება საწარმოების...

საქართველოში ელექტროავტობუსების წარმოების დასაწყებად 5 მილიონის ინვესტიცია ჩაიდება

person access_time2017-11-24 11:10:03
საქართველოში ელექტროავტობუსების წარმოება დაიწყება. პროექტის განხორციელებას ქართული ფრეგობასი, გერმანელ და ჩინელ პარტნიორებთან ერთად გეგმავს. ერთობლივი კორპორაციის დაფუძნებაზე მემორანდუმი უკვე გაფორმდა. ქართული კომპანიის მენეჯმენტი აცხადებს, რომ პროექტის ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთება მიმდინარეობს და ოპტიმისტური გათვლებით ისინი 1.5 წელიწადში პირველი პარტიის გამოშვებას ელიან. ელექტროავტობუსები განკუთვნილი იქნება, როგორც...

„გამოძიება მიმდინარეობს სხვა ქვეყნებშიც - საქმე გვაქვს საერთაშორისო ტერორიზმის ფაქტთან“ - შს მინისტრი ჩატარებულ სპეცოპერაციაზე

person access_time2017-11-23 11:47:50
საქმე გვაქვს საერთაშორისო ტერორიზმის ფაქტთან, - ასე უპასუხა შინაგან საქმეთა მინისტრმა გიორგი გახარიამ კითხვას იმის შესახებ, საქართველოს გარდა, რომელ ქვეყნებში მიმდინარეობს გამოძიება გუშინ გამოვლენილ დანაშაულებრივ ჯგუფთან დაკავშირებით. „იყო ნათქვამი და ნათქვამია, რომ გამოძიება მიმდინარეობს სხვა ქვეყნებშიც - საქმე გვაქვს საერთაშორისო ტერორიზმის ფაქტთან. მიმდინარეობს გამოძიება და დაველოდოთ,- განაცხადა გახარიამ. რაც შეეხება იმას, შეგვიძლია თუ არა...


მსგავსი სიახლეები