ყოველდღიური ხარჯების დასაფარად აღებული სესხები - რატომ არის საქართველო ბანკის ვალების სიჭარბით მსოფლიოში მეორე ადგილზე?

access_time2017-08-21 09:30:56

ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო აუცილებლობების დაკმაყოფილება - ეს არის ის მთავარი მიზეზი, რის გამოც საქართველოს მოქალქეების უმრავლესობა კომერციულ ბანკებს სესხის ასაღებად მიმართავს. ეს „აფბას“ კვლევებიდანაც ჩანს, სადაც გამოკითხულთა 70%, ვისაც ბანკში სესხი აქვს, აცხადებს, რომ სესხი ყოველდღიური ხარჯების დასაფარად აიღო.

 

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ანგარიშის მიხედვით კი, ქვეყანა კომერციული ბანკის მქონე მოსახლეობის სიჭარბით მსოფლიოში მეორე ადგილზეა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ყოველი 1000 ადამიანიდან 676-ს ბანკის ვალი აქვს. ანგარიშიდან ისიც ირკვევა, რომ ყოველი მესამე სესხის ამღები ფიზიკური პირი თავისი შემოსავლის ნახევარზე მეტს ბანკის ვალის მომსახურებაში იხდის.

 

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის და ევრორეგულაციების მიხედვით, შემოსავლების დადასტურების გარეშე სესხის გაცემა მკაცრ სანქციებს ექვემდებარება და სესხის დაფარვის გრაფიკი მოქალაქის შემოსავლის ადეკვატური უნდა იყოს.

 

„კომერსანტთან“ საუბრისას ფინანსისტები აღნიშნავენ, რომ ჭარბვალიანობა პრობლემას ნაკლებად წარმოადგენს. პრობლემა იმაში მდგომარეობს, რომ ადამიანები სესხს არა ინვესტიციისთვის, განათლების დასაფინანსებლად ან ქონების შესაძენად იღებენ, არამედ პირველადი საყოფაცხოვრებო მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად.

 

როგორც საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეკონომიკური ანალიტიკოსი მერაბ ჯანიაშვილი აღნიშნავს, ის ფაქტი, რომ სესხების უმრავლესობა მცირე მოცულობის არის, ნიშნავს იმას, რომ ქვეყანაში სოციალური ფონი მძიმეა.

 

 „ეს მაჩვენებელი კონკრეტულად იმას არ ნიშნავს, რომ ცუდია. მთავარი ის არის, ადამიანები ამ სესხს რამდენად კარგად ემსახურებიან. თანაც, აქ საუბარი არ არის ბიზნესსესხებზე, არამედ საუბარია მოკლევადიან, სწრაფ სესხებზე, რომელიც ყოველდღიური ხარჯების დასაფარად სჭირდებათ, ანუ ამ თანხების სამომავლო ინვესტირება არ ხდება. თან თუ განვითარებულ ქვეყნების შევედრებით, ჩვენთან მოსახლეობის დიდ რაოდენობას აქვს სესხი აღებული, მაგრამ მცირე მოცულობების. ეს ფაქტი კი იმაზე მიანიშნებს, რომ ქვეყანაში სოციალური ფონი მძიმეა. განვითარებულ ქვეყნებში ძირითადად დიდი მოცულობის სესხები გაიცემა“. - განაცხადა ჯანიაშვილმა.

 


კითხვაზე, რა უნდა გაკეთდეს სახელმწიფოს ან თუნდაც ეროვნული ბანკის მხრიდან, რომ პრობლემა აღმოიფხვრას, ჯანიაშვილი პასუხობს, რომ მთავრობამ ეკონომიკური მდგომაროება უნდა გამოასწოროს, ეროვნულმა ბანკმა კი მოსახლეობის ინფორმირებულობა მოახდინოს, რატომ უნდა აიღონ სესხი და როგორ დაფარონ ის.

 

„ეკონომიკური მდგომარეობა უნდა გამოსწორდეს, რომ ამ ჭარბვალიანობიდან ამოვიდე. სოციალური ფონი თუ შეიცვლება, ადამიანებს ექნებათ დანაზოგი, რითაც ყოველდღიურ პროდუქტს იყიდიან და ამის გამო სესხის აღება აღარ მოუწევთ. გარდა ამისა, მოსახლეობამ ბანკებთან ურთიერთობა ბოლო ათი წელია რაც დაიწყო. საზოგადოებას კარგად არ აქვს გააზრებული, სესხი რა არის. ზოგჯერ სესხს ისე იღებენ, რომ არ იციან როგორ დაფარავენ. ფინანსური განათლების დონის აწევა კი ეროვნულმა ბანკმა უნდა  მოახდინოს“, - აღნიშნა ჯანიაშვილმა.

 

მისივე თქმით, სესხების გაცემის შეზღუდვა გამოსავალი არ არის და ეს პრობლემას ვერ მოაგვარებს: „სესხების გაცემა რომ შეიზღუდოს, ამან შეიძლება ცალკე პრობლემა გამოიწვიოს იმიტომ, რომ მოსახლეობას არ ექნება ის ერთადერთი საშუალება, რომ სესხი ნორმალური საკრედიტო ინსტიტუტისგან აიღოს და არა კერძო მევახშისგან. ასეთ შეზღუდვას არ მივესალმები“.

 

ადამიანები ყოველდღიური საჭიროებებისთვის და ხშირ შემთხვევაში გაუაზრებლად რომ იღებენ სესხს, ამ აზრს ფინანსისტი ირაკლი ბერძენაძეც იზიარებს. მისი თქმით, ჭარბვალიანობა ხელისუფლების ბრალი არაა, თუმცა მისი ბრალეულობაში იმაში მდგომარეობს, რომ ქვეყანაში სოციალური ფონი მძიმეა.

 

 „ჩვენთან დიდი და მთავარი პრობლემა არა სესხების სიმრავლე, არამედ ის არის, ეს საბანკო ვალდებულებები რამდენად ლოგიკურია. ეს ბანკების ბრალი კი არა, მოსახლეობის ბრალია. არ შეიძლება, რომ ქეიფისთვის და დროსტარებისთვის აიღო სესხი. მას უნდა ჰქონდეს კონკრეტული მიმართულება, როგორიცაა განათლების დაფინანსება, ბინის, მანქანის შეძენა. მაგრამ, როდესაც სესხს ყოველდღიური საჭიროებებისთვის იღებს, ის უკვე ეჩვევა და მომავალში ყველაფრისთვის ბანკის სესხს მიმართავს. მთავრობას ამას ვერ დავაბრალებთ. იმას კი დავაბრალებთ, რომ ქვეყანაში ისეთი ეკონომიკურ-სოციალური ფონია, რაც აიძულებს ადამიანებს, რომ ელემენტარული მოთხოვნების დაკმაყოფილებისთვისაც კი სესხი აიღონ“, - განაცხადა ბერძენაძემ.

 

მისივე თქმით, ადამიანებს სესხის აღებას თუ აუკრძალავ, წავლენ და კერძო მევახშისგან მაინც აიღებენ: „ხელისუფლების მხრიდან ამ მხრივ რაც უნდა გაკეთდეს, სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესებაა, რომ ადამიანებმა ამ რაოდენობის სესხი არ აიღონ. ხელისუფლება ამ შემთხვევაში მეტს ვერაფერს გააკეთებს, ადამიანებს ვერ ეტყვის, სესხი არ აიღოთო, რადგან თუ ბანკში ვერ აიღეს, წავლენ და კერძო პირისგან აიღებენ.“

 

ბერძენაძის თქმით, ამ პროცესში ეროვნული ბანკი საერთოდ არ უნდა ჩაერიოს და ერთადერთი ჩარევა მისი მხრიდან ის უნდა იყოს, რომ დასავლური პრაქტიკა დანერგოს, რაც ე.წ. მრჩევლის ინსტიტუტის შემოღებას გულისხმობს.

 

„სესხების ასეთმა სიმრავლემ საბოლოოდ ცუდი შედეგი შეიძლება მოუტანოს ქვეყანას. ბანკის ვალს არავინ გაპატიებს. შესაბამისად, მოსახლეობა ამით ღარიბდება, ბანკები მდიდრებიან. ეროვნულმა ბანკმა მოსახლეობის განათლება უნდა აამაღლოს. იყვნენ ე.წ. მრჩევლები, რაც დასავლურ პრაქტიკაში გამოიყენება და ჩვენთანაც უნდა დაინერგოს. ჩემი აზრით, ეროვნული ბანკი კერძო სექტორის მუშაობაში საერთოდ არ უნდა ჩაერიოს“, - აღნიშნა ბერძენაძემ.

 

ამასთან, მისი თქმით, ქვეყანაში საპროცენტო განაკვეთები მაღალია, თუმცა მისი დაწევა ვერ მოხდება მაშინ, როცა საბანკო სფეროში კონკურენცია არ არის: „მართალია, საპროცენტო განაკვეთები ევროპასთან შედარებით, ჩვენთან ბევრად მაღალია, მაგრამ ეს კონკურენციამ უნდა დაარეგულიროს, რაც ამ ეტაპზე არ გვაქვს.  ქვეყანაში მხოლოდ ორი ყველაზე დიდი გამსესხებელი ბანკი გვყავს. კონკურენცია რომ არ არის, შესაბამისად, ბანკებს სესხებზე თანაბარი პროცენტები აქვთ. რაც შეეხება რაიმე სახის აკრძალვას, თუ ლიბერალური ეკონომიკის აშენება გვინდა, კომერციულ ბანკს პროცენტის ზღვარს ვერ დავუდგენთ“.  

 

ავტორი: თეონა კენჭიაშვილი



მერია „სითი პარკს“ სიურპრიზს უმზადებს

person access_time2018-02-19 08:50:27
დაახლოებით ერთ თვეში,თბილისის მერია „სითი პარკთან“ დაკავშირებით ახალ დეტალებს გაასაჯაროებს. „კომერსანტის“ მცდელობის მიუხედავად, მერიაში სიახლის დაკონკრეტებისაგან თავი შეიკავეს.  „ახლა „სითი პარკთან“ დაკავშირებით  გარკვეული მუშაობა მიმდინარეობს, სამუშაო პროცესია, ამიტომ წინასწარ ვერ გეტყვით დეტალებს. დაახლოებით ერთ თვეში საზოგადოებას შევატყობინებთ ახალ ინფორმაციას“, - განაცხადეს მერიაში. „კომერსანტი“ დამატებითი ინფორმაციისათვის „სითი პარკს“...

„ბიტკოინი: იყავი საკუთარი თავის ბანკი“ – უქმნის, თუ არა კრიპტოვალუტა ბანკებს საფრთხეს?

person access_time2018-02-18 20:00:02
“Bitcoin: Be your own bank“...

გერმანიის შს მინისტრი - თუ ვიზის დამრღვევთა რიცხვი გაიზრდება, ამ მექნიზმის ამოქმედებას დავიწყებთ, ყველაფერი საქართველოზეა დამოკიდებული

person access_time2018-02-18 09:05:44
თუ ვიზის დამრღვევთა რიცხვი გაიზრდება, შემდეგ ჩვენ ამ მექნიზმის ამოქმედებას დავიწყებთ . ასე, რომ ყველაფერი საქართველოზეა დამოკიდებული, - ამის შესახებ გერმანიის შინაგან საქმეთა მინისტრმა ტომაზ დე მაიზერმა ქართველ ჟურნალისტებს გერმანიაში განუცხადა. გერმანიის შინაგან საქმეთა მინისტრის განცხადებით, ის საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრს მიხეილ ჯანელიძეს...

ელენ დეჯენერესი ბიტკოინზე: „ან მილიონერი გახდებით ან გაკოტრდებით“

person access_time2018-02-17 12:00:15
დღეს თითქმის ყველა ბიტკოინთან დაკავშირებით საუბრობს, თუმცა რა არის ბიტკოინი, ამისი ახსნა ბევრს გაუჭირდება. ცნობილმა ამერიკელმა ტელეწამყვანმა, ელენ დეჯენერესმა საბაზრო კაპიტალიზაციით უმსხვილეს კრიპტოვალუტასთან დაკავშირებით ისაუბრა და ზემოთაღნიშნულ გარემოებას გაუსვა ხაზი.   „ბიტკოინი წააგავს დამაბნეველი სცენარის მქონე ფილმს - თქვენი მეგობრები უყურებენ მას და არ იმჩნევენ, რომ ფილმში არაფერი არ ესმით. ამ დროს კი თქვენც ისეთი სახე გაქვთ, თითქოს ყველაფერი გაიგეთ,“-...

ბილ და მელინდა გეიტსები: „არასამართლიანია, რომ ასეთი მდიდრები ვართ“

person access_time2018-02-17 14:00:06
ბილ გეიტსი მსოფლიოში ყველაზე მდიდარი ადამიანების სიაში მეორე ადგილს იკავებს, რაც მას დიდ ძალაუფლებას ანიჭებს. იგი აღნიშნულ ძალაუფლებას ფილანტროპიული მიზნებისთვის იყენებს - 2000 წელს ბილ გეიტსმა მეუღლესთან, მელინდასთან ერთად „ბილ და მელინდა გეიტსების ფონდი“ დააარსა, რომლის მიზანსაც სიღარიბის, შიმშილის, უთანასწორობისა და დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა წარმოადგენს.   ფონდის საქმიანობასთან დაკავშირებით, ბილ და მელინდა გეიტსებმა ხშირად დასმულ 10 შეკითხვას გასცეს პასუხი....


მსგავსი სიახლეები