ეკონომისტები ლარის გაუფასურების მიზეზებს განმარტავენ

access_time2017-09-05 16:00:53

ბოლო ერთი თვის განმავლობაში ლარი დაახლოებით 4 პროცენტით გაუფასურდა. განსაკუთრებული გაუფასურება ბოლო დღეების განმავლობაში ფიქსირდება. დღეს Bloomberg-ის ელექტრონულ სავაჭრო სისტემაში 1 აშშ დოლარი 2,4900 ლარად ივაჭრება. „კომერსანტი“ დაინტერესდა რა ფაქტორებით ხსნიან ეკონომიკის ექსპერტები ლარის გაუფასურებას, რა მოლოდინები აქვთ და ხედავენ თუ არა შექმნილ ვითარებაში რაიმე ქვედინებებს?

 

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ანალიზისა და პროგნოზირების ცენტრის პრეზიდენტი ვახტანგ ჭარაია ბოლო პერიოდში ლარის გაუფასურებას რამდენიმე ძირითად ფაქტორს უკავშირებს. მათ შორისაა, სახელმწიფო ბიუჯეტი, რომელიც 2.5 ლარიან ნიშნულზეა დაგეგმილი. შესაბამისად, მთავრობა და ეროვნული ბანკი შეეცდებიან ლარს მიმართულება ამ ნიშნულისკენ მისცენ. „თუ ამ ნიშნულს არ დაიჭერენ, მაშინ სახელმწიფო ბიუჯეტს პრობლემები შეექმნება. ამას კი ხელისუფლება თავს აარიდებს. მით უმეტეს იმ პირობებში, როდესაც წინ არჩევნები გვაქვს“, - აცხადებს ჭარაია.

  

გარდა ამისა, ტურისტული სეზონი უკვე სრულდება, რაც ჭარაიას განცხადებით, ლარის კურსზე ნეგატიურად აისახება.

  

მისი თქმით, აღსანიშნავია ისიც, რომ საქართველოს საკმაოდ დიდი რაოდენობით საგარეო ვალდებულები გააჩნია, ეს კი უარყოფითად აისახება ლარზე, რადგან საგარეო ვალდებულებების მომსახურება დოლარში ხორციელდება. „კომპლექსურად, თუ ყველაფერს ერთად განვიხილავთ, ეს არის სწორედ გაუფასურების მიზეზი“, - აცხადებს ჭარაია.

 

ექსპერტი ლარის კიდევ უფრო მეტ გაუფასურებას ვარაუდობს, თუმცა, მისივე პროგნოზით, ეს გარდამტეხი და გადამწყვეტი გაუფასურება არ იქნება. „ეს იქნება უმნიშვნელო გაუფასურება, რადგან უარყოფით ფაქტორებთან ერთად არსებობს დადებითი, შემომავალი ნაკადებიც. მათ შორის ექსპორტის, ფულადი გზავნილების და უცხოური ინვესტიციების ზრდა. შესაბამისად, კურსს ესეც დააბალანსებს“, - ამბობს ჭარაია.

 

„საზოგადოება და ბანკების“ ანალიტიკოსი გივი ადეიშვილი განმარტავს, რომ ბოლო ერთი თვის განმავლობაში ლარი დაახლოებით 4 პროცენტით გაუფასურდა. ეს პროცესი კი განსაკუთრებით ბოლო 1 კვირის განმავლობაში შეინიშნება.

 


მისი თქმით, იმ პირობებში, როდესაც სავალუტო ბაზარზე რაიმე მსხვილი გარიგების შესახებ ინფორმაცია უცნობია, ლარის გაუფასურებას „საზოგადოება და ბანკები“ სეზონურ გაუფასურებას და ეროვნული ვალუტის მიმართ არსებულ მოლოდინს უკავშირებს. „ბოლო 3 წლის განმავლობაში ეროვნული ვალუტის გაცვლითი კურსი საკმაოდ მერყევია. ვალუტის გაუფასურება განსაკუთრებით, შემოდგომა-ზამთრის პერიოდს ახასიათებს, გაზაფხული-ზაფხულის პერიოდში კი გამყარების  მოლოდინი არსებობს“, - აცხადებს ადეიშვილი.

 

ანალიტიკოსის განმარტებით, მართალია, ლარის კურსის პროგნოზი ამ შემთხვევაში შეუძლებელია, თუმცა, გაცვლითი კურსი გარკვეულ პერიოდში დასტაბილურდება.

 

ლარის კურსის გაუფასურებას ძირითადად საგარეო  ფაქტორებს უკავშირებს ექსპერტი ეკონომიკის საკითხებში აკაკი ჩარგეიშვილი. მისი მთქმით, ის რაც ახლა ხდება, შოკისმაგვარი რყევაა. თუმცა ჩარგეიშვილი ასევე აღნიშნავს, რომ საქართველოში მსგავსი მომენტი არაერთხელ ყოფილა. ჩარგეიშვილი განცხადებით, ქვეყანაში არსებული მდგომარეობა არ უნდა იძლეოდეს ლარის გაუფასურების საფუძველს, რადგან საკმაოდ დიდია ტურისტების რაოდენობა, ზრდაა ექსპორტის და ფულადი გზავნილების ნაწილშიც.

 

„ამ შემთხვევაში ჩვენი პირდაპირი პოლიტიკის ნაწილი არის ის, რომ სახელმწიფოს სავალუტო რყევების დროს დაზღვევა არ აქვს. კორეასთან დაკავშირებული პოლიტიკური ვითარების გამო, საერთაშორისო ბირჟებზე გუშინ ბიტკოინის ღირებულებაც 8 პროცენტით დაეცა. დიდი რყევებია დოლართან და ევროსთანაც. ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკა პირდაპირ არ არის დამოკიდებული საერთაშორისო მდგომარეობასთან, მაგრამ ეს ფაქტორები ირიბად მაინც მოქმედებს. ჩვენ სტაბილურობის მექანიზმები არ გვაქვს“, - აცხადებს ჩარგეიშვილი.

 

ისიც, სხვა ექსპერტების მსგავსად ამბობს, რომ ვითარება რამდენიმე დღეში სავარაუდოდ დასტაბილურდება.

 

აღსანიშნავია, რომ ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში ეროვნული ვალუტა დოლართან მიმართებით რამდენიმე  თეთრით გაუფასურდა. რამდენიმეთვიანი სტაბილურობის შემდეგ, ეროვნული ვალუტის გაუფასურება 24 აგვისტოდან დაიწყო. ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი 5 სექტემბრის კურსის მიხედვით, ერთი დოლარი 2,4502 ლარი ღირს, ხოლო ბლუმბერგის პლატფორმაზე 1 დოლარი 2,4900 ლარად ივაჭრება.

 

შარშან, სექტემბრის დასაწყისში, ერთი დოლარის ღირებულება საშუალოდ 2,31 ლარს შეადგენდა და მკვეთრად გაუფასურების პროცესი კი, 27 სექტემბრიდან დაიწყო. ეროვნულმა ვალუტამ გაუფასურების პიკს 2016 წლის 21 დეკემბერს მიაღწია, როდესაც ერთი დოლარი 2,8 ლარი ღირდა.

 

ამის შემდეგ ეროვნულმა ვალუტამ გამყარება დაიწყო, უკვე ზაფხულში კი ლარი დოლარის მიმართ 2,38–2,39 ნიშნულზე დაბალანსდა. იმისათვის, რომ ეროვნული ვალუტის მკვეთრი გამყარება არ მომხდარიყო, ეროვნულმა ბანკმა ზაფხულის განმავლობაში ბაზრიდან 110 მილიონი დოლარი ამოიღო. კერძოდ, 19 ივნისს გამართულ სავალუტო აუქციონზე სებ–მა 10 მილიონი დოლარი იყიდა, 20,26,28 ივნისს, 1–ელ და 7 აგვისტოს კი 20–20 მილიონი დოლარი. 

 

ავტორი: სოფო ქსოვრელი 

 

 



მერია „სითი პარკს“ სიურპრიზს უმზადებს

person access_time2018-02-19 08:50:27
დაახლოებით ერთ თვეში,თბილისის მერია „სითი პარკთან“ დაკავშირებით ახალ დეტალებს გაასაჯაროებს. „კომერსანტის“ მცდელობის მიუხედავად, მერიაში სიახლის დაკონკრეტებისაგან თავი შეიკავეს.  „ახლა „სითი პარკთან“ დაკავშირებით  გარკვეული მუშაობა მიმდინარეობს, სამუშაო პროცესია, ამიტომ წინასწარ ვერ გეტყვით დეტალებს. დაახლოებით ერთ თვეში საზოგადოებას შევატყობინებთ ახალ ინფორმაციას“, - განაცხადეს მერიაში. „კომერსანტი“ დამატებითი ინფორმაციისათვის „სითი პარკს“...

„ბიტკოინი: იყავი საკუთარი თავის ბანკი“ – უქმნის, თუ არა კრიპტოვალუტა ბანკებს საფრთხეს?

person access_time2018-02-18 20:00:02
“Bitcoin: Be your own bank“...

გერმანიის შს მინისტრი - თუ ვიზის დამრღვევთა რიცხვი გაიზრდება, ამ მექნიზმის ამოქმედებას დავიწყებთ, ყველაფერი საქართველოზეა დამოკიდებული

person access_time2018-02-18 09:05:44
თუ ვიზის დამრღვევთა რიცხვი გაიზრდება, შემდეგ ჩვენ ამ მექნიზმის ამოქმედებას დავიწყებთ . ასე, რომ ყველაფერი საქართველოზეა დამოკიდებული, - ამის შესახებ გერმანიის შინაგან საქმეთა მინისტრმა ტომაზ დე მაიზერმა ქართველ ჟურნალისტებს გერმანიაში განუცხადა. გერმანიის შინაგან საქმეთა მინისტრის განცხადებით, ის საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრს მიხეილ ჯანელიძეს...

ელენ დეჯენერესი ბიტკოინზე: „ან მილიონერი გახდებით ან გაკოტრდებით“

person access_time2018-02-17 12:00:15
დღეს თითქმის ყველა ბიტკოინთან დაკავშირებით საუბრობს, თუმცა რა არის ბიტკოინი, ამისი ახსნა ბევრს გაუჭირდება. ცნობილმა ამერიკელმა ტელეწამყვანმა, ელენ დეჯენერესმა საბაზრო კაპიტალიზაციით უმსხვილეს კრიპტოვალუტასთან დაკავშირებით ისაუბრა და ზემოთაღნიშნულ გარემოებას გაუსვა ხაზი.   „ბიტკოინი წააგავს დამაბნეველი სცენარის მქონე ფილმს - თქვენი მეგობრები უყურებენ მას და არ იმჩნევენ, რომ ფილმში არაფერი არ ესმით. ამ დროს კი თქვენც ისეთი სახე გაქვთ, თითქოს ყველაფერი გაიგეთ,“-...

ბილ და მელინდა გეიტსები: „არასამართლიანია, რომ ასეთი მდიდრები ვართ“

person access_time2018-02-17 14:00:06
ბილ გეიტსი მსოფლიოში ყველაზე მდიდარი ადამიანების სიაში მეორე ადგილს იკავებს, რაც მას დიდ ძალაუფლებას ანიჭებს. იგი აღნიშნულ ძალაუფლებას ფილანტროპიული მიზნებისთვის იყენებს - 2000 წელს ბილ გეიტსმა მეუღლესთან, მელინდასთან ერთად „ბილ და მელინდა გეიტსების ფონდი“ დააარსა, რომლის მიზანსაც სიღარიბის, შიმშილის, უთანასწორობისა და დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა წარმოადგენს.   ფონდის საქმიანობასთან დაკავშირებით, ბილ და მელინდა გეიტსებმა ხშირად დასმულ 10 შეკითხვას გასცეს პასუხი....


მსგავსი სიახლეები