ყოველდღიური ხარჯების დასაფარად აღებული სესხები - რატომ არის საქართველო ბანკის ვალების სიჭარბით მსოფლიოში მეორე ადგილზე?

access_time2017-08-21 09:30:56

ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო აუცილებლობების დაკმაყოფილება - ეს არის ის მთავარი მიზეზი, რის გამოც საქართველოს მოქალქეების უმრავლესობა კომერციულ ბანკებს სესხის ასაღებად მიმართავს. ეს „აფბას“ კვლევებიდანაც ჩანს, სადაც გამოკითხულთა 70%, ვისაც ბანკში სესხი აქვს, აცხადებს, რომ სესხი ყოველდღიური ხარჯების დასაფარად აიღო.

 

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ანგარიშის მიხედვით კი, ქვეყანა კომერციული ბანკის მქონე მოსახლეობის სიჭარბით მსოფლიოში მეორე ადგილზეა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ყოველი 1000 ადამიანიდან 676-ს ბანკის ვალი აქვს. ანგარიშიდან ისიც ირკვევა, რომ ყოველი მესამე სესხის ამღები ფიზიკური პირი თავისი შემოსავლის ნახევარზე მეტს ბანკის ვალის მომსახურებაში იხდის.

 

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის და ევრორეგულაციების მიხედვით, შემოსავლების დადასტურების გარეშე სესხის გაცემა მკაცრ სანქციებს ექვემდებარება და სესხის დაფარვის გრაფიკი მოქალაქის შემოსავლის ადეკვატური უნდა იყოს.

 

„კომერსანტთან“ საუბრისას ფინანსისტები აღნიშნავენ, რომ ჭარბვალიანობა პრობლემას ნაკლებად წარმოადგენს. პრობლემა იმაში მდგომარეობს, რომ ადამიანები სესხს არა ინვესტიციისთვის, განათლების დასაფინანსებლად ან ქონების შესაძენად იღებენ, არამედ პირველადი საყოფაცხოვრებო მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად.

 

როგორც საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეკონომიკური ანალიტიკოსი მერაბ ჯანიაშვილი აღნიშნავს, ის ფაქტი, რომ სესხების უმრავლესობა მცირე მოცულობის არის, ნიშნავს იმას, რომ ქვეყანაში სოციალური ფონი მძიმეა.

 

 „ეს მაჩვენებელი კონკრეტულად იმას არ ნიშნავს, რომ ცუდია. მთავარი ის არის, ადამიანები ამ სესხს რამდენად კარგად ემსახურებიან. თანაც, აქ საუბარი არ არის ბიზნესსესხებზე, არამედ საუბარია მოკლევადიან, სწრაფ სესხებზე, რომელიც ყოველდღიური ხარჯების დასაფარად სჭირდებათ, ანუ ამ თანხების სამომავლო ინვესტირება არ ხდება. თან თუ განვითარებულ ქვეყნების შევედრებით, ჩვენთან მოსახლეობის დიდ რაოდენობას აქვს სესხი აღებული, მაგრამ მცირე მოცულობების. ეს ფაქტი კი იმაზე მიანიშნებს, რომ ქვეყანაში სოციალური ფონი მძიმეა. განვითარებულ ქვეყნებში ძირითადად დიდი მოცულობის სესხები გაიცემა“. - განაცხადა ჯანიაშვილმა.

 

კითხვაზე, რა უნდა გაკეთდეს სახელმწიფოს ან თუნდაც ეროვნული ბანკის მხრიდან, რომ პრობლემა აღმოიფხვრას, ჯანიაშვილი პასუხობს, რომ მთავრობამ ეკონომიკური მდგომაროება უნდა გამოასწოროს, ეროვნულმა ბანკმა კი მოსახლეობის ინფორმირებულობა მოახდინოს, რატომ უნდა აიღონ სესხი და როგორ დაფარონ ის.

 

„ეკონომიკური მდგომარეობა უნდა გამოსწორდეს, რომ ამ ჭარბვალიანობიდან ამოვიდე. სოციალური ფონი თუ შეიცვლება, ადამიანებს ექნებათ დანაზოგი, რითაც ყოველდღიურ პროდუქტს იყიდიან და ამის გამო სესხის აღება აღარ მოუწევთ. გარდა ამისა, მოსახლეობამ ბანკებთან ურთიერთობა ბოლო ათი წელია რაც დაიწყო. საზოგადოებას კარგად არ აქვს გააზრებული, სესხი რა არის. ზოგჯერ სესხს ისე იღებენ, რომ არ იციან როგორ დაფარავენ. ფინანსური განათლების დონის აწევა კი ეროვნულმა ბანკმა უნდა  მოახდინოს“, - აღნიშნა ჯანიაშვილმა.

 

მისივე თქმით, სესხების გაცემის შეზღუდვა გამოსავალი არ არის და ეს პრობლემას ვერ მოაგვარებს: „სესხების გაცემა რომ შეიზღუდოს, ამან შეიძლება ცალკე პრობლემა გამოიწვიოს იმიტომ, რომ მოსახლეობას არ ექნება ის ერთადერთი საშუალება, რომ სესხი ნორმალური საკრედიტო ინსტიტუტისგან აიღოს და არა კერძო მევახშისგან. ასეთ შეზღუდვას არ მივესალმები“.

 

ადამიანები ყოველდღიური საჭიროებებისთვის და ხშირ შემთხვევაში გაუაზრებლად რომ იღებენ სესხს, ამ აზრს ფინანსისტი ირაკლი ბერძენაძეც იზიარებს. მისი თქმით, ჭარბვალიანობა ხელისუფლების ბრალი არაა, თუმცა მისი ბრალეულობაში იმაში მდგომარეობს, რომ ქვეყანაში სოციალური ფონი მძიმეა.

 

 „ჩვენთან დიდი და მთავარი პრობლემა არა სესხების სიმრავლე, არამედ ის არის, ეს საბანკო ვალდებულებები რამდენად ლოგიკურია. ეს ბანკების ბრალი კი არა, მოსახლეობის ბრალია. არ შეიძლება, რომ ქეიფისთვის და დროსტარებისთვის აიღო სესხი. მას უნდა ჰქონდეს კონკრეტული მიმართულება, როგორიცაა განათლების დაფინანსება, ბინის, მანქანის შეძენა. მაგრამ, როდესაც სესხს ყოველდღიური საჭიროებებისთვის იღებს, ის უკვე ეჩვევა და მომავალში ყველაფრისთვის ბანკის სესხს მიმართავს. მთავრობას ამას ვერ დავაბრალებთ. იმას კი დავაბრალებთ, რომ ქვეყანაში ისეთი ეკონომიკურ-სოციალური ფონია, რაც აიძულებს ადამიანებს, რომ ელემენტარული მოთხოვნების დაკმაყოფილებისთვისაც კი სესხი აიღონ“, - განაცხადა ბერძენაძემ.

 

მისივე თქმით, ადამიანებს სესხის აღებას თუ აუკრძალავ, წავლენ და კერძო მევახშისგან მაინც აიღებენ: „ხელისუფლების მხრიდან ამ მხრივ რაც უნდა გაკეთდეს, სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესებაა, რომ ადამიანებმა ამ რაოდენობის სესხი არ აიღონ. ხელისუფლება ამ შემთხვევაში მეტს ვერაფერს გააკეთებს, ადამიანებს ვერ ეტყვის, სესხი არ აიღოთო, რადგან თუ ბანკში ვერ აიღეს, წავლენ და კერძო პირისგან აიღებენ.“

 

ბერძენაძის თქმით, ამ პროცესში ეროვნული ბანკი საერთოდ არ უნდა ჩაერიოს და ერთადერთი ჩარევა მისი მხრიდან ის უნდა იყოს, რომ დასავლური პრაქტიკა დანერგოს, რაც ე.წ. მრჩევლის ინსტიტუტის შემოღებას გულისხმობს.

 

„სესხების ასეთმა სიმრავლემ საბოლოოდ ცუდი შედეგი შეიძლება მოუტანოს ქვეყანას. ბანკის ვალს არავინ გაპატიებს. შესაბამისად, მოსახლეობა ამით ღარიბდება, ბანკები მდიდრებიან. ეროვნულმა ბანკმა მოსახლეობის განათლება უნდა აამაღლოს. იყვნენ ე.წ. მრჩევლები, რაც დასავლურ პრაქტიკაში გამოიყენება და ჩვენთანაც უნდა დაინერგოს. ჩემი აზრით, ეროვნული ბანკი კერძო სექტორის მუშაობაში საერთოდ არ უნდა ჩაერიოს“, - აღნიშნა ბერძენაძემ.

 

ამასთან, მისი თქმით, ქვეყანაში საპროცენტო განაკვეთები მაღალია, თუმცა მისი დაწევა ვერ მოხდება მაშინ, როცა საბანკო სფეროში კონკურენცია არ არის: „მართალია, საპროცენტო განაკვეთები ევროპასთან შედარებით, ჩვენთან ბევრად მაღალია, მაგრამ ეს კონკურენციამ უნდა დაარეგულიროს, რაც ამ ეტაპზე არ გვაქვს.  ქვეყანაში მხოლოდ ორი ყველაზე დიდი გამსესხებელი ბანკი გვყავს. კონკურენცია რომ არ არის, შესაბამისად, ბანკებს სესხებზე თანაბარი პროცენტები აქვთ. რაც შეეხება რაიმე სახის აკრძალვას, თუ ლიბერალური ეკონომიკის აშენება გვინდა, კომერციულ ბანკს პროცენტის ზღვარს ვერ დავუდგენთ“.  

 

ავტორი: თეონა კენჭიაშვილი



1 დოლარი 2,7137 ლარი - ეროვნული ვალუტა გაუფასურებას განაგრძობს

person access_time2017-11-22 17:00:05
ეროვნული ვალუტა ისევ გაუფასურდა. ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსით, ხვალ ერთი დოლარი 2,7137 ლარი ეღირება, ერთი ევრო კი 3,1897 ლარი. 21 ნოემბერს დადგენილი კურსით, დღეს ერთი დოლარი 2,7060 ღირდა, ერთი ევრო კი 3,1766 ლარი.

ახალი „TOYOTA LAND CRUISER PRADO“ უკვე საქართველოშია ახალი სიმაღლეების დასაპყრობად

person access_time2017-11-22 15:30:34
მაღალი გამავლობის ავტომობილი „Toyota Land Cruiser Prado“ განახლდა და კიდევ უფრო გაუმჯობესდა. ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ყველგანმავალი ვიზუალურად კიდევ უფრო დაიხვეწა, ტექნიკური თვალსაზრისით კი, განვითარების სრულიად ახალ საფეხურზე ავიდა. სწორედ განახლებული ავტომანქანის მოდელი წარადგინა კომპანია „ტოიოტა კავვკასიამ“ ცოტა ხნის წინ შატო მუხრანის ტერიტორიაზე. აღსანიშნავია, რომ „Toyota Land Cruiser Prado“ თავის სეგმენტში ყველა დროის ერთ-ერთი უნიკალური მოდელია....

„საქართველოს ფინანსური სისტემა თავიდან ბოლომდე მორგებულია კომერციულ ბანკებზე“

person access_time2017-11-22 14:30:49
ერთდღიანი გამყარების შემდეგ ეროვნული ვალუტა ისევ გაუფასურდა. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსით, დღეს ერთი დოლარი 2 ლარი და 70 თეთრი ღირს, ერთი ევროს ფასი  კი 3 ლარი და 17 თეთრია. ფინანსიტი დავით კიკვიძე რადიო „კომერსანტის“ გადაცემაში „კომერსანტის თემა სალომე სოსელიასთან ერთად“ აცხადებს, რომ მიმდინარე ეტაპზე ლარის კურსის გაუფასურების მიზეზი დიდი რაოდენობით ლარის მასაა.   „ჩემი აზრით, ამ პრობლემას იწვევს ბრუნვაში ლარის ძალიან დიდი მოცულობა. მიუხედავად...

ავტობანის რიკოთის მონაკვეთზე 3 გვირაბი და 11 ხიდი აშენდება

person access_time2017-11-22 12:00:02
ავტობანის რიკოთის მონაკვეთზე 3 გვირაბი და 11 ხიდი აშენდება. გაზაფხულზე წარდგენილ პროექტში ცვლილება შევიდა, რამაც კიდევ 1 გვირაბის გაყვანის აუცილებლობა წარმოქმნა. ჩუმათელეთსა და ხევს შორის მთავარი გვირაბი 1750 მეტრი იქნება და ის არსებული გვირაბის პარალელურად გაივლის, რაც შეეხება კიდევ 2 გვირაბს ერთი რიკოთამდე აშენდება, მეორე კი, დიდი გვირაბის შემდეგ. მათი სიგრძე 350 მ და 470 მ იქნება. გარდა გვირაბებისა, ავტობანის ყველაზე რთულ...

კონტრტერორისტული სპეცოპერაცია თბილისში (განახლებადი)

person access_time2017-11-22 16:00:14
17:01 - სპეცრაზმელი, რომელიც რამდენიმე საათის წინ ინგოროყვას კლინიკაში გადაიყვანეს, გარდაიცვალა. ამის შესახებ ინგოროყვას კლინიკის ექიმმა რამდენიმე წუთის წინ განაცხადა.   „დაჭრილ სპეცრაზმელს სიცოცხლესთან შეუთავსებელი ჩვენებები ჰქონდა", - აღნიშნა ექიმმა.   17:00 სპეცოპერაციის ადგილიდან, სავარაუდოდ კიდევ სამი დაჭრილი გაიყვანეს.   „პირველი არხის“ ინფორმაციით, სპეცოპერაციის ზონიდან...


მსგავსი სიახლეები